رامازان ايى – بەرەكە مەن جاقسىلىققا تولى اي. رامازاننىڭ ٶزگە ايلاردان ەرەكشەلٸگٸ – اللا تاعالا بۇل ايدا مۇحاممەد پايعامبارعا (س.ع.س) قۇراندى تٷسٸرٸپ باستاعان, ورازانى پارىز قىلعان. بۇل ايدا جەننات قاقپالارى اشىلىپ, توزاق قاقپالارى جابىلادى. بۇل ايدا – قۇران مولىنان وقىلىپ, دۇعالار كٶپ جاسالادى. بۇل ايدى ورازامەن, عيبادات-قۇلشىلىقپەن ٶتكەرٸپ, اللانىڭ مەيٸرٸم-بەرەكەتٸنەن مولىنان ۇستاپ قالۋ كەرەك. سەبەبٸ, بۇل اي نٶسەرلەپ جاۋعان كٶكتەمگٸ جاڭبىر ٸسپەتتٸ, كٸم باقشاسىن سوعان دايىنداسا بەرەكەتٸن كٶرەدٸ, ال كٸم نەمقۇرايلى بولسا, ماقۇرىم قالادى.
ەندەشە, رامازاندى قالاي تيٸمدٸ پايدالانامىز?
ورازا – كەي ادامداردىڭ ويلاعانىنداي, تاماق پەن سۋسىننان تىيىلۋ عانا ەمەس. اللا تاعالا بۇل ايدى مۇسىلمان ادامنىڭ كٷنەلارى مەن قاتەلٸكتەرٸنە كەشٸرٸم جاساۋىنا باسشىلىق ەتتٸ, ەندەشە ەر مۇسىلمان ادام بۇل ايدى ەڭ كەمەل تٷردە قارسى الىپ, كەمەل تٷردە ٶتكٸزۋٸ كەرەك. مۇسىلمان جۇرتشىلىعىنا رامازاندى بارىنشا پايدالى ٶتكەرۋٸ ٷشٸن مىناداي كەڭەستەر بەرەمٸز:
شىنايى تەۋبە. ورازانىڭ نەگٸزگٸ ماقساتى – شىنايى تەۋبە جاساۋ. تەۋبە – اللاعا جاقىنداتاتىن العاشقى قادام. تەۋبەنٸڭ شارتتارى: كٷنەلاردان الىس بولۋ; جاساعان كٷنەلارى ٷشٸن كەشٸرٸم تٸلەپ, جاساعانى ٷشٸن ٶكٸنٸش تانىتۋ; ول ٸسكە قايتا ورالماۋ; شىنايى يمانمەن ساليقالى ٸس جاساۋعا بەل بۋۋ; ەگەر جاساعان كٷنەسٸ سەبەپتٸ ەلدەكٸمگە زييان كەلتٸرگەن بولسا, اقىسىن قايتارۋ.
پارىز امالداردى ورىنداۋ: بەس ۋاقىت نامازدى تولىق وقۋ; قازالارىن تولىقتىرۋ; زەكەتتٸڭ ۋاقىتى كەلسە ٶتەۋ.
بەكٸتٸلگەن سٷننەتتەردٸ تولىق وقۋ;
بەكٸتٸلمەگەن سٷننەتتەردٸ وقۋ: تەھاججۋد, دۇحا, اسىر مەن قۇپتان نامازىنىڭ الدىنداعى تٶرت رەكاعات سٷننەتتەر ت.ب.
تاراۋيح نامازىن وقۋ, مٷمكٸن بولسا جاماعاتپەن, مٷمكٸن بولسا مەشٸتتە يماممەن وقۋ;
تٸلدٸ جامان سٶزدەردەن ساقتاۋ: عايبات, ٶسەك-ٶتٸرٸك, سٶگٸس ايتپاۋ, جامانداماۋ;
قۇلاقتى حارامنان تىيۋ: ٶسەك ايتىلاتىن ورىنداردان الىس بولۋ, جامان سٶزدٸ اداممەن بٸرگە وتىرماۋ, مەن-ماعىناسىز ٶلەڭ تىڭداماۋ, قاسىڭىزدا بٸرەۋ جامان ايتىپ باستاسا, وعان «توقتات, دوعار» دەپ ورازانىڭ ٸزەتٸن كٶرسەتۋ;
كٶزدٸ تىيۋ: جامان نەرسەگە قاراماۋ, تەبەت شاقىراتىن تاعامدارعا قاراماۋ, اشىق-جالاڭاش كيٸنگەن ادامداردان كٶزدٸ تىيۋ, مەن-ماعىناسىز باعدارلامالار مەن جٶن-جوسىقسىز سەريالدار كٶرمەۋ;
بەس ۋاقىت نامازدى مەشٸتتە, جاماعاتپەن وقۋعا تىرىسۋ;
رامازان بويى كٷندەلٸكتٸ قۇران وقۋ: شاماسى كەلسە كٷنٸنە بٸر پارادان, شاماسى كەلمەسە وقي العانىنشا, بٸراق تۇراقتى تٷردە وقىپ تۇرۋ;
كٷنٸنە بٸر نەمەسە بٸرنەشە حاديس وقىپ, جاتتاپ تۇرۋى;
رامازان قۇران ايى ەكەنٸن ەسكەرٸپ, كٷنٸنە بٸرەر اياتتاردان جاتتاپ تۇرۋ;
تۋىسقاندارمەن قارىم-قاتىناس جاساۋ, قوناققا شاقىرۋ, قوناققا بارۋ, سىيلىق سىيلاۋ;
كٶرشٸلەر مەن ارالاس-قۇرالاس تۇراتىن جولداستارمەن قاتىم-قاتىناس جاساۋ. رامازان شاتتىعىمەن بٶلٸسۋ;
بارىنشا كٶپ زٸكٸر جاساۋ: جٷرگەندە, وتىرعاندا «سۋبحاناللاھ, الحامدۋ ليللەھ, اللاھۋ اكبار, لە يلەھە يللاللاھ» دەپ جٷرۋ;
مەشٸتتەردە بولىپ جاتقان ساباقتارعا قاتىسۋ; فيقھ, حاديس, تەپسٸر ت.ب.
بارىنشا دەرەتپەن جٷرۋگە تىرىسۋ;
وتىز كٷن بويى ازداپ بولسا دا كٷندەلٸكتٸ مۇقتاج جاندارعا ساداقا بەرۋ, مىسالعا بٸر ادام ورازادا 3000 تەنگە ساداقا بەرگٸسٸ كەلسە, ونى وتىزعا بٶلٸپ كٷندەلٸكتٸ 100 تەنگەدەن بەرۋ.
ارازداسىپ جارىسپاي قالعان ادامداردىڭ ارالارىن تٷزەۋگە تىرىسۋ;
ٶزگەلەرگە كٶمەكتەسۋ ەرٸ جومارتتىقتى قالىپتاستىرۋ.
اۋىزاشار جاساۋ جەنە اۋىزاشار داستارحاندارىنا قاتىسۋ;
پايعامبارىمىزدىڭ (س.ع.س) ٶمٸرٸمەن تانىسۋ, سيرا كٸتاپ وقۋ;
سەرەسٸ مەن اۋىزاشار ۋاقىتىندا پايعامبار (س.ع.س) دۇعالارى مەن كٶركەم دۇعالاردى وقۋ, الايدا ۇزاق سوزىپ جٸبەرمەۋ.
رامازاننىڭ كٶركەمدٸگٸن ٶزگەلەرگە جەتكٸزۋگە تىرىسۋ, ورازا ۇستاماعاندارعا ناسيحات جاساۋ;
اۋىز اشۋعا اسىعۋ, اۋىز بەكٸتەردە بٸرنەرسە جەۋ, سەبەبٸ وندا بەرەكە بار;
رامازاننىڭ سوڭعى كٷندەرٸندە مەشٸتتە يعتيكاف جاساۋ;
شاماسى كەلسە كٸشٸ قاجىلىققا بارۋ;
ەكە-شەشە مەن جاقىن تۋىسقاندارعا جاقسىلىق جاساۋدى ۇمىتپاۋ;
قيىندىق شەگٸپ جاتقان مۇسىلماندارعا دۇعا جاساۋ;
مٸنە, بۇل ايتىلعاندار – رامازان ايىندا جاسالۋى مٷمكٸن قايىرلى دا ساليحالى ٸستەر. بەلكٸم, كەي ادامدار بۇلاردى جايشىلىق ۋاقىتتا دا جاساپ جٷرگەن شىعار, الايدا وسى بەرەكەلٸ ايدىڭ قۇرمەتٸنە, اللاعا تاعى بٸر تابان جاقىنداۋ ماقساتىندا وسى امالداردى ٸسكە اسىرساق, ٶزٸمٸز ٷشٸن دە, دٸنٸمٸز ٷشٸن دە كٶپ نەرسە ٸستەگەن بولامىز.
رامازان ايى بەرەكەلٸ بولسىن. اللانىڭ راقىمى جاۋسىن!
ناۋرىزباي قاجى تاعانۇلى
ۇقساس جازبالار:
