ەلباسى كٷن ٶتكەن سايىن كٷشەيە تٷسكەن جاھاندىق دەموگرافييالىق تەڭگەرٸمسٸزدٸكتٸ ەكٸنشٸ سىن-قاتەرگە جاتقىزىپ, تۋۋدىڭ ازايۋى جەنە ادامزاتتىڭ قارتايۋى كٶپتەگەن ەلدە ەڭبەك نارىعىنداعى پروبلەمالارعا, اتاپ ايتقاندا, ەڭبەك رەسۋرستارىنىڭ جەتٸسپەۋشٸلٸگٸنە ەكەلەتٸنٸن, ەلەۋمەتتٸك شيەلەنٸستەرگە سوقتىراتىنىن اتاپ كٶرسەتكەن بولاتىن. «قازاقستان-2050» دامۋ ستراتەگيياسىندا دەموگرافييالىق ساياسات ەلدٸڭ ۇلتتىق قاۋٸپسٸزدٸگٸن قامتاماسىز ەتەتٸن جەتەكشٸ باسىمدىقتار قاتارىنا شىعارىلۋى جاعدايدىڭ كٷردەلٸ ەكەنٸن ايعاقتاسا كەرەك.
ەلٸمٸزدٸ اينالىپ ٶتپەيتٸن بۇل جاعىمسىز ٷدەرٸس تەرٸسكەي ايماقتار ٷشٸن قاۋٸپتٸ ەرٸ قالىپتى قۇبىلىسقا اينالىپ بارا جاتقانىن اڭعارۋ قيىن ەمەس. الىسقا بارمايىق, قىزىلجار ٶڭٸرٸنٸڭ بيىلعى ەلەۋمەتتٸك-ەكونوميكالىق دامۋ قورىتىندىلارىنا كٶز جٷگٸرتەتٸن بولساق, قۋانتارلىق كٶرسەتكٸشتەرمەن قاتار كٶڭٸل قۇلازىتاتىن جايتتار دا از كەزدەسپەيدٸ. بۇل كٶبٸنە ەڭبەك رەسۋرستارىنىڭ تاپشىلىعى مەن دەموگرافييالىق احۋالدىڭ تٶمەندٸگٸنە كەلٸپ تٸرەلەدٸ. ەسٸرەسە وسى ەكٸ مەسەلەنٸڭ جىل ٶتكەن سايىن تٷيٸندٸ پروبلەماعا اينالىپ بارا جاتقانى تولعانتادى. ونى تٸرشٸلٸك قازانى قايناپ, تٷزۋ ۇشقان تٷتٸنٸ بٸر سەيٸلمەگەن اۋىلداردىڭ «بولاشاعى جوق» ساناتىنا قوسىلۋى, ەڭبەككە جارامدى ادامدار مەن كەسٸبي مامانداردىڭ, بٸلٸكتٸ كادرلاردىڭ جەتٸسپەۋشٸلٸگٸ, تابيعي ٶسٸم, بالا تۋۋ كٶرسەتكٸشتەرٸنٸڭ تٶمەندەپ, كٶشٸپ كەلۋشٸلەردەن باسقا جاققا كەتۋشٸلەردٸڭ سانى كٶبەيٸپ كەتكەنٸ انىق اڭعارتادى. وسى سەبەپتٸ پرەزيدەنت بەلگٸلەپ بەرگەن اۋقىمدى ستراتەگييالىق قۇجاتتار ٸشٸندە ٸشكٸ كٶشٸ-قون ساياساتىن رەتتەۋگە, باسى ارتىق جۇمىس كٷشٸ بار ٶڭٸرلەردەن ٶزگە جەرلەرگە جۇمىس كٷشٸن ۇتقىرلىقپەن تارتۋعا ەرەكشە باسىمدىق بەرٸلٸپ وتىر.
وڭتٷستٸك ايماقتاردا رەسپۋبليكا حالقىنىڭ 40 پايىزعا جۋىعى تۇرسا دا, جالپى ٶڭٸرلٸك ٶنٸمدەگٸ ٷلەسٸ 17 پايىزدى عانا قۇرايتىنىن, ال سولتٷستٸك جاقتا بۇل كٶرسەتكٸشتەر سەيكەسٸنشە 17 جەنە 13 پايىز ەكەنٸن ەسكەرسەك, جاعداي وسىلاي جالعاسا بەرسە, 2050 جىلعا تامان كٷنگەي تۇرعىندارى 5 ميلليون ادامعا ارتادى, كەرٸسٸنشە, تەرٸسكەي حالقى بٸر ميلليون ادامعا ازايادى, جۇمىسسىزدىق, دەموگرافييالىق دٷمپۋ تٸپتٸ زورايا تٷسەدٸ دەگەن بولجام بار. گەوگرافييالىق, تابيعي-كليماتتىق ورنالاسۋى جاعىنان ٶتە قولايلى تٷركٸستان وبلىسىندا سوڭعى بەس جىلدا حالىق سانى 24 پايىزعا كٶبەيگەن. تەك ماقتاارال مەن سارىاعاش اۋداندارى تۇرعىندارىنىڭ سانىن قوسا ەسەپتەگەندە قىزىلجار حالقىمەن دەڭگەيلەس. دەمەك, «وڭتٷستٸكتەن – سولتٷستٸككە» جوباسىنىڭ ٸشكٸ ەڭبەك نارىعىن رەتتەۋدەگٸ, ەڭبەك ميگرانتتارىن ىنتالاندىرۋداعى ەكونوميكالىق ىقپالى ٶتە زور دەگەن سٶز. مەملەكەتتٸك قولداۋ شەڭبەرٸندە اتقارىلعان كەشەندٸ شارالاردىڭ ارقاسىندا ەلٸشٸلٸك كٶشٸ-قوننىڭ بٸرتۇتاس جٷيەسٸ قۇرىلىپ, تەپە-تەڭدٸكتٸڭ ساقتالۋىنا ىقپال ەتەتٸن قونىستاندىرۋ جۇمىستارىنىڭ ۇتقىرلىعى مەن ۇتىمدىلىعى وڭ سيپاتقا يە بولا باستاعانىن جەرگٸلٸكتٸ تەجٸريبە كٶرسەتٸپ كەلەدٸ. 700-گە جۋىق وتباسى كۆوتا ارقىلى ەكولوگييالىق جاعىنان تازا, تابيعاتى ەسەم ايماقتان جايلى تۇراق تاپتى. ٶز كەسٸبٸمەن اينالىسقىسى كەلەتٸندەرگە جەر تەلٸمدەرٸ مەن جەڭٸلدٸكتٸ نەسيەلەر ۇسىنىلدى. جۇمىسپەن قامتۋدى ٷيلەستٸرۋ جەنە ەلەۋمەتتٸك باعدارلامالار باسقارماسىنىڭ بٶلٸم جەتەكشٸسٸ الما ماحمەتوۆانىڭ ايتۋىنشا, كٶشٸ-قون ساياساتى تۇجىرىمداماسىندا قونىستاندىرۋ پروبلەمالارىن شەشۋ ٷشٸن بوس جۇمىس ورىندارى مەن ەڭبەكپەن قامتۋدىڭ تيٸمدٸ تەتٸكتەرٸ, جۇمىس بەرۋشٸلەردٸڭ سۇرانىسى نەگٸزٸندە كەپٸلدٸكتٸ ىنتالاندىرۋ شارالارى كەشەندٸ تٷردە قاراستىرىلعان.
«نەتيجەلٸ جۇمىسپەن قامتۋدىڭ جەنە جاپپاي كەسٸپكەرلٸكتٸ دامىتۋدىڭ 2017-2022 جىلدارعا ارنالعان باعدارلاماسى» اياسىندا ەربٸر وتباسى مٷشەسٸنە 35 اەك مٶلشەرٸندە ٶتەماقى جەنە وتباسى قۇرامىنا بايلانىستى بٸر جىل بويى تۇرعىن ٷي جالداۋ شىعىندارى ٶتەلەدٸ. بۇدان باسقا تۇرعىنداردىڭ كەلٸسٸمٸنە سەيكەس ٷي جالداۋعا قاراستىرىلعان قاراجات ەسەبٸنەن باسپانا ساتىپ الۋ ٷشٸن بٸرجولعى تٶلەم تولىق اۋدارىلادى. جاڭا ەرەجەگە سەيكەس بەس ازاماتتى كٶشٸرٸپ ەكەلٸپ, ٷش جىل بويى جۇمىسپەن قامتاماسىز ەتكەن كەسٸپكەر ەرقايسىسى ٷشٸن بٸر ميلليون تەڭگە شاماسىندا سۋبسيدييا الادى. بۇل باستامانى 18 جۇمىس بەرۋشٸ قوستاپ وتىر. ٶز شارۋاسىن كەڭەيتەمٸن دەگەندەرگە 100 ايلىق ەسەپتٸك كٶرسەتكٸش كٶلەمٸندە قايتارىمسىز گرانت بەرٸلەدٸ. سونداي-اق اۋدانداردا جەر تەلٸمدەرٸ بٶلٸنٸپ, ەگٸنشٸلٸكپەن, مال شارۋاشىلىعىمەن, ارا ٶسٸرۋمەن, باعباندىقپەن, جەكە كەسٸپكەرلٸكپەن اينالىسۋعا مٷمكٸندٸكتەر تۋادى. بيىل 1500 ادامدى قابىلداۋ ٷشٸن مەكتەپ, بالاباقشا جۇمىس ٸستەيتٸن, 1058 بوس جۇمىس ورنى بار 226 اۋىل تاڭداپ الىنىپ, كٶشٸپ كەلۋشٸلەر ورنالاستىرىلدى.
جۋىردا ٶڭٸر باسشىسى قۇمار اقساقالوۆ تٷركٸستان وبلىسىندا بولىپ, شىمكەنت قالاسىنىڭ ەكٸمٸ عابيدوللا ەبدٸراحىموۆتىڭ, وبلىس, قالا مەسليحاتتارى دەپۋتاتتارىنىڭ, جۇمىسپەن قامتۋدى ٷيلەستٸرۋ جەنە ەلەۋمەتتٸك باعدارلامالار باسقارماسى باسشىلارىنىڭ, كەسٸپكەرلەردٸڭ, جاستاردىڭ, ۋاقىتشا جۇمىسسىز تۇرعىنداردىڭ قاتىسۋىمەن ٸشكٸ كٶشٸ-قون ٷدەرٸسٸنە قاتىستى ساليقالى ەڭگٸمە قوزعالدى. جينالعانداردى ٶز ىقتييارىمەن كٶشٸپ كەلەتٸن وتباسىلارعا جاسالاتىن ەلەۋمەتتٸك مەسەلەلەر كٶبٸرەك قىزىقتىردى.
– «وڭتٷستٸكتەن – سولتٷستٸككە» باعدارلاماسى وبلىستا قارقىندى جٷرگٸزٸلٸپ كەلەدٸ. ەلٸمٸزدٸڭ ەر قيىرىنان قونىستانعان 2700-دەي ادامنىڭ جارتىسىنا جۋىعى وسى ايماقتان. جەرگٸلٸكتٸ بيلٸك تاراپىنان دا ايتارلىقتاي قولداۋ كٶرسەتٸلەدٸ. بٸز جەر تەلٸمدەرٸن الۋعا, شاعىن جەنە ورتا بيزنەسپەن شۇعىلدانۋعا, بوس جۇمىس ورىندارىنا ورنالاسۋعا كٶمەكتەسەمٸز. قاشان ٷيرەنٸسٸپ كەتكەنشە قاداعالاپ وتىرامىز. قىزىلجار – توپىراعى قۇنارلى, شٶبٸ شٷيگٸن, اۋاسى تازا, سۋى مٶلدٸر ٶڭٸر. ورمان-توعايلى جەرلەر, كٶلدەر كٶپ. قازاقستان استىعىنىڭ ٷشتەن بٸرٸنە جۋىعى ٶندٸرٸلەدٸ. ەڭبەكسٷيگٸش كٷنگەيلٸكتەر جاڭا قونىسقا تەز بەيٸمدەلٸپ كەتەرٸنە سەنٸمدٸمٸز. ارالارىندا مەملەكەتتٸك, بيۋدجەتتٸك قىزمەتتە جاقسى قىرىنان تانىلعاندارى دا, ٶز كەسٸبٸن دٶڭگەلەتٸپ ەكەتكەندەرٸ دە از ەمەس. سٸزدەردە دەموگرافييالىق ٶسٸم قارقىنى جوعارى. حالقى از سولتٷستٸك تۇرعىندارىنىڭ سانىن ارتتىرۋداعى قارىشتى قادامدارىڭىزدى قۇپتايمىز, دەگەن قۇمار ٸرگەبايۇلى «سەرپٸن» باعدارلاماسى شەڭبەرٸندە تەگٸن وقىپ جاتقان جاستار شاڭىراق قۇرىپ, اۋىلدىق جەرلەردە كەمٸ ٷش جىل ەڭبەك ەتسە, باسپانا تارتۋ ەتٸلەتٸنٸن, وقۋ وقيمىن, ٶسەمٸن, قاتارىنىڭ الدى بولامىن دەگەن ىنتالى, قابٸلەتتٸ جاندارعا ەشقانداي اۋا رايى بٶگەت بولا المايتىنىن, ەلباسىنىڭ جاستار جٶنٸندەگٸ ساياساتى بەسەكەلەستٸك قارىمىن ارتتىرۋدىڭ پەرمەندٸ كٷشٸ بولىپ تابىلاتىنىن جەتكٸزدٸ. ع. ەبدٸراحىموۆ سولتٷستٸكتەگٸ بوس ورىندارعا كٷنگەي ٶڭٸردٸڭ حالقىن جۇمىسقا تارتۋ بويىنشا ارنايى شتاب قۇرۋ ۇسىنىسىن قولداپ, باسقا ٶزەكتٸ مەسەلەلەر بويىنشا دا اقىلداسىپ, پٸكٸرلەسٸپ وتىراتىندارىن, الداعى ۋاقىتتا تەرٸسكەيدەگٸ وتباسىلاردىڭ حال-جاعدايىمەن تانىسۋعا باراتىنىن ايتتى.
ستاتيستيكالىق مەلٸمەتتەرگە سٷيەنسەك, سوڭعى ٷش جىلدىڭ ٸشٸندە جەلدٸڭ ٶتٸندە, ەلدٸڭ شەتٸندە ورنالاسقان ٶڭٸردەن 70 مىڭنان استام ادام باسقا جاقتارعا قونىس اۋدارعان. مەكتەپ تٷلەكتەرٸنٸڭ 18-20 پايىزى بٸلٸم قۋىپ, شەتەل اسىپ جاتادى. وتانىنا ورالا ما, جوق پا بەلگٸسٸز. جالاقىنىڭ ازدىعىنان سىرتتان جۇمىس ٸزدەپ, سابىلىپ جٷرگەندەر دە از ەمەس. بۇل جاعىمسىز فاكتورلار ٸشكٸ كٶشٸ-قون ٷدەرٸسٸن رەتتەۋگە, دەموگرافييالىق تەپە-تەڭدٸكتٸ قامتاماسىز ەتۋگە كەرٸ ەسەر ەتپەي قويمايدى. سوندىقتان ەڭبەك رەسۋرستارىنىڭ جەتٸسپەۋشٸلٸگٸن ەلٸشٸلٸك جۇمىس كٷشٸ ەسەبٸنەن تولىقتىرۋدىڭ جولدارىن الدىن الا ايقىنداۋ, ارتىق-كەمٸن ەكشەۋ ەكونوميكالىق تۇرعىدان دا, ەلەۋمەتتٸك, ەڭبەك بٶلٸنٸسٸ جاعىنان دا بٸردەن-بٸر وڭتايلى شەشٸم بولارى انىق. وسى ورايدا تەرٸسكەيدەن ٶز ىقتييارىمەن كٶشٸپ كەلگەندەردٸ كەلەشەگٸ كٷڭگٸرت اۋىلداردى ساقتاپ قالۋدىڭ «قۇرالى» رەتٸندە پايدالانىپ كەلگەن اۋدان ەكٸمدەرٸنٸڭ ەشنەرسەمەن اقتاۋعا بولمايتىن ٸس-ەرەكەتتەرٸنە ق.اقساقالوۆتىڭ ٷزٸلدٸ-كەسٸلدٸ تىيىم سالعانىن ايتا كەتكەن جٶن. تەك ٸرٸ ەلدٸ مەكەندەرگە عانا جايعاستىرۋعا, سەرۆيستٸك قىزمەت كٶرسەتۋ باعىتىنداعى جاڭا كەسٸپ تٷرلەرٸن يگەرۋگە, جۇمىس بەرۋشٸلەر مەن بيزنەستٸڭ ەلەۋمەتتٸك جاۋاپكەرشٸلٸگٸن ارتتىرۋعا, اتقارۋشى ورگاندار جۇمىسىن جانداندىرۋعا, لايىقتى جالاقى تٶلەۋگە قوسىمشا شارالار ۇيىمداستىرۋعا ناقتى پەرمەن بەرٸلۋٸ ەڭبەك اعىندارىن رەتتەۋدٸ بارىنشا تيٸستٸ دەڭگەيدە جٷرگٸزۋگە ىقپال ەتەرٸ سٶزسٸز. ٶيتكەنٸ شارۋاسى ونسىز دا شاتقاياقتاپ تۇرعان ۇساق شارۋا قوجالىقتارى ماۋسىمدىق جۇمىستاردىڭ ٶزٸن ەزەر ۇسىنا الاتىن ەدٸ. بۇل ەڭبەكاقى تەك كٷزگٸ جيىن-تەرٸمنەن سوڭ عانا قولعا تيەدٸ دەگەن سٶز. وسى سەبەپتٸ قونىس اۋدارۋشىلاردى ورنالاستىرۋ كارتاسى تٷزٸلٸپ, ينفراقۇرىلىمدارى تالاپقا ساي 302 ەلدٸ مەكەن كٸرگٸزٸلدٸ.
وڭتٷستٸك تۇرعىندارىن سولتٷستٸككە كٶشٸرۋ يدەياسىن جان-تەنٸمەن قولداپ جٷرگەن تٷركٸستان وبلىستىق مەسليحاتىنىڭ دەپۋتاتى جاڭاباي اعابەكوۆتٸڭ ناقتى ٸستەرٸ كٶپكە ٷلگٸ بولارلىق ەكەنٸن باسا ايتقىمىز كەلەدٸ. ۇيىمداستىرۋ شارالارىنىڭ ٷنەمٸ باسى-قاسىنان تابىلىپ, كٶمەك قولىن سوزۋدان باس تارتپايتىن ازاماتتىڭ ۇلتجاندى تۇلعاسى سٷيسٸندٸرەدٸ. اقجار, ۋەليحانوۆ اۋداندارىنا ارنايى بارىپ, تولىق جاعداي جاسالىپ, كٶمەك كٶرسەتٸلەتٸنٸن بٸلگەننەن كەيٸن وتىز شاقتى وتباسى كٶشٸن ٶزٸ باستاپ كەلگەن. جول شىعىندارىن ٶتەۋگە, باسپانا ساتىپ الۋعا قارجىلاي جەردەمدەسكەن. حالىق اماناتىنا كٸر كەلتٸرمەۋدٸ ماقسات ەتكەن ول سولتٷستٸككە جۇمىس ٸزدەپ بارعاندار كەز كەلگەن بەسەكەلەستٸككە, تٸپتٸ اۋا رايىنا دا تٶتەپ بەرۋگە دايىن ەكەنٸنە بەك سەنٸمدٸ. جاڭاباي سيياقتى جومارت جٷرەكتٸ جاندار قىزىلجار ٶڭٸرٸندە دە بارشىلىق. اۋىلداستارىنا قولجەتٸمدٸ ٷيلەر تۇرعىزىپ, تازا اۋىزسۋ قۇبىرىن تارتىپ بەرگەن «مەمبەتوۆ جەنە ك» كومانديتتٸك سەرٸكتەستٸگٸنٸڭ ديرەكتورى ەركەبۇلان مەمبەتوۆتٸڭ شاراپاتىن تٷركٸستان وبلىسىنان كٶشٸپ كەلگەن عاني جٷسٸپبەكوۆتٸڭ وتباسى ۇمىتپايدى. ٶزٸن دە, كەلٸنشەگٸن دە تۇراقتى جۇمىسقا, بالالارىن بالاباقشاعا ورنالاستىرعان. باسپانا ساتىپ ەپەرگەن. جەڭٸلدٸكتٸ نەسيە رەسٸمدەۋگە, مال الۋعا جەردەمدەسكەن. «اقسەلەۋ» جشس-نٸڭ باسشىسى سەرٸك مالاەۆ ارنايى دەلەگاتسييا قۇرامىندا ەڭبەك كٷشٸ مول شوعىرلانعان بٸرنەشە اۋداندا بولىپتى. 900 وتباسى كٶشٸپ كەلۋگە تٸلەك بٸلدٸرگەنٸن ەستٸگەن سوڭ وسىناۋ ماڭىزدى شاراعا قاتىسۋدى پارىز ساناپ, تٶرت جۇمىسشىنى ٸلەستٸرٸپ ەكەلٸپتٸ. تۇرعىن ٷيمەن, جۇمىسپەن قامتاماسىز ەتٸپتٸ. بٸرجان شايمەردەنوۆ, اسقار مەديەۆ سەكٸلدٸ ٸسكەر كەسٸپكەرلەردٸڭ دە ەسٸمدەرٸ قۇرمەتپەن اتالادى. تەرٸسكەيگە كەلگەنٸنە ٶكٸنبەيتٸندەردٸڭ بٸرٸ – سەيكٸمباەۆ پەن نٷسٸپوۆتٸڭ شاڭىراعى. بۇل ەكٸ وتباسىنى كەزدەيسوق كەزدەستٸرگەن «جەنٸبەكوۆ» شارۋا قوجالىعىنىڭ جەتەكشٸسٸ قايرات جەنٸبەكوۆ 11 بالاسىمەن قوسا م. جۇماباەۆ اۋدانىنا قاراستى سۋلىشوق اۋىلىنا ٷگٸتتەپ الىپ كەلگەن. بار جاعدايىن جاساعان. سٶيتٸپ توعىزجىلدىق مەكتەپتٸ جابىلۋدان ساقتاپ قالعان. كەلەسٸ جىلى بەس وتباسىنى كٶشٸرٸپ الماق نيەتتە.
– سارىاعاش اۋدانىندا تۇرعىنداردىڭ سانى 300 مىڭنان اسادى, ٶتە تىعىز ورنالاسقان. جىلىنا 10 مىڭنان استام سەبي دٷنيەگە كەلەدٸ. مەن وسى اۋداننىڭ تۋماسىمىن. مال بورداقىلاۋ, جىلىجايدا كٶكٶنٸس ٶسٸرۋ كەسٸپتەرٸن جاقسى مەڭگەرگەنبٸز. بۇل جاققا تەز بەيٸمدەلدٸك. جايىلىم دا, شابىندىق تا جەتەرلٸك كٶرٸنەدٸ. وتباسىندا جەتٸ جانبىز. ٶزٸم تٷرلٸ اۋىلشارۋاشىلىق باعدارلامالارىنا قاتىسىپ, ٸرٸ قارا مالىن, كٶكٶنٸس ٶسٸرەمٸن. زايىبىم ۇستاز. ۇلىم قىزمەتتە, قىزىم ستۋدەنت. قالعاندارى مەكتەپتە وقيدى. م.جۇماباەۆ اتىنداعى اۋدانعا قاراستى حلەبوروب اۋىلى قۇشاعى كەڭ قۇتتى مەكەنٸمٸزگە اينالدى, – دەيدٸ بالابەك ورالوۆ. ول سٷتتٸ باعىتتاعى اۋىل شارۋاشىلىعى كووپەراتيۆٸن قۇرۋعا باستاماشى بولعان. ازامات وسپانوۆ, كەدٸربەك سىدىقوۆ سەكٸلدٸ جەرلەستەرٸ دە كەلگەندەرٸن بۇلداپ, مٸندەتسٸنگەن ەمەس. قول قۋسىرىپ قاراپ وتىرعان بٸرٸ جوق. «ەرٸنبەگەننٸڭ ەڭبەگٸ جانادى» دەگەن وسى. جان جادىراتاتىن مۇنداي مىسالدار كٶپ.
مەملەكەت باسشىسىنىڭ قاۋٸپسٸزدٸك كەڭەسٸندە تاپسىرعان حاتتامالىق تاپسىرماسىن ورىنداۋ ٷشٸن ەلٸمٸزدٸڭ ازاماتتارىن قونىستاندىرۋ جەنە ولاردى قولداۋ تەتٸكتەرٸن دامىتۋدىڭ ٶڭٸرلٸك كەشەندٸ جوسپارى ەزٸرلەنٸپ, الداعى ٷش جىلدا 3000 وتباسىنى كٶشٸرۋ جوسپارلانىپ وتىر. بۇل بويىنشا 2019 جىلى – 600, 2020 جىلى – 1000, 2021 جىلى 1400 باسپانا تۇرعىزىلادى. تاعى بٸر جاعىمدى جاڭالىق, ەكٸمدٸك, جۇمىس بەرۋشٸ مەن قىزمەتكەر اراسىندا 20 جىلعا ٷشجاقتى كەلٸسٸمشارتقا قول قويۋ كٶزدەلگەن. قونىس اۋدارۋشىعا بەس جىل ٶتكەننەن كەيٸن تۇرعىن ٷيدٸ جەكەشەلەندٸرٸپ الۋ قۇقىعى بەرٸلەدٸ. وسى ۋاقىت ٸشٸندە جالعا الۋ تٶلەمٸن جاساۋ ۇسىنىلادى. بۇل شامامەن 10 مىڭ تەڭگەنٸ قۇرايدى. كەلەسٸ 15 جىلدا تٶلەم شامامەن 20 مىڭ تەڭگە بولادى جەنە ول نەگٸزگٸ قارىزدى ٶتەۋ قۇنىنا كٸرەدٸ. تۇتاستاي العاندا, تەۋەلسٸزدٸك جىلدارى ٸشكٸ كٶشٸ-قون سيياقتى مەملەكەتتٸك ماڭىزى زور مەسەلەنٸڭ وڭ شەشٸم تابۋىنا ٸرگەلٸ قادامدار جاسالىپ, كٶشتٸڭ كٶلٸكتٸ بولۋىنىڭ ۇتقىر جولدارىنىڭ جان-جاقتى ويلاستىرىلۋى ٶز نەتيجەسٸن بەرٸپ كەلەدٸ دەگەن قورىتىندى جاساۋعا بولاتىن تەرٸزدٸ.
ٶمٸر ەسقالي
