فوتو: اشىق دەرەككٶز
بەلگٸلٸ عالىم, ابايتانۋشى ومار جەلەل توقال الۋ تۋرالى بۇرىنعى كٶزقاراسىنا ٶكٸنٸش بٸلدٸردٸ. ول بۇل تاقىرىپتا اشىق مەلٸمدەمە جاساپ, ٶز تەجٸريبەسٸنەن تٷيگەن ويىن بٶلٸستٸ, دەپ حابارلايدى Ult.kz.
ونىڭ ايتۋىنشا, توقال الۋ – بٷگٸنگٸ تاڭدا نەپسٸنٸڭ قالاۋى مەن قۇمارلىقتىڭ نەتيجەسٸ عانا.
«توقال جايلى ەڭگٸمە — بىلجىراق ەڭگٸمە. مەنٸڭ اينالامدا توقال الىپ وڭعان ادامدى كٶرگەنٸم جوق. سونىڭ بٸرٸ — مەنمٸن. بٸز ەدەتتە نەپسٸنٸڭ قالاۋىن ۇرپاق, وتان, ت.ب. بيٸك ۇعىمدارمەن كٶلەگەيلەيمٸز. ۇرپاق كەرەك بولسا, بٸر ەيەلدەن دە ٶربٸتۋگە بولادى. نەپسٸڭە يە بولساڭ, ەنەرگيياڭدى سىرتقا شاشپاساڭ — ۇرپاعىڭ كٶپ بولادى», — دەدٸ ومار جەلەل.
عالىمنىڭ سٶزٸنشە, بۇرىن توقال الۋ – قوعامداعى قاجەتتٸلٸكتەن تۋعان قۇبىلىس بولسا, قازٸر بۇل تەك نەپسٸنٸڭ جەتەگٸنە ەرگەن ەرەكەتكە اينالعان.
«بۇرىن توقال الۋ — قاجەتتٸلٸك بولعان, قازٸر — نەپسٸنٸڭ قالاۋى, قۇمارلىق, قالا بەردٸ — ماقتان. بۇرىن مەن وسى مەسەلەنٸ كٶپ كٶتەردٸم. ايتتىم. ايتقان نەرسە مٸندەتتٸ تٷردە جٷزەگە اسادى ەكەن», — دەيدٸ ول.
ومار جەلەل ٶز قاتەلٸگٸن مويىنداپ, وسى تاقىرىپتا ايتقان سٶزدەرٸ ٷشٸن كەشٸرٸم سۇرادى.
«مەن, “توقال الماڭدار” دەيمٸن. ٶز اششى تەجٸريبەمنەن ايتىپ وتىرمىن. وتباسىنىڭ شىرقىن بۇزباڭدار. العان جارلارىڭدى قادٸرلەڭدەر. ۇرپاق كەرەك بولسا, سولار-اق تۋىپ بەرەدٸ. بۇل سٶزدٸ مەن ايتۋعا تيٸسپٸن. ٶيتكەنٸ كٶپ جٸگٸتتەر مەنٸڭ سٶزٸمە ەردٸ. مەنٸڭ سٶزٸم ولارعا دەمەۋ بولدى. ەلدٸڭ الدىندا جٷرگەن سوڭ ەر سٶزٸڭە جاۋاپ بەرۋٸڭ كەرەك. مەن وسىلاي ٶزٸمنٸڭ قاتە ايتقان سٶزٸمە جاۋاپ بەرٸپ وتىرمىن. ەگەر مەنٸڭ ەسەرٸمنەن وتباسى بۇزىلسا, يٸلٸپ تۇرىپ كەشٸرٸم سۇرايمىن», — دەدٸ ول.
ول توقال تاقىرىبىنىڭ بٷگٸنگٸ زامانعا ساي ەمەستٸگٸن دە اتاپ ٶتتٸ:
«مەن — ٶز يدەيامنىڭ قۇربانىمىن. بۇل يدەيا ٸس جٷزٸندە ٶزٸنٸڭ دۇرىس ەمەستٸگٸن كٶرسەتتٸ. بۇرىن توقالدى بەيبٸشەلەر ٶزدەرٸ الىپ بەرەتٸن. بۇل مەسەلە ٶمٸرلٸك قاجەتتٸلٸگٸ بولعاندىقتان عانا دانالىقپەن شەشٸلەتٸن. ول زامان ەندٸ كەلمەسكە كەتتٸ. زامان ٶزگەرٸپ كەتتٸ. ون توعىزىنشى عاسىردىڭ يدەياسى قازٸر ٶتپەيدٸ».
فيلوسوفتىڭ ايتۋىنشا, ول بۇل ەسكەرتۋٸن جەكە ٶكٸنٸشتەن ەمەس, ٶزگەلەرگە ساباق بولسىن دەگەن ماقساتپەن ايتىپ وتىر:
«شەكەرٸمشە ايتساق, اپانعا قۇلاپ كەتٸپ, “اپانعا تٷسپەڭدەر!” دەپ ايقالاسام, مەنٸڭ نە كٸنەم بار?!» — دەپ تٷيٸندەدٸ ومار جەلەل.
