فوتو: primeminister.kz
پرەمەر-مينيستر پاۆلودار وبلىسىنا جۇمىس ساپارى بارىسىندا پرەزيدەنتتٸڭ ەنەرگەتيكا سالاسىنا قاتىستى تاپسىرمالارىنىڭ ورىندالۋ بارىسىن تەكسەردٸ, دەپ حابارلايدى Ult.kz.
ولجاس بەكتەنوۆ ەكٸباستۇزدا گرەس-1-دٸ جاڭعىرتۋ نەتيجەلەرٸمەن, تازا كٶمٸر تەحنولوگيياسىن پايدالانا وتىرىپ, گرەس-2-نٸ رەكونسترۋكتسييالاۋ جەنە گرەس-3 ستانساسى قۇرىلىسى جوبالارىن جٷزەگە اسىرۋدىڭ باستالۋىمەن تانىستى. مۇندا ەكونوميكانىڭ ٶسٸپ كەلە جاتقان قاجەتتٸلٸكتەرٸ, جاڭا ٶندٸرٸس ورىندارىن ٸسكە قوسۋ جەنە بەلسەندٸ تسيفرلاندىرۋ اياسىندا سالانى دامىتۋ مەسەلەلەرٸ بويىنشا رەسپۋبليكالىق كەڭەس ٶتتٸ.
بولات نۇرجانوۆ اتىنداعى گرەس-1 جەنە گرەس-2 قۇرامىنا كٸرەتٸن ەكٸباستۇز ەنەرگييا تورابى نىساندارىنىڭ جالپى بەلگٸلەنگەن قۋاتى 5 مىڭ مۆت-قا جەتەدٸ, بۇل ەكٸباستۇزدى ەلەكتر ەنەرگيياسىن ٶندٸرۋدە ستراتەگييالىق ماڭىزدى ورتالىققا اينالدىرادى. جالپى, پاۆلودار وبلىسى رەسپۋبليكاداعى ەلەكتر ەنەرگيياسىنىڭ 40%-دان استامىن ٶندٸرەدٸ. گرەس-1-دٸ جاڭعىرتۋ اياسىندا ٶتكەن جىلدىڭ جەلتوقسان ايىندا قۋاتى 540 مۆت بولاتىن №1 ەنەرگوبلوك قالپىنا كەلتٸرٸلٸپ, پايدالانۋعا بەرٸلدٸ. 2026-2028 جىلدارى وتىنمەن قامتاماسىز ەتۋ جٷيەلەرٸن رەكونسترۋكتسييالاۋ جەنە جاڭا تٷتٸن مۇرجاسىن سالۋ جوسپارلانىپ وتىر. سونىمەن قاتار پروتسەستەردٸ اۆتوماتتاندىرۋ, شىعارىندىلاردى باقىلاۋ جەنە قانداي دا بٸر وقىس وقيعالاردىڭ الدىن الۋ بويىنشا بايانداما جاسالدى.
پرەمەر-مينيستر ولجاس بەكتەنوۆتٸڭ تٶراعالىعىمەن ٶتكەن ەنەرگەتيكانى دامىتۋ مەسەلەلەرٸ جٶنٸندەگٸ رەسپۋبليكالىق كەڭەستە سالانىڭ نەگٸزگٸ باعىتتارى, ونىڭ ٸشٸندە جاڭا قۋات كٶزدەرٸن ٸسكە قوسۋ, ينفراقۇرىلىمدى جاڭعىرتۋ, باتىس ايماقتىڭ ەلەكتر جەلٸلەرٸن ەلٸمٸزدٸڭ بٸرىڭعاي ەلەكتر ەنەرگەتيكالىق جٷيەسٸمەن بٸرٸكتٸرۋ, ەنەرگييا تيٸمدٸلٸگٸن ارتتىرۋ جەنە باسقا دا مەسەلەلەر قارالدى. ەنەرگەتيكا مينيسترٸ ەرلان اقكەنجەنوۆ, ٶنەركەسٸپ جەنە قۇرىلىس مينيسترٸ ەرسايىن ناعاسپاەۆ, «سامۇرىق-ەنەرگو» اق جەنە «KEGOC» اق كومپانييالارى باسشىلىعى, سونداي-اق بٸرقاتار ٶڭٸر ەكٸمدەرٸ بايانداما جاسادى.
فوتو: primeminister.kz
قازاقستاندا 227 ەلەكتر ستانساسى جۇمىس ٸستەيدٸ. ستانسا جابدىقتارىنىڭ ورتاشا توزۋ دەڭگەيٸ 56%-عا جەتەدٸ. ٶتكەن جىلدىڭ قورىتىندىسى بويىنشا ەلەكتر ەنەرگيياسىن ٶندٸرۋ كٶلەمٸ 4%-عا ٶستٸ. جاڭا قۋات كٶزدەرٸن ٸسكە قوسۋ قولدانىستاعى ستانسالاردى جاڭعىرتۋ جەنە جاڭا گەنەراتسييالايتىن قوندىرعىلار سالۋ ەسەبٸنەن بولجانۋدا. ەنەرگەتيكا مينيسترٸ ەرلان اقكەنجەنوۆ ٶتكەن جىلى 771 مۆت جاڭا قۋات كٶزٸ, ونىڭ ٸشٸندە ەكٸباستۇز گرەس-1-دەگٸ №1 بلوك قالپىنا كەلتٸرٸلگەنٸن, اتىراۋ جەو-داعى №6 تۋربينا, جەزقازعان قالاسىنداعى جەو-دا №8 قازاندىق اۋىستىرىلعانىن, سونداي-اق جالپى قۋاتى 163 مۆت بالامالى ەنەرگەتيكا جوبالارى ٸسكە قوسىلعانىن ايتتى. گەنەراتسييالايتىن قوندىرعىلاردى جاڭعىرتۋعا, كەڭەيتۋگە, رەكونسترۋكتسييالاۋعا جەنە جاڭارتۋ بويىنشا جالپى قۋاتى شامامەن 2 گۆت بولاتىن 14 ينۆەستيتسييالىق كەلٸسٸم جاسالدى. بيىل 621 مۆت, 2026 جىلى – 2,6 گۆت ٸسكە قوسۋ جوسپارلانعان. ەكونوميكانىڭ ەلەكتر ەنەرگيياسىنا دەگەن قاجەتتٸلٸگٸن ٶتەۋ ٷشٸن 2029 جىلعا دەيٸن 68 جوبا جٷزەگە اسىرىلادى. جالپى, 2035 جىلعا دەيٸن جالپى قۋاتى 4,2 گۆت قولدانىستاعى ستانسالاردى جاڭعىرتۋ, رەكونسترۋكتسييالاۋ جەنە كەڭەيتۋ جوسپارلانىپ وتىر.
سونىمەن قاتار اقتٶبە, باتىس, سارىباي جٷيەارالىق ەلەكتر جەلٸلەرٸ KEGOC فيليالدارىنىڭ 220-500 كۆ ەۋە جەلٸسٸن رەكونسترۋكتسييالاۋ جوباسى اياقتالدى, ونىڭ شەڭبەرٸندە نورماتيۆتٸك پايدالانۋ مەرزٸمٸنە جەتكەن جالپى ۇزىندىعى 2 مىڭ شاقىرىمدى قۇرايتىن قولدانىستاعى 24 ەلەكتر بەرۋ جەلٸسٸنە جٶندەۋ جٷرگٸزٸلدٸ. سونداي-اق الماتى جەو-2 جەنە جەو-3-تٸ جاڭعىرتۋ جۇمىستارىنىڭ بارىسى تۋرالى ايتىلدى.
فوتو: primeminister.kz
ٶنەركەسٸپ جەنە قۇرىلىس مينيسترٸ ەرسايىن ناعاسپاەۆ ەلٸمٸزدٸڭ ٸرٸ كەسٸپورىندارىمەن ەكونوميكانىڭ ەنەرگييا سىيىمدىلىعىن جەنە ەنەرگييا تۇتىنۋدى تٶمەندەتۋ بويىنشا جٷرگٸزٸلٸپ جاتقان جۇمىستار تۋرالى باياندادى. ٸسكە اسىرىلعان بٸرقاتار جوبا اتالدى. «كارتسەمەنت» كەسٸپورنىنداعى سورعى جابدىقتارىن جاڭعىرتۋ ەلەكتر ەنەرگيياسىنىڭ ٷلەستٸك شىعىنىن 15,4%-عا تٶمەندەتۋگە مٷمكٸندٸك بەردٸ. قازاقستان ەلەكتروليز زاۋىتى ەلەكتروليزەرلەر مەن وقشاۋلانعان ەلەكتر قازاندىقتارىن كٷردەلٸ جٶندەۋدەن ٶتكٸزٸپ, ەلەكتر ەنەرگيياسىن تۇتىنۋدى 4,5%-عا ازايتتى. اقتٶبە مىس كومپانيياسى گاز پورشەندٸ قوندىرعىلار جۇمىسىن وڭتايلاندىرۋ جەنە وتىن قوسپاسىن بەرۋدٸ رەتتەۋ ارقىلى ەلەكتر ەنەرگيياسىنىڭ شىعىنىن 2%-عا قىسقارتتى. سونداي-اق بيۋدجەتتٸك سەكتوردىڭ ەنەرگييا تۇتىنۋىنا مونيتورينگ جٷرگٸزٸلۋدە. تسيفرلاندىرۋ شەڭبەرٸندە مەملەكەتتٸك ەنەرگەتيكالىق تٸزٸلٸم ەنەرگييا ٷنەمدەۋ سالاسىنداعى بٸرىڭعاي اقپاراتتىق جٷيەگە ترانسفورماتسييالانۋدا.
«پرەزيدەنت ەنەرگەتيكانى ٶزٸن-ٶزٸ قامتاماسىز ەتەتٸن ەرٸ بەسەكەگە قابٸلەتتٸ ەل قۇرۋدىڭ نەگٸزگٸ باعىتتارىنىڭ بٸرٸ رەتٸندە اتادى. بۇل تابىستى تسيفرلاندىرۋ مەن جاساندى ينتەللەكتٸنٸ كەڭٸنەن ەنگٸزۋ – وعان تٸكەلەي تەۋەلدٸ بولاتىن جاڭا ەلەمدەگٸ تۇراقتى ٸلگەرٸلەۋدٸڭ نەگٸزگٸ فاكتورى. بۇل جەردە مەملەكەت باسشىسى اتاپ ٶتكەندەي, قازاقستاندا وراسان زور مٷمكٸندٸكتەر بار. سونىمەن قاتار جوسپارلانعان جوبالاردىڭ ۋاقتىلى ورىندالماۋى ەكونوميكانىڭ دامۋىن تەجەيدٸ. مۇنداي جاعدايعا جول بەرۋگە بولمايدى. بٸز بەلسەندٸ تٷردە جۇمىس ٸستەۋٸمٸز كەرەك. بٸرقاتار ٸرٸ جوبا قازٸردٸڭ ٶزٸندە ەلەكتر قۋاتىن قاجەت ەتٸپ وتىر», — دەدٸ ولجاس بەكتەنوۆ.
ماڭىزدى جوبالار قاتارىندا سەمەي, ٶسكەمەن جەنە كٶكشەتاۋ قالالارىندا زاماناۋي كٶمٸر ستانتسييالارىن ٸسكە قوسۋ, ەكٸباستۇز قالاسىنداعى زاماناۋي گرەس-3 ستانساسىنىڭ قۇرىلىسى اتاپ ٶتٸلدٸ.
كەڭەس سوڭىندا بٸرقاتار تاپسىرما بەرٸلدٸ. بيىل KEGOC باتىس ايماقتىڭ ەلەكتر جەلٸلەرٸن بەج-بەن بٸرٸكتٸرۋ بويىنشا قۇرىلىس-مونتاجداۋ جۇمىستارىن باستاۋى قاجەت, جۇمىس 2027 جىلى اياقتالۋى تيٸس. اتالعان جوبا تۇتىنۋشىلاردى ەلەكترمەن جابدىقتاۋ سەنٸمدٸلٸگٸن ارتتىرادى. پرەمەر-مينيستر كٶمٸر حيميياسى سالاسىن دامىتۋعا باسا نازار اۋدارىپ, جوعارى ٶڭدەلگەن ٶنٸمدەر ٶندٸرۋ ٷشٸن كٶمٸردٸ قايتا ٶڭدەۋدٸڭ يننوۆاتسييالىق تەحنولوگييالارىن بەلسەندٸ پايدالانۋدى تاپسىردى.
فوتو: primeminister.kz
