فوتو: مەجٸلٸستٸڭ باسپاسٶز قىزمەتٸ
مەجٸلٸس دەپۋتاتى نارتاي ارالبايۇلى تاكسي جٷرگٸزۋشٸلەرٸنٸڭ مەسەلەسٸن كٶتەردٸ, دەپ حابارلايدى Ult.kz, Massaget.kzكە سٸلتەمە جاساپ.
دەپۋتات قاي زاڭ جوباسىنا قارسى?
مەجٸلٸسمەن نارتاي سەرسەنعاليەۆ تاكسي مەن اۆتوبۋس جٷرگٸزۋشٸلەرٸنٸڭ مەسەلەسٸن كٶتەرٸپ, پرەمەر-مينيسترٸنٸڭ بٸرٸنشٸ ورىنباسارى رومان سكليارعا ساۋال جولدادى. ونىڭ سٶزٸنشە, تەۋلٸك بويى تىنىم تاپپاي جولاۋشى تاسيتىن تاكسي مەن اۆتوبۋستىڭ تٸزگٸنٸن ۇستاعان ازاماتتاردى تەرتٸپكە سالامىز دەپ, ٷكٸمەت مەجٸلٸسكە زاڭ جوباسىن ۇسىنعان.
بۇل زاڭ جوباسىنىڭ ماقساتى - جولاۋشىلاردى اۆتوموبيلمەن تاسىمالداۋ سالاسىنداعى مەملەكەت قۇزىرەتٸنٸڭ بٸر بٶلٸگٸن ٶزٸن-ٶزٸ رەتتەۋ ۇيىمدارىنا بەرۋ, "سرو" قۇرۋ.
"بۇعان ساراپشىلار ەۋەل باستان قارسى بولدى, مەجٸلٸستە دە تالاي تٷيرەپ, سىنىمىزدى دەيەكپەن ايتتىق. بٸراق مەملەكەتتٸك ورگاندار تاسجولداعى قاۋٸپسٸزدٸكتٸ ٶزدەرٸ رەتكە كەلتٸرە الماي وتىرىپ, جاۋاپكەرشٸلٸكتٸ جەكەمەنشٸك ۇيىمعا ىسىرا سالۋعا باعىتتالعان باعدارىنان باس تارتپاي وتىر", - دەپ سىنادى دەپۋتات.
قانداي مەسەلە كٶتەرٸلدٸ?
دەپۋتات مەسلەلەردٸ جٸپكە تٸزٸپ ايتىپ بەردٸ:
- زاڭ جوباسى ٶزٸن-ٶزٸ رەتتەۋ ۇيىمدارىنا جولاۋشىلار تاسىمالىنداعى تاريفتٸ بەلگٸلەۋ, باعانى رەتتەۋ قۇزىرەتتەرٸن بەرمەك. بۇل - قاتە. قۇرىلۋى مٷمكٸن ٶزٸن-ٶزٸ رەتتەۋ ۇيىمدارى ازاماتتارىمىزدى ايامايتىنى ەكٸباستان بەلگٸلٸ. بۇل جەردە تۇتاس سالانى جەكەمەنشٸك ۇجىمدارعا جىعىپ بەرۋ - مونوپولييانى قولدان جاساۋعا باعىتتالعان قيسىنسىز ەرەكەت. بٸزدٸڭ ٷكٸمەت تىڭنان تٷرەن سالىپ جاتقان جوق. مەسەلەن تاكسي قىزمەتٸن ٶزٸن-ٶزٸ رەتتەۋ ۇيىمىنا بەرگەندەردٸڭ بٸرٸ اقش, كاليفورنييا شتاتى. سالدارى اۋىر, بٸرٸنشٸدەن, تۇتاس سالاعا قوجايىن بولعان قاۋىمداستىق ٶزٸنە جاقىن تاكسي كومپانييالارىن عانا تٸركەپ, قالعاندارىنا جولاۋشىلار تاسىمالداۋعا تىيىم سالعان. ەكٸنشٸدەن, جەكەنٸڭ قولىنا ٶتكەن سالاداعى قاۋٸپسٸزدٸك تالاپتارى جەڭٸلدەتٸلگەندٸكتەن, تاكسيلەر دەمالىسسىز جۇمىس ٸستەگەن. سالدارىنان تاكسيلەرگە قاتىستى جول اپاتتارى 15 پايىزعا كٶبەيگەن. بۇل - سرو-نى ەنگٸزگەننٸڭ سالدارى.
- جولاۋشىلاردى اۆتوموبيلمەن تاسىمالداۋ سالاسىنداعى قاۋٸپسٸزدٸك مەسەلەلەرٸن ٶزٸن-ٶزٸ رەتتەۋ ۇيىمىنا بەرۋ - ادامداردىڭ ٶمٸرٸنە جٷردٸم-باردىم قاراۋدىڭ ناقتى كٶرٸنٸسٸ. اقشانىڭ ارتىنان قۋعان جەكەمەنشٸك ۇيىمدار قاۋٸپسٸزدٸككە قالاي بولسا سولاي قارايتىنى ايتپاسا دا تٷسٸنٸكتٸ. مىسالى برازيلييادا جولاۋشى تاسىمالداۋ ٶزٸن-ٶزٸ رەتتەۋ ۇيىمىنا بەرٸلگەن. ولار دەرەۋ اۆتوبۋستارعا بەرٸلەتٸن ليتسەنزييانىڭ تالاپتارىن جەڭٸلدەتٸپ تاستاعان. سالدارىنان اۆتوبۋستارعا قاتىستى جول اپاتتارىنىڭ سانى 15 پايىزعا كٶبەيگەن, جاپا شەككەندەر سانىندا ەسەپ جوق. بٸزدٸڭ ەلدە دە جول اپاتتارى جىل سايىن جٷزدەگەن ادامنىڭ ٶمٸرٸن جالمايدى, بۇل پروبلەمانى مەملەكەتتٸك ورگاندار شەشە الماي وتىرىپ, اقىر اياعىندا جولداعى قاۋٸپسٸزدٸكتٸ ٶزٸن-ٶزٸ رەتتەۋ ۇيىمىنا بەرە سالۋ تۋرالى شەشٸمدەرٸ اقىلدى ادامنىڭ ەرەكەتٸ ەمەس.
- ٷشٸنشٸ مەسەلە. قازاقتا "ساراڭ باي سويۋعا قوزى تاپپاي, جارلىنىڭ جالعىز توقتىسىن سۇرايدى" دەگەن سٶز بار. جۇمىسسىز جٷرگەن جاندار مەن ايلىعى شايلىعىنان ارتىلمايتىن اعايىن تاكسي بولىپ نەپاقا تابا باستاعانى سول ەدٸ, ۋەكٸلەتتٸ مينيسترلٸك بۇل سالانى "رەفورمالاۋ كەرەك" دەگەن باستامامەن شىعا كەلدٸ. مينيسترلٸكتٸڭ ويىنشا, ەندٸ ەر تاكسيست ٶزٸن-ٶزٸ رەتتەۋ ۇيىمىنا مٷشە بولىپ جارنا تٶلەۋٸ كەرەك ەكەن. "دەپۋتاتتار بۇل نورماعا قارسى شىققاندا, جارنانانى تاكسي قىزمەتٸمەن اينالىساتىن موبيلدٸ قوسىمشالارعا تٸركەلگەن جەكە كەسٸپكەرلەر تٶلەيدٸ" دەدٸ مينيسترلٸك. بٸراق مٸندەتتٸ تٶلەمدەردٸڭ ەنگٸزٸلۋٸ جولاۋشى تاسىمالداۋ قىزمەتٸنٸڭ قىمباتتاۋىنا ەكەلەدٸ, جاپا شەگەتٸن قاراپايىم حالىق.
"تاكسي جەنە اۆتوبۋسپەن جولاۋشى تاسىمالدايتىن سالاعا ٶزٸن-ٶزٸ رەتتەۋ ۇيىمىن ەنگٸزۋ, ياعني سرو قۇرىپ ازاماتتاردى ونىڭ قاتارىنا كٸرۋگە مٸندەتتەۋ - تۇتاس سالانىڭ بٸر قولعا ٶتۋٸنە, سالدارىنان مونوپولييانىڭ ورىن الۋىنا اپارار جول", - دەپ اشىندى ول.
كٶلٸكتەن 5 مينۋتتان ارتىق وتالدىرۋعا قاتىستى...
نارتاي سەرسەنعاليەۆ كٶلٸكتٸ 5 مينۋتتان ارتىق قىزدارعاندارعا ايىپپۇل سالۋ تۋرالى ەرەجەنٸ دە سىنعا الدى.
"قازٸر قوعامدا قىزۋ تالقىلانىپ جاتقان, اۆتوكٶلٸكتٸ 5 مينۋتتان ارتىق وتالدىرىپ تۇرۋعا بولمايدى دەگەن اقىلعا تومپاق تالاپتان اتتاپ كەتە المايمىن. بۇل - 20 جىلدان اسا ۋاقىت بۇرىن ٷكٸمەت بەكٸتكەن شەشٸم. بٸراق بۇل قاۋلى قاتە ەكەنٸنە بەرٸمٸزدٸڭ كٶزٸمٸز جەتٸپ وتىر, قوعامدا قاتاڭ سىنعا الدى. قاقاعان قىستا اۆتوكٶلٸگٸن 5 مينۋتتان ارتىق وتالدىرعان ازاماتتاردى قازٸر بٸرەۋلەر بەينەتاسپاعا تٷسٸرٸپ, سالدارىنان قۇزىرلى ورىندار ايىپپۇل سالىپ جاتىر. بۇل - اقىلعا سىيمايتىن شەشٸم, سەبەبٸ سارىشۇناق ايازدا كٶلٸكتٸ قىزدارماساڭ تەمٸر توزادى, كٶلٸك بۇزىلادى, ونى جٶندەپ شىعىنعا باتاتىن باياعا بۇقارا حالىق. بۇل تۋراسىندا بٸر عانا ۇسىنىس بار, اۆتوكٶلٸكتٸ 5 مينۋتتان ارتىق وتالدىرىپ تۇرۋعا تىيىم سالاتىن مينيسترلٸكتٸڭ شەشٸمٸن دەرەۋ قايتا قاراۋ كەرەك", - دەدٸ ول.
دەپۋتات كٶلٸك وتالىپ تۇرعاننان ەكولوگيياعا زييان كەلەدٸ دەيتٸندەرگە الدىمەن اۋاعا توننالاپ زييان قالدىق تاستايتىن زاۋىتتار مەن اسپاننان قارا قار جاۋدىراتىن مەكەلەردٸ تەرتٸپكە سالۋدى ۇسىندى.
