فوتو: ۇيىمداستىرۋشىلاردان
ەلٸمٸز بويىنشا 2 مىڭعا جۋىق اۋىل ەكٸمٸ وسى جوبا اياسىندا بٸلٸم الدى, دەپ حابارلايدى Ult.kz.
تٶرت اي بۇرىن باستالعان «ەكٸمدەر مەكتەبٸ» جوباسىنىڭ العاشقى كەزەڭٸنٸڭ نەتيجەسٸ – ەلٸمٸزدەگٸ ەر ٷشٸنشٸ اۋىلدا ٸسكە اسىرىلۋعا دايىن 12 مىڭنان استام ينۆەستيتسييالىق باستاما. جالپى قۇنى 600 ميلليارد تەڭگەدەن اسادى. بارلىعى 1783 اۋىل ەكٸمٸ وقۋدان ٶتٸپ, بٷگٸندە العان بٸلٸمٸن ناقتى ٸسكە جاراتىپ جٷر. ەندٸ ولار تۇرعىندارمەن بٸرگە كووپەراتيۆتەر قۇرىپ, ٶنٸم ٶتكٸزۋ جولدارىن قالىپتاستىرىپ, جەرگٸلٸكتٸ ەكونوميكانى دامىتۋدى قولعا الدى.
مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆ بيىل قاڭتار ايىندا ٶتكەن ٷكٸمەتتٸڭ كەڭەيتٸلگەن وتىرىسىندا تٸكەلەي سايلاۋ ارقىلى كەلگەن جاڭا بۋىن ەكٸمدەر جايىندا ايتىپ, ولاردىڭ اراسىندا مۇعالٸمدەر, دەرٸگەرلەر جەنە بۇرىن مەملەكەتتٸك قىزمەتتە بولماعان ٶزگە دە ماماندار كٶپ ەكەنٸن اتاپ ٶتكەن بولاتىن. سوندىقتان پرەزيدەنت «AMANAT» پارتيياسىنىڭ تەجٸريبەسٸنە سٷيەنە وتىرىپ, «ەكٸمدەر مەكتەبٸ» اتتى وقىتۋ جوباسىن ٸسكە قوسۋدى تاپسىرعان ەدٸ.
2021 جىلى ەنگٸزٸلگەن اۋىل ەكٸمدەرٸن تٸكەلەي سايلاۋ – ەلدٸڭ بٸرتٸندەپ دەموكراتييا جولىنا بەت بۇرعانىن بٸلدٸرەتٸن ماڭىزدى قادام. بۇل ٶزگەرٸس ازاماتتاردىڭ بەلسەندٸلٸگٸن ارتتىرىپ, سايلانعان ەكٸمدەرمەن بٸرگە اۋىلداعى تٷيتكٸلدٸ مەسەلەلەردٸ شەشۋگە جول اشتى. سوڭعى تٶرت جىلدا 2 مىڭنان استام اۋىل ەكٸمٸ سايلانىپ, ەكٸمدەر كورپۋسى ايتارلىقتاي جاڭاردى. ولاردىڭ كٶپشٸلٸگٸ – «AMANAT» پارتيياسىنىڭ مٷشەلەرٸ. سونىڭ ٸشٸندە 60%-دان استامى ەكٸم بولماعان, مەملەكەتتٸك قىزمەتتە جۇمىس ٸستەمەگەن ازاماتتار.
جاڭا كەلگەن باسشىلارعا قولداۋ كٶرسەتۋ ٷشٸن «AMANAT» پارتيياسى مەملەكەتتٸك قىزمەت ٸستەرٸ اگەنتتٸگٸمەن بٸرلەسٸپ, «ەكٸمدەر مەكتەبٸ» جوباسىن جٷزەگە اسىرىپ كەلەدٸ. تٶرت ايدىڭ ٸشٸندە 1783 اۋىل ەكٸمٸ وقۋىن اياقتاپ, اۋىل ەكونوميكاسىنىڭ باعىتىن ايقىنداۋ, ناقتى تابىس ەكەلەتٸن سالالاردى انىقتاۋ, ٶنٸم كٶلەمٸن باعالاۋ سىندى ماڭىزدى داعدىلاردى مەڭگەردٸ. جوبا اياسىندا ماماندارمەن بٸرلەسٸپ 2184 اۋىلدىق وكرۋگتە 12 مىڭنان اسا ينۆەستيتسييالىق جوبا ەزٸرلەندٸ. بۇل باستامالار ٶڭدەۋ, كووپەراتسييا, ينفراقۇرىلىمدى دامىتۋ سيياقتى باعىتتاردى قامتىپ, اۋىل تۇرعىندارىنىڭ تابىسىن ارتتىرۋعا باعىتتالعان.
«كەدەيلٸكتٸ ازايتۋ دەگەنٸمٸز – تەك قارجى ٷلەستٸرۋ ەمەس, سانا-سەزٸمدٸ ٶزگەرتۋ, داعدى بەرۋ, ناقتى مٷمكٸندٸكتەر اشۋ. وسى ماقساتتا پارتييا ٷش ٸرٸ جوبانى قاتار باستادى: «قارىزسىز قوعام» – قارجىلىق ساۋاتتىلىققا باۋليدى, «اۋىل اماناتى» – تابىس تابۋ جولدارىن كٶرسەتەتٸن ناقتى ەدٸستەمە, «ەكٸمدەر مەكتەبٸ» – وسى باستامالاردى جەرگٸلٸكتٸ جەرلەردە جٷزەگە اسىراتىن كٶپٸر.
بۇل جوبانىڭ تٷلەكتەرٸ تەك بٸلٸم الىپ قويماي, بٷگٸنگٸ كٷنٸ اۋىلداستارىنا كووپەراتيۆتەر قۇرۋعا, ناقتى ٸسپەن اينالىسۋعا كٶمەكتەسٸپ جاتىر», – دەيدٸ پارتييا حاتشىسى ەلدار جۋماگازيەۆ.
فوتو: ۇيىمداستىرۋشىلاردان
ەندٸ جوبانىڭ كەلەسٸ كەزەڭٸندە ەكٸمدەر اۋىلدىق كووپەراتيۆتەر قۇرۋعا كٸرٸستٸ. كٶپتەگەن تۇرعىن «اۋىل اماناتى» جوباسى اياسىندا 2,5% جەڭٸلدٸكپەن نەسيە الىپ, ٶز كەسٸبٸن اشا الادى. ەكٸمدەر اۋىل ازاماتتارىن بٸرٸكتٸرۋگە, ٶنٸم ٶتكٸزۋ جەلٸلەرٸن, لوگيستيكانى جەنە قىزمەتتٸ ٷيلەستٸرۋ جٷيەسٸن جولعا قويۋعا كٶمەك كٶرسەتەدٸ. بۇل كەزەڭ – جاي وقىتۋ عانا ەمەس, ناقتى جوبالاردى جٷزەگە اسىرۋعا بەت بۇرعان تەجٸريبەلٸك ساتى.
پارتييا اۋىل ەكٸمدەرٸنە قولداۋ رەتٸندە كووپەراتسييا جٶنٸندەگٸ ارنايى ٷيلەستٸرۋشٸلەردٸ دايىنداپ, ٶڭٸرلەرگە جٸبەردٸ. ولار اۋىلداردى ارالاپ, حالىقپەن جەنە باستاماشى توپتارمەن كەزدەسٸپ, جوبالاردىڭ ٸسكە اسىرىلۋ بارىسىن باقىلاپ, قۇجات جيناۋعا, كووپەراتيۆتەردٸ ەدٸلەت ورگاندارىندا تٸركەۋگە كٶمەكتەسٸپ جٷر.
جوبانىڭ نەتيجەسٸ رەتٸندە 300-دەن استام اۋىل شارۋاشىلىعى كووپەراتيۆٸن قۇرۋ جوسپارلانىپ وتىر. بۇل كووپەراتيۆتەر جەكە قوسالقى شارۋاشىلىقتاردى بٸرٸكتٸرٸپ, اۋىل شارۋاشىلىعى سالاسىن جٷيەلٸ تٷردە دامىتۋعا سەپ بولادى.
ايتا كەتۋ كەرەك, بۇعان دەيٸن «AMANAT» پارتيياسى جانىنان ٶڭٸرلٸك ساياسات جٶنٸندەگٸ ٷكٸمەتتٸك جوبالىق كەڭسەنٸڭ اناليتيكالىق ورتالىعى قۇرىلعان بولاتىن. بۇل ورتالىق «ەكٸمدەر مەكتەبٸ» جوباسىن ٸسكە اسىرۋمەن, باسقارۋ ٸسٸن تسيفرلاندىرۋمەن, جەنە كووپەراتيۆتٸك جوبالاردى سٷيەمەلدەۋمەن اينالىسادى.