استانادا قر ەنەرگەتيكا مينيسترلٸگٸ مەن قازاقستان ەلەكتروەنەرگەتيكالىق قاۋىمداستىعى (قەق) ۇيىمداستىرعان, كٶمٸر گەنەراتسيياسىن دامىتۋعا ارنالعان اۋقىمدى دٶڭگەلەك ٷستەل ٶتتٸ. شاراعا مەملەكەتتٸك ورگاندار مەن بيزنەس ٶكٸلدەرٸ, سونداي-اق ەنەرگەتيكالىق كومپانييالاردىڭ يەلەرٸ مەن باسشىلارى قاتىستى. پٸكٸرتالاستىڭ نەگٸزگٸ قاتىسۋشىلارىنىڭ بٸرٸ «واەك» اق اكتسيونەرٸ سەرگەي كان بولدى. كومپانييانىڭ باستى جولداۋى: جۇمىس ٸستەپ تۇرعان ستانتسييالاردى جاڭعىرتۋ كٶمٸرتەگٸن ۇستاۋ جەنە ساقتاۋ (CCS) جٷيەسٸن قوسا العاندا, دەكاربونيزاتسييانىڭ وزىق تەحنولوگييالارىن ەنگٸزۋمەن قاتار جٷرۋٸ تيٸس.
ۇلتتىق جوسپارعا سەيكەس, 2035 جىلعا قاراي كٶمٸر گەنەراتسيياسىنىڭ قۋاتى 21,2 گۆت-قا دەيٸن ارتادى. 7,6 گۆت كٶلەمٸندەگٸ ٶسٸم ەنەرگييا جٷيەسٸنٸڭ تۇراقتىلىعىن قامتاماسىز ەتەدٸ, بٸراق ەكولوگييالىق تۇرعىدان جاڭا سىن-قاتەرلەر تۋعىزادى – بۇل جىل سايىن قوسىمشا 30 ملن تونناعا دەيٸن CO2 شىعارىندىسى دەگەن سٶز. واەك پوزيتسيياسى ايقىن: دەستٷرلٸ تازارتۋ ەدٸستەرٸ ەندٸ جەتكٸلٸكسٸز.
«واەك» اق اكتسيونەرٸ سەرگەي كان يننوۆاتسييالاردىڭ ستراتەگييالىق ماڭىزدىلىعىن اتاپ ٶتتٸ: «ەلدٸڭ ەكولوگييا سالاسىنداعى حالىقارالىق كەلٸسٸمدەر بويىنشا جاۋاپكەرشٸلٸگٸ بار, سوندىقتان بٸز العا قاراي قاراۋىمىز كەرەك. الدىڭعى جىلى قازاقستان مۇناي جەنە گاز ينستيتۋتىمەن جەنە Schlumberger كومپانيياسىمەن بٸرلەسٸپ جەر قويناۋىن زەردەلەدٸك. نەتيجەسٸندە ەرتٸس ماڭى باسسەينٸنەن دەل وسى CO2 گازىن كٶمۋگە جارامدى بٸرنەشە رەزەرۆۋار تاپتىق. العاشقى زەرتتەۋ نەتيجەلەرٸ قۇجات تٷرٸندە رەسٸمدەلدٸ. مەنٸڭشە, بولاشاقتا بۇل تەحنولوگييا شىعارىندىلاردى ازايتۋدىڭ نەگٸزگٸ قۇرالىنا اينالادى – بٸز بۇسىز العا جىلجي المايمىز. ەگەر قازٸر باستاساق, 2035 جىلعا قاراي جوبانى تولىق ەنگٸزەمٸز».
پاۆلودار وبلىسى ٸرٸ ەميتەنتتەرگە جاقىن ورنالاسۋىنا بايلانىستى CCS-حاب قۇرۋ ٷشٸن تاماشا الاڭ بولىپ تابىلادى. جوبانىڭ جول كارتاسى 2026 جىلى عزتكج-نى (عىلىمي-زەرتتەۋ جەنە تەجٸريبەلٸك-كونسترۋكتورلىق جۇمىستاردى) اياقتاۋدى جەنە 2035 جىلعا قاراي ٶندٸرٸستٸك ايداۋدى باستاۋدى كٶزدەيدٸ. جوبانىڭ جوعارى قۇنىن ەسكەرە وتىرىپ (بٸر قازاندىقتى تازارتۋ – شامامەن 40 ملرد تەڭگە), ونى ٸسكە اسىرۋ ٷشٸن مەملەكەتتٸك قولداۋ مەن جاڭا رەتتەۋشٸ بازا قاجەت.
ٶز كەزەگٸندە بيزنەستٸڭ باستاماسىنا قاتىستى قر ەنەرگەتيكا مينيسترٸ ەرلان اقكەنجەنوۆ پٸكٸر بٸلدٸرٸپ, دەكاربونيزاتسييانى ۇلتتىق جوباعا ەنگٸزۋ قاجەتتٸگٸن اتاپ ٶتتٸ:
«بٸزگە CO2 گازىن توپىراققا ەرٸ قاراي ايداۋدىڭ گەولوگييالىق مٷمكٸندٸكتەرٸن جوعارى دەلدٸكپەن انىقتاپ الۋىمىز كەرەك».
واەك ەنەرگييا قاۋٸپسٸزدٸگٸ مەن حالىقارالىق ەكولوگييالىق ستاندارتتار اراسىنداعى تەپە-تەڭدٸكتٸ ساقتاي وتىرىپ, بۇل ٶزگەرٸستەردٸڭ كٶشباسشىسى بولۋعا دايىن ەكەنٸن راستايدى.
