قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ تۇڭعىش پرەزيدەنتٸ نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ تٶراعالىعىمەن قاۋٸپسٸزدٸك كەڭەسٸنٸڭ وتىرىسى ٶتتٸ, دەپ حابارلايدى "ۇلت اقپارات" ەلباسىنىڭ رەسمي سايتىنا سٸلتەمە جاساپ.
جيىندا قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ 2021-2025 جىلدارعا ارنالعان ۇلتتىق قاۋٸپسٸزدٸك ستراتەگيياسىنىڭ نەگٸزگٸ باعىتتارى, سونداي-اق قارۋلى كٷشتەردٸ قايتا جاراقتاندىرۋ مەن قورعانىس ٶنەركەسٸبٸن دامىتۋ جوسپارلارى قارالدى.
جيىندى اشقان قاۋٸپسٸزدٸك كەڭەسٸنٸڭ تٶراعاسى بٷگٸنگٸ تاڭدا باسقا ەلدەرمەن قاتار قازاقستان دا قاۋٸپسٸز ورتانىڭ ساپالىق ٶزگەرۋ كەزەڭٸنە قادام باسقانىن اتاپ ٶتتٸ.
– بٸز بٸرتۇتاس مەملەكەت جەنە ۇلت رەتٸندە بەتبۇرىس كەزەڭٸنە كەلٸپ جەتتٸك. بۇل ٶزگەرٸسكە كوروناۆيرۋس پاندەميياسى تٷرتكٸ بولدى. ونىڭ ەسەرٸ الداعى ونجىلدىققا سوزىلۋى مٷمكٸن. قازٸردٸڭ ٶزٸندە ۇلتتىق قاۋٸپسٸزدٸككە قاتىستى قالىپتاسقان سىن-قاتەرلەر ترانسفورماتسيياعا ۇشىراپ, اسسيمەترييالىق ەرٸ گيبريدتٸك قاتەرلەر تۋىنداپ جاتىر, – دەدٸ ەلباسى.
نۇرسۇلتان نازارباەۆ قازاقستان رەسپۋبليكاسى مەن قازاقستاندىق قوعامنىڭ قازٸرگٸ جاعدايلارعا جاۋاپ بەرە الاتىن جاڭا ۇلتتىق قاۋٸپسٸزدٸك ارحيتەكتۋراسىن جاساۋ قاجەتتٸگٸن اتاپ ٶتتٸ.
– ەكونوميكالىق, تەحنولوگييالىق, ەلەۋمەتتٸك احۋال مەن سىرتقى جاعدايلار قالاي ٶزگەرسە دە, بٸزدٸڭ ەشقاشان مىزعىمايتىن ۇلتتىق مٷددەلەرٸمٸز بار. بۇل – قازاقستاننىڭ ەگەمەندٸگٸ, اۋماقتىق تۇتاستىعى, بٸرلٸك, ساياسي تۇراقتىلىق, ازاماتتاردىڭ ەل-اۋقاتى جەنە ەلەۋمەتتٸك ەدٸلدٸك. ۇلتتىق قاۋٸپسٸزدٸك ستراتەگيياسى وسى قۇندىلىقتاردى قورعاۋعا, بيىل 30 جىلدىعىن اتاپ ٶتٸپ جاتقان تەۋەلسٸزدٸگٸمٸزدٸ نىعايتۋعا نەگٸزدەلگەن, – دەدٸ قازاقستاننىڭ تۇڭعىش پرەزيدەنتٸ.
كٷن تەرتٸبٸندەگٸ بٸرٸنشٸ مەسەلەنٸ تالقىلاۋ بارىسىندا پرەزيدەنتتٸڭ كٶمەكشٸسٸ – قاۋٸپسٸزدٸك كەڭەسٸنٸڭ حاتشىسى ە.يسەكەشەۆ جاڭا ستراتەگييانىڭ نەگٸزگٸ باعىتتارىن تانىستىردى. وندا قامتىلعان شارالارعا تەۋەكەلدەردٸ باسقارۋدىڭ زاماناۋي ەدٸستەرٸ باسشىلىققا الىنىپ, ۇلتتىق قاۋٸپسٸزدٸك تەڭگەرٸمدٸ ەلەۋمەتتٸك-ەكونوميكالىق جەنە قوعامدىق-ساياسي دامۋمەن بەرٸك بايلانىسقان.
نۇرسۇلتان نازارباەۆ بيولوگييالىق قاۋٸپسٸزدٸك مەسەلەسٸ كٷن تەرتٸبٸنەن ۇزاق ۋاقىتقا دەيٸن تٷسپەيتٸنٸنە نازار اۋداردى, سەبەبٸ ينفەكتسييالىق جەنە باسقا دا اۋرۋلار جاھاندىق سىن-قاتەرلەرگە اينالدى. وسىعان وراي ەلباسى بيولوگييالىق قاۋٸپسٸزدٸك پەن قوعامدىق دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسىنداعى باستى قاۋٸپ-قاتەرلەرگە تويتارىس بەرۋ ٷشٸن تيٸمدٸ شارالاردىڭ ماڭىزدىلىعىن اتاپ كٶرسەتتٸ.
– ەندٸ دەنساۋلىق ساقتاۋعا ۇلتتىق قاۋٸپسٸزدٸك پەن ەلەۋمەتتٸك تۇراقتىلىقتىڭ نەگٸزگٸ كومپونەنتٸ رەتٸندە قاراۋ كەرەك. پاندەمييا كەزٸندە ەلەۋمەتتٸك-ەكونوميكالىق تەجەلٸستەر بولادى. ول – بٸرٸنشٸ كەزەكتە, حالىقتىڭ تابىسىنىڭ ازايۋى, ٶڭٸرلەردٸڭ, سالالاردىڭ, قالالار مەن اۋىلداردىڭ اراسىنداعى تەڭسٸزدٸكتەردٸڭ ٶسۋٸ. بۇل باعىتتا ماقساتتى تٷردە جۇمىس ٸستەۋ كەرەك. ەلەۋمەتتٸك تۇرعىدان از قامتىلعان تۇرعىندارعا كەشەندٸ قولداۋ كٶرسەتۋ قاجەت, – دەدٸ قاۋٸپسٸزدٸك كەڭەسٸنٸڭ تٶراعاسى.
نۇرسۇلتان نازارباەۆ ەكونوميكالىق قاۋٸپسٸزدٸكتٸ, كيبەرقاۋٸپسٸزدٸكتٸ, اقپاراتتىق قاۋٸپسٸزدٸك پەن ادامي كاپيتالدىڭ قاۋٸپسٸزدٸگٸن قامتاماسىز ەتۋ مەسەلەلەرٸنە ەرەكشە نازار اۋداردى.
– ناعىز قاۋٸپ – مينەرالدى-شيكٸزات رەسۋرستارى باعاسىنىڭ قۇلدىراۋى ەمەس, ۇلتتىڭ ينتەللەكتۋالدىق ەلەۋەتٸنٸڭ تٶمەندەۋ قاۋپٸ. بۇل, بٸرٸنشٸ كەزەكتە, بٸلٸم بەرۋگە قاتىستى. بٸز وسى سالا بويىنشا دامىعان ەلدەردەن ەلٸ ارتتا كەلەمٸز. بٸلٸم مەن ٸلٸم تاياۋ ونجىلدىقتا بٸزدٸڭ ۇلتتىق يدەيامىز بولۋى كەرەك, – دەپ اتاپ ٶتتٸ ەلباسى.
سونىمەن قاتار ەلباسى ۇلتتىق قاۋٸپسٸزدٸكتٸڭ دەستٷرلٸ تٷرلەرٸ – سىرتقى جەنە ەسكەري قاۋٸپسٸزدٸككە توقتالدى. مۇنداعى نەگٸزگٸ سىن-قاتەرلەر سىرتقى كٷشتەردٸڭ ٶزارا تەكەتٸرەسٸنە, ورتالىق ازييا مەن ونىڭ تٶڭٸرەگٸندە تۇراقسىز ايماقتاردىڭ قۇرىلۋ مٷمكٸندٸگٸنە, تەرروريستٸك, راديكالدى, قىلمىستىق جەنە باسقا دا ٸرٸتكٸ سالۋشى كٷشتەردٸڭ ٶڭٸردە شوعىرلانۋىنا بايلانىستى.
تالقىلاۋ قورىتىندىسى بويىنشا وتىرىسقا قاتىسۋشىلار قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ جاڭا ۇلتتىق قاۋٸپسٸزدٸك ستراتەگيياسىنىڭ تۇجىرىمدىق ۇستانىمدارىن ماقۇلدادى.
سونداي-اق, تالقىلاۋ بارىسىندا قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ەسكەري قاۋٸپسٸزدٸگٸن لايىقتى قامتاماسىز ەتۋگە تيٸس قارۋلى كٷشتەردٸ دامىتۋ مەسەلەلەرٸ قارالدى.
ەلباسى جاڭا تەحنولوگييالار ەنگٸزۋدٸ جەنە قارۋ-جاراق پەن ەسكەري تەحنيكا ٶندٸرٸسٸندەگٸ تەحنولوگييالىق پروگرەستٸ ەسەپكە الا وتىرىپ, قارۋلى كٷشتەردٸ جەتٸلدٸرۋ قاجەتتٸگٸنە دە توقتالدى.
– قارۋلى كٷشتەردٸ 2030 جىلعا دەيٸن قايتا جاراقتاندىرۋ جەنە قورعانىس ٶنەركەسٸبٸن دامىتۋ تۇجىرىمداماسى ارمييانى جابدىقتاۋدىڭ ۇزاق مەرزٸمگە ارنالعان تەسٸلدەرٸن ايقىندايدى جەنە جاڭا تەحنولوگييالىق سىن-قاتەرلەرگە ساي كەلەدٸ. وتاندىق قورعانىس ٶنەركەسٸبٸ – قورعانىس قابٸلەتٸنٸڭ ماڭىزدى بٶلٸگٸ, ول قارۋلى كٷشتەردٸڭ سۇرانىسىنا باعىتتالعان, – دەدٸ قازاقستاننىڭ تۇڭعىش پرەزيدەنتٸ.
وتىرىس قورىتىندىسى بويىنشا نۇرسۇلتان نازارباەۆ قارۋلى كٷشتەردٸڭ, باسقا ەسكەرلەر مەن كٷشتٸك قۇرىلىمداردىڭ ەسكەري دايىندىق دەڭگەيٸن كٶتەرۋگە, اۋماقتىق قورعانىس كٷشتەرٸن نىعايتۋعا باعىتتالعان بٸرقاتار ناقتى تاپسىرما بەردٸ.
