قر ٷكٸمەتٸندە ٶتكەن باسپاسٶز كونفەرەنتسيياسىندا قر يندۋسترييا جەنە ينفراقۇرىلىمدىق دامۋ بٸرٸنشٸ ۆيتسە-مينيسترٸ قايىربەك ٶسكەنباەۆ 2020-2025 جىلدارعا ارنالعان «نۇرلى جەر» جاڭا باعدارلاماسىنىڭ جوباسى تۋرالى ايتىپ بەردٸ.
ونىڭ ايتۋىنشا, «نۇرلى جەر» مەملەكەتتٸك باعدارلاماسىن جٷزەگە اسىرۋ تۇرعىن ٷي قۇرىلىسىنا باعىتتالاتىن ينۆەستيتسييالاردىڭ جىل سايىنعى ٶسٸمٸن قامتاماسىز ەتكەن باعدارلامالاردىڭ بٸرٸ بولدى. قازٸر 2020-2025 جىلدارعا ارنالعان «نۇرلى جەر» ەزٸرلەنۋ ٷستٸندە, وندا تۇرعىنداردىڭ تابىسى مەن ولاردىڭ تۇرعىن ٷي باعدارلاماسىنا قاتىسۋىنا بازا نازار اۋدارىلادى.
«ەگەر بٸرٸنشٸ باعدارلاما تەك تۇرعىن ٷي قۇرىلىسىنا عانا قاتىستى بولسا, ەكٸنشٸ باعدارلامانىڭ قامتيتىن مەسەلەلەرٸ كٶپ. ونىڭ ٸشٸندە جىلۋمەن جەنە سۋمەن جابدىقتاۋ, كوممۋنالدىق سەكتوردى جاڭعىرتۋ, تۇرعىن ٷيلەردٸ جٶندەۋ جەنە ٶڭٸرلەردٸ دامىتۋ بار», — دەدٸ ق. ٶسكەنباەۆ.
تۇرعىن ٷيدٸڭ قولجەتٸمدٸلٸگٸ ساتىسى ەنگٸزٸلەدٸ, تۇرعىندار تابىسى ايقىنداۋشى فاكتور بولادى.
«بٸز ٸشٸندە قايتا باعدارلاۋ جاسادىق. كەزەك ادامداردىڭ تابىسىنا بايلانىستى جاسالاتىن بولادى. بٸز تابىستارى بويىنشا شەكتەۋدٸ ۇيعاردىق, بٸرٸنشٸ ساتىعا تابىسى بٸر ەڭ تٶمەنگٸ كٷنكٶرٸس دەڭگەيٸنە دەيٸنگٸ (2019 ج. – 29 700 تەڭگە) وتباسىلار جاتادى — ولار ٷشٸن بٸز ساتىپ الۋ قۇقىعىنسىز جالعا بەرٸلەتٸن تۇرعىن ٷي سالۋىمىز كەرەك. تابىسى ەكٸ ەڭ تٶمەنگٸ كٶرسەتكٸش دەڭگەيٸنە دەيٸن (2019 ج. – 59 400 تەڭگە) بولاتىن ەكٸنشٸ ساناتتاعى وتباسىلار ٷشٸن بٸز جىلدىعى 2% بولاتىن جەڭٸلدٸكتٸ نەسيە قاراستىرۋىمىز كەرەك. ٷشٸنشٸ ساناتتا –تابىسى ٷش ەڭ تٶمەنگٸ كٷنكٶرٸس دەڭگەيٸنە دەيٸنگٸ (2019 ج. — 92 000 تەڭگە) ازاماتتار – ولار ٷشٸن بٸز جىلدىعى 5% تەتٸكتٸ ۇسىنامىز. ال تابىسى بۇدان جوعارى ازاماتتار 7-20-25 باعدارلاماسىنا قاتىسا الادى نەمەسە ەكٸنشٸ دەڭگەيلٸ بانكتەر ارقىلى تۇرعىن ٷي الۋعا ٷمٸتكەر بولا الادى», — دەپ تٷسٸندٸردٸ ق. ٶسكەنباەۆ.
ونىڭ ايتۋىنشا, مىسالى «باقىتتى وتباسى» جەڭٸلدٸكتٸ باعدارلاماسىندا ەندٸ شەكتەۋ بولمايدى, بارلىق ساناتتاعى ازاماتتار قاتىسا الادى, ولار تابىستارى بويىنشا بٶلٸنەدٸ.
«باعدارلامانىڭ بٸرٸنشٸ كەزەڭٸنە تەك تۇرعىنداردىڭ ٷش ساناتى عانا قاتىسا الاتىن. ولار – كٶپ بالالى انالار, تولىق ەمەس وتباسىلار جەنە مٷگەدەك بالالاردى تەربيەلەپ وتىرعان وتباسىلار. قازٸر جاڭا باعدارلامادا ەشقانداي شەكتەۋ جوق, كەزەكتە تۇرعىنداردىڭ بەرٸ قاتىسا الادى, تەك ٸشٸندە بٸز تابىستارى بويىنشا بٶلەتٸن بولامىز», — دەدٸ يندۋسترييا جەنە ينفراقۇرىلىمدىق دامۋ بٸرٸنشٸ ۆيتسە-مينيسترٸ.
سونىمەن قاتار ق. ٶسكەنباەۆ تۇرعىنداردىڭ ٶمٸرلٸك جاعدايلارىنا بايلانىستى ساتىپ الاتىن تۇرعىن ٷيٸنٸڭ ساناتىن قايتا ٶزگەرتۋ مەسەلەسٸ قاراستىرىلىپ جاتقانىن ايتتى.
«جالعا بەرٸلگەن تۇرعىن ٷيدٸ مىسالى, ەگەر ادام جالعا السا جەنە بٸر ۋاقىتتا تقجب-دە قاراجات جيناقتاعان بولسا, نەسيەگە بەرٸلەتٸن تۇرعىن ٷي ساناتىنا اۋىستىرۋعا بولادى. سونداي-اق كەرٸسٸنشە جاعداي دا تۋىنداۋى مٷمكٸن, مىسالى, وتباسى مٷشەلەرٸنٸڭ بٸرٸ جۇمىسسىز قالسا جەنە نەسيە تٶلەۋگە مٷمكٸندٸگٸ بولماسا, وندا بۇل تەتٸك ەسەپشوتتا جينالعان قاراجاتىن ساقتاۋدى, بٸراق تۇرعىن ٷيدٸ وتباسىنىڭ جاعدايى جاقسارعانشا جالعا بەرٸلەتٸن تۇرعىن ٷي ساناتىنا اۋىستىرۋدى قاراستىرادى. باسقاشا ايتقاندا, بٸز ٶمٸردە تٷرلٸ جاعدايلارعا تاپ بولۋى مٷمكٸن ادامدار ٷشٸن بارىنشا جاعداي جاسايمىز», — دەپ قوستى ق. ٶسكەنباەۆ.
ايتا كەتەيٸك, «نۇرلى جەر» باعدارلاماسى اياسىندا 2018 جىلى 12,5 ملن ش.م. نەمەسە ەلٸمٸزدٸڭ بٸر تۇرعىنىنا 0,68 ش.م. تۇرعىن ٷي پايدالانۋعا بەرٸلدٸ, بۇل تمد ەلدەرٸنٸڭ اراسىنداعى ەڭ جوعارعى كٶرسەتكٸش. بيىل 13 ملن ش.م. تۇرعىن ٷيدٸ پايدالانۋعا بەرۋ جوسپارلانعان.
