«مٷمكٸندٸگٸ شەكتەۋلٸ بالالار ٷشٸن مەكتەپتەر مەن بالاباقشالاردا تيٸستٸ جاعداي جاساۋ, كەمەلەتكە تولماعانداردى بۋللينگتەن قورعاۋ, سۋيتسيدتٸڭ الدىن الۋ جەنە سايلاۋالدى ۋەدەلەردٸ ورىنداۋ». وسى جەنە ٶزگە دە ٶزەكتٸ مەسەلەلەر «Nur Otan» پارتيياسىنىڭ وتباسى, ەيەلدەر جەنە بالالار قۇقىعىن قورعاۋ مەسەلەلەرٸ جٶنٸندەگٸ رەسپۋبليكالىق قوعامدىق كەڭەسٸ وتىرىسىندا تالقىلاندى, دەپ حابارلايدى پارتييانىڭ باسپاسٶز قىزمەتٸ.
ەلٸمٸزدە ەرەكشە بٸلٸم بەرٸلۋٸنە قاجەتتٸلٸگٸ بار 160 مىڭعا جۋىق كەمەلەتكە تولماعان بالا بار, ونىڭ 108 مىڭى – قالالاردا, 53 مىڭى – اۋىلداردا. بٸلٸم جەنە عىلىم ۆيتسە-مينيسترٸ شولپان كارينوۆانىڭ ايتۋىنشا, وسىنداي بالالارعا ەلٸمٸزدەگٸ بالاباقشالاردىڭ 60,8%-ىندا جەنە مەكتەپتەردٸڭ 79,4%-ىندا جاعداي جاسالعان. 348 ينكليۋزييانى قولداۋ كابينەتتەرٸ جۇمىس ٸستەيدٸ, ەرەكشە بالالارمەن جۇمىس ٸستەۋ ٷشٸن 36 مىڭنان استام پەداگوگ بٸلٸكتٸلٸك ارتتىرۋدان ٶتكەن.
الايدا, كەڭەس تٶراعاسى, مەجٸلٸس دەپۋتاتى دينارا زاكيەۆا اتاپ ٶتكەندەي, بٸلٸم بەرۋ مەكەمەسٸندە ينكليۋزييانى قولداۋ كابينەتٸن اشقانمەن, ول جەردە بالالارعا قانشالىقتى جاعداي جاسالىپ, كەدەرگٸسٸز ورتا قۇرىلعاندىعىنا ەشكٸم نازار اۋدارمايدى.
«بٸز وسى جىلى ينكليۋزييا جاعدايلارى جاسالدى دەپ بٸلٸم مينيسترلٸگٸ ۇسىنعان مەكەمەلەردٸڭ تٸزٸمٸن زەرتتەدٸك. وندا ەرەكشە بٸلٸم بەرۋ قاجەتتٸلٸكتەرٸ بار بالالار بٸرنەشە جىلدان بەرٸ بٸلٸم الىپ كەلە جاتقان مەكتەپتەر مەن كوللەدجدەر كٶرسەتٸلگەن. سونىمەن قاتار, ولاردا بيىل ەشقانداي پەداگوگتاردى قوسىمشا وقىتۋ جەنە ولاردىڭ ماتەريالدىق-تەحنيكالىق بازاسىن جاقسارتۋ جۇمىستارى جٷرگٸزٸلمەگەن. ەكٸنشٸدەن, ارنايى كابينەتتەر بۇرىن اشىلعان نەمەسە ەندٸ اشىلىپ جاتقان مەكتەپتەردە كەدەرگٸسٸز ورتا جاسالمايدى. مىسالى, ەرەكشە بٸلٸم بەرۋ قاجەتتٸلٸكتەرٸ بار 77 بالا وقيتىن ەلوردالىق مەكتەپتە ليفت جوق, ارباداعى بالالاردى بٸر قاباتتان ەكٸنشٸسٸنە كٶتەرٸپ اپارۋعا تۋرا كەلەدٸ. ٷشٸنشٸدەن, تٸزٸمدە تەك 1-4 سىنىپ ارالىعىنداعى بالالاردى قامتيتىن ينكليۋزييانى قولداۋ سىنىپتارى جۇمىس ٸستەيتٸن مەكتەپتەر كٶرسەتٸلگەن. 11-سىنىپقا دەيٸنگٸ بالالاردى وقىتۋ ٷشٸن كادرلار دايارلاۋ قامتاماسىز ەتٸلمەگەن», - دەدٸ دينارا زاكيەۆا.
بٷگٸندە بالالار سۋيتسيدٸ مەسەلەسٸ دە ٶتە ٶتكٸر بولىپ تۇر. ٸشكٸ ٸستەر ۆيتسە-مينيسترٸ قايرات سٷنتاەۆتىڭ ايتۋىنشا, وسى جىلدىڭ 5 ايىندا كەمەلەتكە تولماعاندار اراسىندا 84 ٶزٸن-ٶزٸ ٶلتٸرۋ جەنە 164 سوعان ەرەكەت جاساۋ فاكتٸسٸ تٸركەلگەن.
«نەگٸزٸنەن مۇنداي فاكتٸلەر تولىق ەمەس جەنە ەلەۋمەتتٸك جاعدايى تٶمەن وتباسىلاردا تٸركەلەدٸ. سونداي-اق, تۋىنداعان جانجالدار, بالالارعا قاتىستى زورلىق-زومبىلىق كەسٸرٸنەن دە ورىن الادى. بۇل جاعدايعا ۆيرتۋالدى كەڭٸستٸكتٸڭ ەسەرٸن بٶلەك قاراستىرعان جٶن. مينيسترلٸك ينتەرنەتتٸڭ قازاقستاندىق سەگمەنتٸنە تۇراقتى تٷردە مونيتورينگ جٷرگٸزەدٸ. بيىل زورلىق-زومبىلىقتى ناسيحاتتاعانى ٷشٸن 5 مىڭنان استام, ال بىلتىر 10 مىڭنان استام شەتەلدٸك ينتەرنەت-رەسۋرس بۇعاتتالدى», - دەپ اتاپ ٶتتٸ قايرات سٷنتاەۆ.
بالالار اراسىندا سۋيتسيدتٸ بولدىرماۋ ماقساتىندا الدىن الۋدىڭ بٸرىڭعاي ەدٸستەمەسٸن ەنگٸزگەن جٶن. ول ٷشٸن ٶمٸرلٸك قيىن جاعدايعا تاپ بولعان كەمەلەتكە تولماعاندار مەن ولاردىڭ وتباسىلارى ۋاقتىلى كٶمەك الۋى كەرەك دەيدٸ كەڭەس مٷشەلەرٸ. ولاردىڭ پٸكٸرٸنشە, كەمەلەتكە تولماعانداردىڭ ٸستەرٸ جٶنٸندەگٸ كوميسسييالاردىڭ جۇمىسىن كٷشەيتۋ قاجەت.
«كوميسسييالار ٶزدەرٸنٸڭ دەرمەنسٸزدٸگٸن كٶرسەتٸپ وتىر. ولاردىڭ جۇمىسى كٶپ جاعدايدا فورمالدى تٷردە اتقارىلادى. بٸز بٸردە-بٸر كوميسسييانىڭ وتباسىنا كٶمەك جوسپارىنىڭ ورىندالۋىن ناقتى باقىلاعانىن كٶرمەدٸك, ال ونىڭ ارتىندا بٷكٸل وتباسى مەن بالانىڭ تاعدىرى تۇر. بۇدان باسقا, كادرلار جەتٸسپەۋشٸلٸگٸ مەسەلەسٸ دە ٶزەكتٸ. وتباسى مەن بالالارعا كٶمەك كٶرسەتۋ ينفراقۇرىلىمىن جاساۋدىڭ ماڭىزى زور. وعان ٶتكەن جىلى 45 مىڭ وتباسىنا كٶمەك كٶرسەتكەن 2 324 جەدەل ەرەكەت ەتۋ توبىنىڭ, سونداي-اق «Nur Otan»-نىڭ جول كارتاسى اياسىندا قۇرىلعان «111» قىزمەتٸنٸڭ جۇمىسى مىسال بولا الادى. سونداي-اق, بەس جىل ٸشٸندە ەر قالا مەن اۋداندا 234 ورتالىق اشىلادى», - دەدٸ دينارا زاكيەۆا.
ونىڭ ايتۋىنشا, ەندٸ وتباسى ٸستەرٸ باسقارماسىن قۇرۋ قاجەت. وسىعان بايلانىستى كەڭەس ٶڭٸرلەرگە وسى جۇمىستىڭ بارلىعىن ٷيلەستٸرەتٸن, وتباسىلارعا جٷيەلٸ كٶمەك كٶرسەتۋ, وتباسى ينستيتۋتىن نىعايتۋ جەنە, تيٸسٸنشە, بالانىڭ ەل-اۋقاتىن قامتاماسىز ەتۋ ٷشٸن ٶزارا ٸس-قيمىل جاسايتىن باسقارما قۇرۋ بويىنشا جۇمىس ٸستەۋدٸ سۇرادى.
ٶز كەزەگٸندە كەڭەس مٷشەسٸ, مەجٸلٸس دەپۋتاتى ەلييا ەبسەمەتوۆا بٸلٸم مينيسترلٸگٸ ەلٸمٸزدەگٸ بالالاردىڭ قۇقىقتارىن قورعاۋ جٶنٸندەگٸ ۋەكٸلەتتٸ ورگان رەتٸندە تانىستىرىلىمداردان, سەمينارلار مەن زەرتتەۋلەردەن ناقتى ٸس-قيمىلدارعا كٶشۋ قاجەتتٸگٸن اتاپ ٶتتٸ.
«بٸز «BALA QORǴAU» اكتسيياسى مەن چاتى تۋرالى بعم-نٸڭ بٸردەي باياندامالارىن وسىمەن ەكٸنشٸ جىل قاتارىنان ەستٸپ كەلەمٸز. مينيسترلٸك قابىلدانىپ جاتقان شارالار تۋرالى مەلٸمدەي كەلە, ٶز جول كارتاسىن ٸسكە اسىرىپ جاتقانى تۋرالى ايتادى, بٸراق وندا دا جٷيەلٸ شارالار كٶرسەتٸلمەگەن», - دەپ اتاپ ٶتتٸ ول.
وتىرىس قورىتىندىسى بويىنشا كەڭەس مٷشەلەرٸ اتقارۋشى ورگاندارعا بٸرقاتار ۇسىنىمدار جاسادى. اتاپ ايتقاندا, قورعانشىلىق جەنە قامقورشىلىق كادرلارىنىڭ سانىن ارتتىرۋ, ينكليۋزيۆتٸ بٸلٸم بەرۋ ساپاسى مەن كٶلەمٸنە مونيتورينگ جٷرگٸزۋ, مەكتەپتەردەگٸ پسيحولوگتار سانىن ارتتىرۋ, «سانالى اتا-انا» كۋرستارىن قۇرۋ جەنە ت. ب.
سونىمەن قاتار, وتباسى, ەيەلدەر جەنە بالالاردىڭ قۇقىقتارىن قورعاۋ مەسەلەلەرٸ جٶنٸندەگٸ ٶڭٸرلٸك كەڭەستەر بٸلٸم بەرۋ مەكەمەلەرٸنە, وتباسىن قولداۋ, وتباسىلىق جانجالداردى شەشۋ جەنە بالالارى بار ەيەلدەرگە ۋاقىتشا تۇرۋ ورتالىقتارىنا تەكسەرۋ جٷرگٸزۋٸ قاجەت.
