قازٸرگٸ تاڭدا ەلەمدٸ شارلاعان قاتەرلٸ ٸندەتتٸڭ قازاقستانعا دا جەتۋٸ ەلٸمٸز بويىنشا بارلىق جۇمىستى ونلاين جٷيەگە كٶشۋگە ىقپال ەتتٸ. بارلىق مەكەمەلەر ونلاين قاشىقتان جۇمىس ٸستەسە, وقۋشى-ستۋدەنتتەر قاشىقتان ساباق وقي باستادى. وسى ورايدا قازاقستان مۇسىلماندارى دٸني باسقارماسىنىڭ تٶراعاسى, باس مٷفتي ناۋرىزباي قاجى تاعانۇلى دا ونلاين ناسيحات ايتۋدى باستادى.
باس مٷفتي العاشقى ونلاين ناسيحاتىن ەلدەگٸ احۋالعا, قاتەرلٸ ٸندەت پەن قمدب-نىڭ پەتۋاسىنا ارناپ, سٶز سوڭىندا يسلامداعى بەس تازالىقتى دا ەرەكشە اتاپ ٶتتٸ.
ناۋرىزباي قاجى تاعانۇلى الدىمەن ەلدەگٸ جاعدايعا بايلانىستى, تٶتەنشە جاعداي كەزٸندە شىعارىلعان قمدب پەتۋاسىن تٷسٸندٸرۋدەن باستادى.
«بارشامىزعا بەلگٸلٸ قازٸرگٸ جاعدايدا بٸزدٸڭ تٶتەنشە جاعداي جارييالانىپ, مۇسىلماندارىمىز بارىنشا دۇعا تٸلەكتەرٸن جاساپ, حاتىم قۇراندار جاساپ جاتىر. وسى تٶتەنشە جاعدايلارعا بايلانىستى قازاقستان مۇسىلماندارى دٸني باسقارماسىنىڭ عۇلامالار كەڭەسٸ پەتۋا بٶلٸمٸ بٸرٸگٸپ, جارييالاعان بولاتىن. قازٸرگٸ ۋاقىتتا اللانىڭ قالاۋىمەن ەلەمدە بولىپ جاتقان جاعدايلار بارشاڭىزعا مەلٸم. مىناۋ جۇقپالى اۋرۋدىڭ سەبەپتەرٸنەن ەر ەلدەر ٶز حالقىن ساقتاپ قالۋ ٷشٸن ەرتٷرلٸ شارالار قولدانىپ جاتىر. بٸزدٸڭ ەلدە دە سول بٸزدٸڭ ەلدٸڭ اماندىعى ٷشٸن, حالىقتىڭ اماندىعى ٷشٸن وسى جۇقپالى دەرت دەندەپ, تاراپ كەتپەۋٸ ٷشٸن بارىنشا ەرتٷرلٸ شارالار جاساپ جاتىر. قازاقستان مۇسىلماندار دٸني باسقارماسى دا قاسيەتتٸ قۇرانعا, پايعامبار سٷننەتٸنە سٷيەنە وتىرىپ, ٶزٸنٸڭ پەتۋاسىن جارييالاعان بولاتىن. ول پەتۋادا بٸز حالقىمىزدى ۋاقىتشا, وسى دەرتتٸڭ تارالىپ كەتپەۋٸ ٷشٸن, حالقىمىزدىڭ اماندىعى ٷشٸن ۋاقىتشا جۇما نامازدارىن توقتاتۋعا پەتۋا جاسادىق. جەنە دە ونىمەن قوسا جاماعات نامازدارى, مەشٸتتەردە بٸلەسٸزدەر, قازٸرگٸ كەزدە ٷلكەن مەشٸتتەردە جەي بەس ۋاقىت نامازدىڭ ٶزٸنە 400-گە جۋىق, 300-گە دەيٸن, 200-گە دەيٸن, 100-گە جۋىق جاماعاتتار بەس ۋاقىت مەشٸتكە نامازعا كەلٸپ, قۇلشىلىق قىلعانى بارشامىزعا بەلگٸلٸ. وسى ۋاقىتتتا سول مەشٸتتەردەگٸ بەس ۋاقىت نامازدى دا ۋاقىتشا توقتاتىپ تۇرۋعا پەتۋا شىقتى», - دەدٸ باس مٷفتي.
باس مٷفتي ناۋرىزباي قاجى تاعانۇلى مۇنىڭ بارلىعى قاسيەتتٸ قۇران اياتتارىنا, پايعامدارىمىزدىڭ حاديستەرٸنە سٷيەنٸپ, جاسالعان پەتۋا ەكەنٸن اتاپ ٶتتٸ. سونىمەن قاتار, حالقىمىزدى بارىنشا وسى دەرتتەن امان الىپ قالۋ ٷشٸن بارلىق شارالاردى جاساۋعا تىرىسىپ جاتقاندارىن تٸلگە تيەك ەتتٸ.
«ەرينە, اللاعا سەنگەن مۇسىلمان ٷشٸن مەشٸتكە بارۋ, جاماعاتپەن ناماز وقۋ ٷلكەن باقىت. بارلىعىمىز بۇل جاعدايدى ويلاعان كەزدە ەرينە, كٶڭٸلٸمٸز بوساپ, كٶزٸمٸزگە جاس كەلٸپ جاتىر. وسىعان دەيٸن مۇنداي جاعداي بٸزدە بولعان جوق ەدٸ. نامازدىڭ تىيىلۋى, بولماسا جاماعاتقا بارا الماي قالۋ جاعدايلارى بٸزدە بولعان جوق ەدٸ. ٶكٸنٸشكە وراي, بۇل تەك قانا بٸزدٸڭ ەلدە ەمەس, كٶپتەگەن ەلدەردە وسىنداي جاعدايلار بولىپ جاتىر. وسى قازاقستان مۇسىلماندارى دٸني باسقارماسىنىڭ پەتۋاسىنا تٷسٸنٸستٸكپەن قاراپ, ونى سىيلاپ, قۇرمەتپەن قاراپ جاتقاندارىڭىزٷشٸن كٶقپ راحمەتٸمٸزدٸ, العىسىمىزدى ايتامىز. ينشاللا بۇل كٷن دە ٶتٸپ كەتەدٸ دەگەن سەنٸمدەمٸز. اللا تاعالا وسى بٷكٸل ەلەمدە جاسالىپ جاتقان دۇعالاردى قابىل ەتسٸن. ٶزدەرٸڭٸز كٶرٸپ جاتىرسىزدار, قاسيەتتٸ مەككەدە يمامدار, سول جەردەگٸ عالىمدار بارلىعى مەككەدە دە دۇعا جاساپ جاتىر. بٷكٸل ەلدەردە مٷفتيلەر, يمامدار, عالىمدار, جاماعاتتار, شەكٸرتتەر بارلىعى ەلەمدە دۇعالارىن جاساپ, اللادان جاقسى كٷندەردٸ سۇراپ جاتىر», - دەدٸ ن.تاعانۇلى.
باس مٷفتيدٸڭ ايتۋىنشا, بٸزدٸڭ ەلدە دە بارلىق مەشٸتتەردە قاتىم قۇراندار وقىلىپ, زكٸرٸلەر ايتىلىپ, تاحادجۋد نامازىنا تۇرىپ, جاماعاتىمىز, ەلٸمٸز, بارشاسى دۇعا جاساپ جاتىر.
«وسى دۇعالار قابىل بولىپ, ينشاللا مىنا ٸندەتتەن تەزٸرەك امان شىعىپ, ەلٸمٸزدە جاقسى بٸر مامىراجاي ۋاقىت ورناپ,بارلىعىمىز بٸرگە مەشٸتتە ناماز وقۋعا اللا نەسٸپ ەتسٸن», - دەپ دۇعا ەتتٸ باس مٷفتي.
سونىمەن قاتار, ناۋرىزباي قاجى تاعانۇلى مۇنداي پەتۋالار تەك قانا بٸزدٸڭ ەلدە ەمەس, بٸزدٸڭ كٶرشٸلەس ەل ٶزبەكستان, قىرعىزدان, تەجٸكستان, رەسەي, تٷركييا ەلدەرٸندە دە وسىنداي پەتۋالار شىققانىن اتاپ ٶتتٸ.
«بٷكٸل ەلدەر ٶزٸنٸڭ حالقىن امان الىپ قالۋ ٷشٸن بارىنشا ەرەكەتتەرٸن جاساپ جاتىر. جەنە وسى كەزدە, وسىنداي سىن ۋاقىتىندا بٸزدٸڭ كٶپتەگەن جاماعاتىمىز قايىرىمدىلىق شارالارىن جاساپ جاتىر. ساۋاپ ٸستەرٸن جاساپ جاتىر. ٶزدەرٸڭٸز كٶرٸپ جاتىرسىزدار, بٸر كٸسٸلەر وتباسىمەن ٷيٸندە وتىرىپ بەتپەردە (ماسكا) تٸگٸپ, حالىققا تەگٸن تاراتىپ جاتىر. مەشٸتتەردە دە كەيبٸر جاماعاتتارىمىز ماسكالاردى ساتىپ الىپ, ونى تەگٸن تاراتىپ, حالىققا قايىرىمدىلىق جاساپ جاتىر. ازىق-تٷلٸكتەن قينالعان وتباسىلارىنا, كٶپبالالى وتباسىلارىنا, باسقا دا مۇقتاج جاندارعا شاماسى كەلگەنشە قايىرىمدىلىقتارىن جاساپ, وسى كٷندەردە بارىنشا ساۋاپ الۋعا تىرىسىپ جاتىر. اللا تاعالا سول بٸزدٸڭ باۋىرلارىمىزدىڭ جاساعان تٸرلٸكتەرٸن, تٸلەكتەرٸن, ساۋاپتى ٸستەرٸن قابىل ەتٸپ, ەجٸرلٸ ەتۋگە نەسٸپ ەتسٸن دەيمٸن» , - دەدٸ ول.
سونداي-اق, ەلٸمٸزدٸڭ باس مٷفتيٸ قازٸر حالقىمىزدى وسىنداي جاعدايلاردان امان الىپ شىعۋ ٷشٸن بٸزدٸڭ مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت كەمەلۇلى توقاەۆتىڭ دا ٷلكەن-ٷلكەن شارالاردى جاساپ, وسى ەلٸمٸزدٸڭ امان بولۋى ٷشٸن كٶپتەگەن جۇمىستار اتقارىپ جاتقانىن العا تارتتى. پرەزيدەنت ەكٸمشٸلٸگٸ, ٷكٸمەت, مينيسترلٸكتەر, جەرگٸلٸكتٸ ەكٸمدٸكتەر, بارلىعى كٷندٸز-تٷنٸ حالىق ٷشٸن قىزمەت ەتٸپ جاتقانىن تٸلگە تيەك ەتٸپ, ولارعا اللادان راحىم تٸلەپ, ەربٸر ٸستەرٸنە جەڭٸلدٸك بەرٸپ, جاقسى جەمٸسٸن, نەتيجەسٸن نەسٸپ ەتسٸن دەپ اللاعا دۇعا ەتتٸ.
«ونىمەن قوسا, قۇرمەتتٸ جاماعات, قازٸرگٸ كەزدە بٸلەسٸزدەر, بٸزدٸڭ مەديتسينا قىزمەتكەرلەرٸ, بٸزدٸڭ دەرٸگەرلەر, مەدبيكەلەر, اللا ولارعا رازى بولسىن! ٶز جاندارىن تەۋەكەلگە سالىپ, حالقىمىزدى امان الىپ قالۋى ٷشٸن كٷندٸز-تٷنٸ قىزمەتتەرٸن جاساپ جاتىر. اللا تاعالا ولارعا جار بولسىن دەيمٸن. اللا ولاردى قولداسىن, اللا ولارعا كٷش-قۋات بەرسٸن! اللا تاعالا جاساپ جاتقان ەمدەرٸ قونىپ, اۋىرىپ جاتقان ازاماتتارىمىزدىڭ ايىعىپ, جاقسى بولۋىن نەسٸپ ەتسٸن!», - دەدٸ باس مٷفتي.
ونلاين ناسيحات ايتقان ناۋرىزباي قاجى تاعانۇلى جۇما كٷنٸ دۇعالار قابىل بولاتىن كٷن ەكەنٸن اتاپ ٶتٸپ, دەل قازٸرگٸ ۋاقىتتا ايانباي ەڭبەك ەتٸپ جاتقان جاندار ٷشٸن كٶبٸرەك دۇعا جاساۋدى, اللا تاعالا ولاردى قولداپ, جەڭٸلدٸك بەرٸپ, ارتىنىڭ جاقسىلىعىن بەرٸپ, حالقىمىز امان-ەسەن جاقسى بولىپ كەتۋٸن اللا نەسٸپ ەتسٸن دەپ دۇعادا بولۋعا شاقىردى.
يسلام – تازالىقتىڭ دٸنٸ. بۇل تۋرالى قازاقستان مۇسىلماندارى دٸني باسقارماسىنىڭ تٶراعاسى ناۋرىزباي قاجى تاعانۇلى ونلاين ناسيحات كەزٸندە ايتا كەتتٸ.
«بٸرٸنشٸ – دەنەنٸڭ تازالىعى. بٸلەسٸزدەر, بٸز بەس ۋاقىت ناماز وقيمىز. قولىمىزدان كەلگەنشە دەرەتٸمٸزدٸ الىپ, قازٸر مەديتسينا ماماندارى ايتىپ جاتىر, كٷندەلٸكتٸ قولدى جۋۋ, بەتتٸ جۋۋ. سوعان قۇلاق اسىپ, قولدان كەلگەنشە تازالىقتى ساقتايىق. بارىنشا مۇرىندى شايۋ, اۋىزدى شايۋ, بەتتٸ, قولدى سابىنداپ جۋۋدى قازٸر جيٸ قولدانايىق.
ەكٸنشٸ – كيٸمنٸڭ تازالىعى. پايعامبارىمىز اق كيٸم كييۋدٸ ٷندەگەنٸن بٸلەسٸزدەر. اق كيٸم كييۋدٸ جاقسى كٶرگەن. سەبەبٸ اق كيٸم ەرقاشان تازالىقتىڭ بەلگٸسٸ بولىپ كٶزگە كٶرٸنەدٸ. سوندىقتان كيٸمنٸڭ تازالىعىنا بٸزدٸڭ دٸنٸمٸز ەرەكشە كٶڭٸل بٶلگەن.
ٷشٸنشٸ – قورشاعان ورتانىڭ تازالىعى. ٷيٸمٸزدٸ تازا ۇستاۋ, ٷي اۋلاسىن تازا ۇستاۋ. بۇل دٸنٸمٸزدٸڭ بۇيىرعان امالدارىنىڭ بٸرٸ.
تٶرتٸنشٸ – تاماق ٸشۋدەگٸ تازالىق. پايعامبارىمىز حاديسٸندە ايتادى, تاماقتىڭ بەرەكەتٸ تاماق ٸشەردٸڭ الدىندا جەنە تاماق ٸشٸپ بولعاننان كەيٸن قول جۋۋ دەيدٸ. تاماقتىڭ بەرەكەسٸ. بٸلەسٸزدەر, قازاقتا تاماقتىڭ الدىنا قول جۋامىز, تاماقتان كەيٸن دە قول جۋامىز. بۇل دا, مٸنەكەي, پايعامبارىمىزدىڭ (س.ا.ا) سٷننەتٸ ەكەن. قۇرمەتتٸ مومىن مۇسىلماندار, مٸنەكەي وسى سٷننەتتەردٸ ەرقاشان ەسٸمٸزدە تۇتىپ, تاماق جەگەندە, تاماق جەگەننەن كەيٸن قول جۋۋدى دا ۇمىتپايىق.
بەسٸنشٸ تازالىق – كٷنەدان تازا بولۋ. قۇرمەتتٸ مومىندار, ادام بالاسى ەكٸ تازالىقتا بولادى. بٸرٸ تەن تازالىعى, ەكٸنشٸسٸ جان تازالىعى دەيمٸز. كٷنادان تازا بولۋ دەگەن جان تازالىعى. ادامنىڭ ٶزٸن, جانىن كٷنەدان تازا ۇستاۋ. قولىمىزدان كەلگەنشە اللادان كەشٸرٸم سۇرايىق», - دەدٸ باس مٷفتي.
ەرينە, ادام بالاسى بولعاننان كەيٸن, ادام قاتەلەسەدٸ, كٷنەنٸ بٸلمەي جاساپ قويادى, كەيدە بٸلٸپ جاساپ قوياتىنىن اتاپ ٶتتٸ. ول ٷشٸن قولىمىزدان كەلگەنشە اللا تاعالادان كەشٸرٸم سۇراپ, سابىر ەتٸپ, ناماز وقىپ, اللاعا دۇعا ەتكەندە عانا تىعىرىقتان شىعا الامىز.
وسىنداي ناسيحات ايتقان باس مٷفتي اللا تاعالا سٸز بەن بٸزدٸڭ كٷنەمٸزدٸ كەشٸرەتٸنٸن, كٷنە كەشٸرٸلسە, ادامنىڭ دۇعاسى قابىل بولاتىنىن ايتتى. دۇعا قابىل بولعاننان كەيٸن, بٸزدٸڭ بارلىعىمىزدىڭ جاعدايىمىز جاقسى بولاتىنى
«جاراتۋشى جاپپار يەمٸز سٸز بەن بٸزدٸڭ جاساپ جاتقان دۇعالارىمىزدى قابىل ەتسٸن دەيمٸن, قۇرمەتتٸ اعايىن. اللا تاعالا بٷگٸنگٸ كٷننٸڭ بولىپ جاتقان سىناقۇتىڭ اياعىن جاقسىلىقپەن اياقتالۋىنا بارشامىزعا نەسٸپ ەتسٸن», - دەدٸ ول.
ونىڭ ايتۋىنشا, قازٸرگٸ جاعدايدا, ەرينە, ەرتٷرلٸ پٸكٸرلەر ايتاتىن, ەرتٷرلٸ ۋاعىزدار ايتاتىن كٸسٸلەر بولادى. ەرتٷرلٸ سۇراقتارعا ەرتٷرلٸ جاۋاپ بەرەتٸن كٸسٸلەر بولادى. ال قازاقستان مۇسىلماندارى دٸني باسقارماسى جالپى وسى يسلام تٶڭٸرەگٸندە پەتۋا بەرەدٸ جەنە ۋاعىز ايتىپ, حالىققا ناسيحاتتارىن جەتكٸزەدٸ. سوندىقتان ەرقاشان قازاقستان مۇسىلماندارى دٸني باسقارماسىنىڭ ۋاعىزىن تىڭداپ, سوعان ەرٸپ, بٸرلٸگٸمٸزدٸ ەرقاشان ساقتاۋعا شاقىردى.
«بٸزدٸڭ شاريعاتىمىزدا پەتۋالار بار. ەر ەلدٸڭ ٶزٸنٸڭ عالىمدارى بولادى. ٶزٸنٸڭ ٸزٸنەن ەرەتٸن, ۇيىيتىن يمامدارى بولادى. قازاقستان ەلٸندە ول – قازاقستان مۇسىلماندارى دٸني باسقارماسى. ال جەرگٸلٸكتٸ جەرلەردە سول جەردٸڭ يمامدارى. اللاعا شٷكٸر, قازٸر كٶپتەگەن ۋاعىزدار ايتىلىپ جاتىر. بٸز مۋفتييات تاراپىنان يمامدارىمىزعا ۇسىنىس جاساپ, ٶتٸنٸش جاساپ جاتىرمىز. ەر جەرلەردە ۋاعىز-ناسيحاتتار ايتىلۋى, قايىرىمدىلىق جاساۋى, دۇعا جاساۋى, جاماعاتتارعا ونلاين رەجيمٸندە ۋاعىز-ناسيحاتتار جٷرگٸزۋ, دۇعا جاساۋ, تاھاجۋت نامازدارىندا دۇعا جاساۋ, دۇعانىڭ قابىل بولاتىن قاسيەتتەرٸ كٷندەرٸندە دۇعا جاساۋ», - ن.تاعانۇلى.
سونىمەن قاتار, باس مٷفتي بٸز ەرەجەپ ايىندا ەكەنٸمٸزدٸ ايتىپ, ودان كەيٸن شاعبان ايى, سوسىن رامازان ايى كەلە جاتقانىن ەسكەرتتٸ.
«قۇرمەتتٸ مۇسىلماندار, بٸر-بٸرٸمٸزگە ەرقاشان مەيٸرٸمدٸ بولايىق. قايىرىمدىلىقتى كٶبٸرەك جاسايىق, تٷسٸنٸستٸكپەن قارايىق, ەربٸر ٸسكە سابىر ەتەيٸك. اللا تاعالا قاسيەتتٸ قۇراندا ايتادى «مەن سابىر قىلۋشىلارمەن بٸرگەمٸن» دەيدٸ. ەربٸر جاعداي اللانىڭ ەمٸرٸمەن بولادى», - دەدٸ باس مٷفتي.
سونداي-اق, ونلاين ناسيحات سوڭىندا قازاقستان مۇسىلماندارى دٸني باسقارماسىنىڭ تٶراعاسى, باس مٷفتي ناۋرىزباي قاجى تاعانۇلى قمدب پەتۋا شىعارعاننان كەيٸن, ول پەتۋاسى ٷشٸن اللانىڭ الدىندا جاۋاپ بەرەتٸنٸن ايتىپ, قازاقستاندىق مۇسىلمانداردى وسى پەۋتاعا ەرٸپ, بٸرلٸگٸمٸزدٸ ساقتاپ, دۇعادا, سابىردا بولۋعا شاقىردى.
دايىنداعان اقبوتا مۇسابەك
