فوتو: Alamy
توم كرۋز كٶگٸلدٸر ەكران الدىنداعى كٶرەرمەندەردٸڭ «زەرەسٸن ۇشىرىپ», تريۋكتەرٸمەن تاڭقالدىرا باستاعانعا دەيٸن ونداعان جىل بۇرىن فرانتسۋزدىڭ جانكەشتٸ اكتەرٸ جان-پول بەلموندو ودان ٶتكەن قورقىنىشتى تريۋكتەردٸ شٸمٸرٸكپەي جاسادى.
ايتا كەتەيٸك, بيىل مامىر ايىندا بريتانييا كينوٶنەر ينستيتۋتى گولليۆۋد جۇلدىزى توم كرۋزدى «باتىل ەكشن جۇلدىزى» جەنە «كينەماتوگرافييادان الاتىن ەسەر تۋرالى قايتا ويلانۋعا بەرٸلگەن» دەپ سيپاتتاپ, ارنايى ستيپەندييامەن ماراپاتتاماق. ونىڭ بۇل ەرەكشەلٸگٸ «ميسسييا نەۆىپولنيما» فيلمٸندەگٸ, سوڭعى شىققان كريستوفەر ماككۋورريدٸڭ «ميسسييا نەۆىپولنيما: فينالنايا راسپلاتا» رٶلٸنەن ايقىن كٶرٸندٸ.
كينو سالاسىندا توم كرۋزبەن دەڭگەيلەس اكتەر نەكەنساياق ەكەنٸ راس, دەسە دە ونى جان-پول بەلموندونىڭ ٸزباسارى دەۋگە بولادى.
بەلموندو نەمەسە بەبەل اتىمەن تانىمال اكتەر 1960-شى جىلدارداعى جاڭا تولقىن فرانتسۋز كينوسىنىڭ بەلدٸ مٷشەسٸ رەتٸندە كٶپشٸلٸككە تانىس. ول ٶزٸنٸڭ مانسابىن 1950 جىلداردىڭ باسىندا پاريجدە Théâtre de l ' Atelier جۇمىس ٸستەي باستاعانىمەن, كٶپ ۇزاماي فيلمدەردە ويناي باستادى. جان-ليۋك گوداردىڭ «بەزۋمنىي پەرو» (1966), «جەنششينا — ەتو جەنششينا» (1961) جەنە «نا پوسلەدنەم دىحانيي» (1960) سيياقتى Nouvelle Vague كلاسسيكاسى بەلموندونىڭ ارتحاۋس كينولاردا وڭاي جۇمىس ٸستەي الاتىنىن كٶرسەتتٸ, بۇل ونىڭ تەگٸ ينتەللەكتۋال ەكەنٸنە دەلەل: ەكەسٸ ‒ مٷسٸنشٸ, ال اناسى ‒ سۋرەتشٸ بولعان.
«تاۋداعى كٷرەسكەر» فيلمٸندە بەلموندو شاتىرىمەن جٷگٸرٸپ, تٶمەن قاراي سىرعانايتىن باس اينالدىراتىن كٶرٸنٸستەر (فوتو: Alamy)
گوداردىڭ اۆانگاردتىق فيلمدەرٸندە ويناعان سول كەزەڭدە بەلموندو فرانتسۋز نۋارلارىنان باستاپ كٶپتەگەن تٷرلٸ فيلمدەردە جۇمىس ٸستەدٸ. جىلدار ٶتە كەلە Peur sur la ville (1975) باعالانباعان تريللەرٸنٸڭ ارقاسىندا كەش تە بولسا ۆەرنەي ونىڭ مانسابىن قالىپتاستىردى. فيلم اكتەردٸ پروتو-كرۋيزگە اينالدىردى, ونىڭ فيزيكالىق كٷشٸ مەن باتىل كاسكادەرلٸك جۇمىسى جان-پول بەلموندونىڭ ورنىن فرانتسۋز اۋديتوريياسى ٷشٸن ايقىنداپ بەردٸ.
ۇرىس فيلمدەرٸندەگٸ بەلموندونىڭ ورنى
Peur sur la ville-نٸ سىنشىلار جاقسى قابىلداي قويمادى. سەبەبٸ ۆەرنەي امەريكالىق اعىمعا ەرٸپ, قالانى تازارتۋ ٷشٸن پوليتسييا اتقىش كوۆبويلار سيياقتى ەرەجە بۇزادى. The New York Times گازەتٸنە جازعان ريچارد ەدەر: «بەلموندونىڭ تريۋكتەرٸ كٶڭٸلدٸ بولدى; تۇتاستاي العاندا, بۇل وڭ باعالانعان جالعىز اسپەكت بولدى» دەپ جازدى. Positif كينوجۋرنالى: «امەريكاندىق پوليتسييا فيلمدەرٸنٸڭ ەڭ سوراقىسى», «ەلەۋمەتتٸك فون تولىق بولمادى» دەپ باعا بەرٸپ, «تەك فيلمدە ەڭ كٶپ بولعان كٶرٸنٸس ‒ بەلموندونىڭ ەرەكەتٸ دەل قازٸر ٶلگٸسٸ كەلٸپ تۇراتىن ادام سيياقتى جەنە ول ەلگە ۇنادى» دەپ جازدى.
« جان-پول بەلموندونى ۇرىس فيلمدەرٸنە اۋىسىپ كەتكەنٸ ٷشٸن سىنادى. ول بٸرەۋلەرگە مٷمكٸن ەمەس بولىپ كٶرٸنگەن سيياقتى. بٸراق ٶتكەنگە كٶز جٷگٸرتسەك, ونىڭ مەنٸ بار» – دەيدٸ سىنشى ميۋريەل زاگا.
ونىڭ ارتحاۋس جانرى سٷيٸكتٸسٸنەن ەكشن جۇلدىزىنا اۋىسۋى سول كەزدە كەيبٸرەۋلەرگە وعاش كٶرٸندٸ, بٸراق ول بٸردەن اۋىسقان جوق ەدٸ.
فيلمنٸڭ كۋلميناتسيياسىندا بەلموندو بيٸك عيماراتتىڭ تەرەزەسٸن سىندىرۋ ٷشٸن تٸكۇشاقتان تٷسٸرٸلەدٸ (سۋرەت: Alamy)
«مەن جاس كەزٸمدە ٶزٸمنٸڭ راحاتىم ٷشٸن تريۋكتەر جاسادىم», – دەپ مويىندادى بٸردە بەلموندو. «مەن كونسەرۆاتورييادا وقىپ جٷرگەنٸمدە بالكوننان سالبىراپ تۇراتىن ەدەتٸم بولدى. ەرقاشان تريۋكتەرگە بەيٸم بولدىم», – دەگەن ەكەن.
ال لوندونداعى كورولەۆا مەري ۋنيۆەرسيتەتٸنٸڭ كينوتانۋ كافەدراسىنىڭ اعا وقىتۋشىسى, پروفەسسور ليۋسي بولتون بەلموندونىڭ ٶتكەنٸن ەسكەرە وتىرىپ, فيزيكالىق رٶلدەرگە دەگەن ۇمتىلىسى ورىندى بولعانىن ايتادى.
«ول فيزيكالىق تۇرعىدا ٶتە جەتٸلگەن, سپورتقا بەيٸم جەنە ەۋەسقوي بوكسشى رەتٸندە قىسقا مانسابى بولعان ادام. شاماسى وعان بەت-ەلپەتٸنٸڭ قاتتى ٶزگەرە باستاعانى ۇناماعاندىقتان تريۋك جاساۋدى توقتاتتى», – دەيدٸ BBC-گە بەرگەن سۇحباتىندا.
ميۋريەل زاگانىڭ ايتۋىنشا بەلموندو تريۋك جاسار الدىنداعى قورقىنىشتىڭ ساحناعا شىعار الدىنداعى قورقىنىشتان ەش ايىرماشىلىعى جوق ەكەنٸن ايتقان. جەنە بۇل ەكٸ سەزٸمدٸ دە ول جاقسى كٶرەدٸ. بەلموندو 42 جاستا بولعاندا سومداعان ۆەرنەي فيلمٸ سىننىڭ استىندا قالعانىنا قاراماستان كٶرەرمەندەردٸڭ سٷيٸسپەنشٸلٸگٸنە بٶلەنٸپ, سول كەزدەگٸ ەڭ تانىمال فيلمدەردٸڭ بٸرٸنە اينالدى.
قاۋٸپ-قاتەردٸ ايقىن كٶرسەتۋ ٷشٸن جان-پول بەلموندو عيماراتتاردىڭ شاتىرلارىنانع پويىز ۆاگوندارىنىڭ ٷستٸنەن 1970 جىلدارعا سەيكەس كەلمەيتٸن كيٸممەن جٷگٸرٸپ, سەكٸرەدٸ. ول قاۋٸپتٸ تريۋكتەر جاساعاندا كەۋدە تۇسى كەڭ كٷرتەشە مەن بالاعى كەڭ شالبار, لاكتالعان توپلاي كيگەن جەنە قولىندا Rolex Daytona 6263 ساعاتى بار. ول ساعاتتىڭ قىمبات بولعانى سونشا, 2013 جىلى ونى بالاسى فورمۋلى-1 قاتىسۋشىسى شاباندوز پول بەلموندو اۋكتسيوندا €165 000 (£140 000) ساتتى.
بەلموندو, اعاسى الەنمەن بٸرگە ەكشن-فيلمٸنٸڭ تٷسٸرٸلٸم الاڭىنداعى تەپە-تەڭدٸكتٸ تەكسەرٸپ جاتىر, "مارگينال" (1983) (فوتو: Getty Images)
بەلموندو تريۋكتەرٸنٸڭ ارتىندا كٸم تۇر?
بەلموندونىڭ تريۋكتەرٸ رەمي جيۋلەن ەسٸمدٸ كاسكادەردٸڭ كٶمەگٸمەن جٷزەگە اسىپ وتىرعان. ول كەسٸبي موتوكروسس شاباندوزى بولا وتىرىپ, كٶلٸك قۇرالدارىنىڭ تريۋكتەرٸ بويىنشا مامان بولدى. 1971 جىلى جيۋلەن بەلموندومەن بٸرگە ۆەرنەي فيلمٸندە العاش جۇمىس ٸستەپ, كەيٸن ەكەۋٸ 14 كينوعا بٸرگە تٷسٸپ, كٶپتەگەن قاۋٸپتٸ تريۋكتەر جاسادى.
كينو اكادەمييانىڭ جاقىندا كاسكادەرلٸك جۇمىستى كينونىڭ شىعارماشىلىق بٶلٸگٸ رەتٸندە مويىنداعاپ, كەلەسٸ جىلدان باستاپ «وسكاردىڭ» جاڭا ساناتىنا كٸرگٸزۋٸن ەسكەرە وتىرىپ, جۋلەن مەن بەلموندو ٶز زامانىندا وسىنداي ماراپاتقا ەبدەن لايىق بولعانىن ايتا كەتكەن جٶن.
جان-پول بەلموندو سٶزسٸز بويىندا تالانتتى دا, اقىل-پاراسات پەن قايتپاس قايسارلىقتى دا جيناعان تۇلعا بولدى. سوندىقتان ونىڭ ەسٸمٸ كينو سٷيەر قاۋىمنىڭ جٷرەگٸندە قالۋى زاڭدى.
اۋدارعان بالجان جەڭٸسقىزى
