فوتو: اقوردا
پرەزيدەنت قاسىم جومارت توقاەۆ اقوردا رەزيدەنتسيياسىندا قىتاي حالىق رەسپۋبليكاسىنىڭ تٶراعاسى سي تسزينپيندٸ قارسى الدى. بۇدان سوڭ مەملەكەتتەر باسشىلارى كەلٸسسٶز دٶڭگەلەك ٷستەلٸنە وتىردى, دەپ حابارلايدى Ult.kz.
مەملەكەت باسشىسىنىڭ ايتۋىنشا, قحر تٶراعاسى قازاق جەرٸندە قاي كەزدە دە قادٸرلٸ قوناق سانالعان, ال ونىڭ بۇل جولعى ساپارى – شىنايى ەرٸ مىزعىماس دوستىعىمىزدىڭ ايقىن كٶرٸنٸسٸ.
"قىتاي حالىق رەسپۋبليكاسى – قازاقستاننىڭ تاتۋ كٶرشٸسٸ, جاقىن دوسى جەنە سەنٸمدٸ سەرٸكتەسٸ. سان قىرلى قازاق-قىتاي ىقپالداستىعى سٸزدٸڭ جەكە قولداۋىڭىزبەن مەڭگٸ ەرٸ جان-جاقتى ستراتەگييالىق ەرٸپتeستٸك رۋحىندا جەنە بۇرىن-سوڭدى بولماعان قارقىنمەن دامىپ كەلە جاتىر. مۇنى ەرەكشە ىقىلاسپەن اتاپ ٶتكٸم كەلەدٸ. ورتاق تاريحىمىزعا مۇقييات ٷڭٸلسەك, ەلدەرٸمٸزدٸڭ اراسىندا ەشقانداي تٷيتكٸلدەر نەمەسە توسقاۋىلدار بولماعان. تەك قانا ٶزارا دوستىق پەن ىقپالداستىق, تٷسٸنٸستٸك پەن جىلى لەبٸزدەر باسىم بولدى. قىتاي حالقى قازاق حالقىنا ەشقانداي زييان كەلتٸرگەن جوق",– دەدٸ قازاقستان پرەزيدەنتٸ.
مەملەكەت باسشىسى ەكٸجاقتى قارىم-قاتىناس جىلدان جىلعا نىعايىپ, جاڭا «التىن كەزەڭگە» قادام باسقانىن مەلٸمدەدٸ. دوستىق بايلانىس ەكٸ ەلدٸڭ تۇراقتى ەلەۋمەتتٸك-ەكونوميكالىق دامۋىنا جەنە حالىقتاردىڭ ەل-اۋقاتىن جاقسارتۋعا زور سەپتٸگٸن تيگٸزٸپ جاتقانىنا نازار اۋداردى.
پرەزيدەنت قىتايدى قازاقستاننىڭ تاتۋ كٶرشٸسٸ جەنە ۋاقىت تەزٸنەن ٶتكەن سەنٸمدٸ ستراتەگييالىق سەرٸكتەسٸ دەپ اتادى.
مەملەكەت باسشىسىنىڭ ايتۋىنشا, ەكٸ ەلدٸڭ قارىم-قاتىناسى تۇراقتى سيپاتقا يە ەرٸ وعان گەوساياسي سىن-قاتەرلەر مەن دٷربەلەڭدەر, سونداي-اق حالىقارالىق احۋال تەرٸس ەسەر ەتپەيدٸ.
"قىتاي قازاقستانمەن اراداعى ىنتىماقتاستىعىندا قانداي دا بٸر ساياسي شارت قويماعان. بٸزدٸڭ ەگەمەندٸگٸمٸز بەن قاۋٸپسٸزدٸگٸمٸزگە كٶرسەتكەن قولداۋىڭىزدى باعالايمىز. قىتايدىڭ بەيبٸتشٸلٸك باستامالارىن قولدايمىز. ەلٸڭٸزدٸڭ ەدٸل ەلەمدٸك تەرتٸپ ورناتۋ ەرەكەتتەرٸن قۋاتتايمىز", – دەدٸ قازاقستان پرەزيدەنتٸ.
مەملەكەت باسشىسى قحر-دىڭ قازاقستاننىڭ ەڭ ٸرٸ ساۋدا-ەكونوميكالىق سەرٸكتەسٸ ەكەنٸن ەسكە سالدى. بىلتىرعى قورىتىندى بويىنشا ەكٸجاقتى ساۋدا-ساتتىق كٶلەمٸ 44 ميلليارد دوللارعا جەتكەن. بۇل – رەكوردتىق كٶرسەتكٸش.
قاسىم-جومارت توقاەۆ اتوم ەنەرگەتيكاسى سالاسىنا ارنايى توقتالدى.
"بٸز قازاقستاندا بٸرنەشە, تىم بولماعاندا ەكٸ-ٷش اەس سالۋ تۋرالى شەشٸم قابىلدادىق. وسى ماڭىزدى جوباعا ٸرٸ كومپانييالاردى تارتۋعا قاتىستى جۇمىس جٷرگٸزٸلٸپ جاتىر. قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ اتوم ەنەرگيياسى جٶنٸندەگٸ اگەنتتٸگٸ قۇرىلدى. اەس قۇرىلىسى بويىنشا قىتايدىڭ CNNC كومپانيياسىن سەنٸمدٸ ستراتەگييالىق سەرٸكتەس رەتٸندە قاراستىرىپ وتىرعانىمىزدى ەرەكشە اتاپ ٶتكٸم كەلەدٸ. ەلەمگە ەيگٸلٸ كومپانييا بٸزدٸڭ نارىقتا ٶز ورنىن تاباتىنى انىق. سونىمەن قاتار قازاقستان قىتايعا تابيعي ۋران مەن يادرولىق وتىن جەتكٸزٸپ وتىرعان سەنٸمدٸ ەل", – دەدٸ پرەزيدەنت.
سي تسزينپين قازاق جەرٸندە كٶرسەتٸلگەن سىي-قۇرمەت ٷشٸن پرەزيدەنتكە ريزاشىلىعىن بٸلدٸردٸ. ول قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ باسشىلىعىمەن قازاقستان ۇلتتىق جاڭعىرۋ جولىنا تٷسكەنٸن, ەل دامۋىندا تىڭ تابىستارعا قول جەتكٸزٸپ كەلە جاتقانىن اتاپ ٶتتٸ.
"تاتۋ كٶرشٸ ەرٸ ستراتەگييالىق سەرٸكتەس رەتٸندە بٸز سٸزدەردٸڭ جەتٸستٸكتەرٸڭٸزگە تەنتٸمٸز. سٸزدەر ٷشٸن قۋانىشتىمىز. قىتاي مەن قازاقستاننىڭ قارىم-قاتىناسى قۇبىلمالى ەلەمنٸڭ سىنىنا تٶتەپ بەرٸپ, قارقىندى دامىپ كەلەدٸ. بۇل – تەك گەوگرافييالىق تۇرعىدان جاقىندىقتىڭ, عاسىرلارعا ۇلاسقان دوستىقتىڭ ارقاسى عانا ەمەس, ەلدەرٸمٸزدٸڭ ٶركەندەۋ جولىنداعى تابيعي سۇرانىسى. سوڭعى جىلدارى بٸرلەسكەن كٷش-جٸگەردٸڭ نەتيجەسٸندە تاعدىرى ورتاق قىتاي مەن قازاقستان اراسىنداعى ىقپالداستىق جاڭا مەن-مازمۇنمەن تولىعىپ جاتىر. بٸرقاتار ەلەۋمەتتٸك ماڭىزى بار جوبالاردىڭ جٷزەگە اسىرىلۋى قوس حالىققا ايتارلىقتاي پايدا ەكەلدٸ. مەن ٶزٸڭٸزبەن تٸزە قوسىپ, قىتاي-قازاقستان دوستىعىن نىعايتۋعا, ٶڭٸردٸڭ جەنە جالپى ەلەمنٸڭ دامۋىنا ەلەۋلٸ ٷلەس قوسۋ ٷشٸن ەكٸ ەلدٸڭ سان قىرلى ىنتىماقتاستىعىن ودان ەرٸ ٸلگەرٸلەتۋگە ەزٸرمٸن", – دەدٸ قحر تٶراعاسى.
كەلٸسسٶز بارىسىندا ەكٸ ەل ىنتىماقتاستىعىنىڭ بارلىق باعىت بويىنشا پەرسپەكتيۆاسى تالقىلاندى. بايىرعى دوستىق پەن ٶزارا قۇرمەتكە ارقا سٷيەگەن ەكٸ ەل باسشىلارى ەمەن-جارقىن ەڭگٸمەلەستٸ.
پرەزيدەنت قاسىم-جومارت توقاەۆ پەن قحر تٶراعاسى سي تسزينپين جٷرگٸزگەن كەلٸسسٶز نەتيجەسٸندە 24 ٷكٸمەتارالىق جەنە ۆەدومستۆوارالىق قۇجاتقا قول قويىلدى.
ەكٸ ەل دەلەگاتسيياسىنىڭ مٷشەلەرٸ ەنەرگەتيكا, اەروعارىش, تسيفرلاندىرۋ, كەدەن, اۋىل شارۋاشىلىعى, ەلەكتروندى ساۋدا, تۋريزم, زيياتكەرلٸك مەنشٸك, مەديتسينا, مەديا, عىلىم, ٶڭٸرارالىق بايلانىس سالالارىنداعى ىنتىماقتاستىقتى قامتيتىن قۇجاتتارمەن الماستى.
ولاردىڭ ٸشٸندە ينۆەستيتسييالاردى كٶتەرمەلەۋ جەنە ٶزارا قورعاۋ, تەحنيكالىق-ەكونوميكالىق ىنتىماقتاستىق تۋرالى ٷكٸمەتارالىق كەلٸسٸمدەر بار.
