فوتو: اقوردا
قاسىم-جومارت توقاەۆ New Silk Way VII حالىقارالىق كٶلٸك-لوگيستيكا بيزنەس-فورۋمىنىڭ اشىلۋىمەن قۇتتىقتاپ, بٷگٸنگٸ ٸس-شارانىڭ مەن-ماڭىزى ەرەكشە ەكەنٸنە توقتالدى, دەپ حابارلايدى Ult.kz.
پرەزيدەنت بۇل جوبانى تەۋەلسٸزدٸك جىلدارىنداعى ەڭ اۋقىمدى تەمٸرجول قۇرىلىسى دەپ اتاپ, ونىڭ قازاقستاننىڭ ترانزيتتٸك ەلەۋەتٸن ايتارلىقتاي ارتتىراتىنىن ايتتى.
– بەرٸمٸز «دوستىق – مويىنتى» تەمٸرجولىنىڭ ەكٸنشٸ جەلٸسٸنٸڭ رەسمي اشىلۋىنا كۋە بولىپ وتىرمىز. «دوستىق – مويىنتى» جولى – شىن مەنٸندە اسا ماڭىزدى ينفراقۇرىلىم جوباسى. بۇل جوبا قازاقستاننىڭ كٶلٸك-لوگيستيكا جٷيەسٸنٸڭ دامۋىنا, ونىڭ تيٸمدٸلٸگٸن نىعايتۋعا ايرىقشا سەرپٸن بەرەتٸنٸ سٶزسٸز. ال تاريحىمىزعا ٷڭٸلسەك, وسىدان وتىز بەس جىل بۇرىن «دوستىق – الاشاڭقاي» جوباسى ٸسكە قوسىلدى. قازاقستان مەن قىتايدىڭ تەمٸرجولى توعىستى. بۇل ەلٸمٸز ٷشٸن تاريحي وقيعا بولدى. سول جولدى سالعان ارداگەرلەرٸمٸز قازٸر وسى جيىنعا قاتىسىپ وتىر. بارشاڭىزعا زور العىسىمدى ايتامىن. مەن حالىققا جولداۋىمدا, كٶلٸك-لوگيستيكا سالاسى – ەكونوميكانىڭ قوزعاۋشى كٷشٸ, حالىقارالىق بايلانىستى نىعايتاتىن نەگٸزگٸ فاكتوردىڭ بٸرٸ دەپ اتاپ ٶتتٸم. قازاقستاننىڭ بۇل سالاداعى ەلەۋەتٸ زور. ۇلى جٸبەك جولى قازاقستان مەن ورتالىق ازييا ارقىلى ٶتكەن. قازاق جەرٸ ەجەلدەن قىتاي مەن ەۋروپا اراسىنداعى التىن كٶپٸر سانالادى. قىتاي – بٸزدٸڭ مەڭگٸ, تاتۋ كٶرشٸمٸز ەرٸ سەنٸمدٸ وداقتاسىمىز. بٸز بٸر-بٸرٸمٸزگە ەردايىم قولداۋ كٶرسەتەمٸز. قوس حالىقتىڭ قارىم-قاتىناسى مىزعىماس دوستىققا, ٶزارا سەنٸمگە نەگٸزدەلگەن. ەلدەرٸمٸزدٸڭ بولاشاققا دەگەن كٶزقاراسى – ورتاق. كٶپ سالاداعى ىنتىماقتاستىعىمىز نىعايۋدا. ەسٸرەسە, «بٸر بەلدەۋ, بٸر جول» جاھاندىق جوباسىنىڭ مەن-ماعىناسى ايرىقشا. بارشاڭىزعا مەلٸم, 2013 جىلى تٶراعا سي تسزينپين بۇل باستامانى قازاقستاندا جارييالادى. بٸز وسى جوبانى بارىنشا قولدايمىز, ونى جٷزەگە اسىرۋعا بەلسەنە اتسالىسىپ جاتىرمىز. سەبەبٸ بۇل باستاما ەلٸمٸزدٸڭ مٷددەسٸنە تولىق ساي كەلەدٸ. «دوستىق – مويىنتى» تەمٸرجولىنىڭ ەكٸنشٸ جەلٸسٸ – سونىڭ ايقىن دەلەلٸ, – دەدٸ پرەزيدەنت.
قاسىم-جومارت توقاەۆ قازاقستان ارقىلى ەلەمنٸڭ ەڭ ٸرٸ ساۋدا نارىقتارىنا جول اشاتىن 5 تەمٸرجول دەلٸزٸ ٶتەتٸنٸن ايتتى.
مەملەكەت باسشىسىنىڭ ايتۋىنشا, بۇل – تەۋەلسٸزدٸك كەزەڭٸندەگٸ ەڭ ٸرٸ تەمٸرجول قۇرىلىسى, ەلٸمٸز ٷشٸن ايرىقشا ستراتەگييالىق ماڭىزى بار جوبا.
– جۇمىسشىلارىمىز ٷش جىلعا جۋىق ۋاقىت بويى كٷنٸ-تٷنٸ تاباندى ەڭبەك ەتتٸ. وسىنداي بەلسەندٸ جۇمىستىڭ ارقاسىندا تەمٸرجول مەرزٸمٸنەن بۇرىن ٸسكە قوسىلماق. مۇنى, شىن مەنٸندە, تاريحي سەت دەۋگە بولادى. بۇل – بارشاڭىزعا ورتاق قاجىرلى ەڭبەكتٸڭ جەمٸسٸ. بەرٸڭٸزدٸ شىن جٷرەكتەن قۇتتىقتايمىن! زور ريزاشىلىعىمدى بٸلدٸرەمٸن. جاڭا جول جٷك تاسىمالىنىڭ كٶلەمٸن 5 ەسە ارتتىرۋعا مٷمكٸندٸك بەرەدٸ. سونداي-اق ەكسپورتتىق تاۋارلاردى جەتكٸزۋ ۋاقىتىن قىسقارتىپ, ترانزيتتٸك ەلەۋەتٸمٸزدٸ كٷشەيتە تٷسەدٸ, – دەدٸ قاسىم-جومارت توقاەۆ.
فوتو: اقوردا
پرەزيدەنت ەلٸمٸزدٸڭ بٷگٸندە ەۋرازيياداعى باستى ترانزيت حابىنىڭ بٸرٸنە اينالعانىن اتاپ ٶتتٸ.
– قازاقستان سولتٷستٸك پەن وڭتٷستٸكتٸ, باتىس پەن شىعىستى جالعاپ تۇر. جەرٸمٸز ارقىلى 5 تەمٸرجول دەلٸزٸ ٶتەدٸ. ونىڭ بەرٸ ەلەمنٸڭ ەڭ ٸرٸ ساۋدا نارىقتارىنا جول اشادى. بٸز كٶلٸك-لوگيستيكا ينفراقۇرىلىمىن دامىتۋعا باسا مەن بەرەمٸز. سوڭعى ون جىلدا وسى سالاعا شامامەن 35 ميلليارد دوللار ينۆەستيتسييا سالىندى. مەن حالىققا جولداۋىمدا بٸرقاتار جوبانى ۋاقتىلى جٷزەگە اسىرۋ تۋرالى ناقتى تاپسىرما بەردٸم. الداعى ۋاقىتتا 5 مىڭ شاقىرىم تەمٸرجول سالۋ جوسپارلانىپ وتىر. سونداي-اق 11 مىڭ شاقىرىم تەمٸرجول جٶندەلەدٸ. قازٸر «مويىنتى – قىزىلجار» تەمٸرجولى سالىنىپ جاتىر. قىزىلجار ستانتسيياسىنان اقتاۋ پورتىنا دەيٸنگٸ ۋچاسكەلەر جاڭعىرتىلادى. بۇل باعدار – ترانسكاسپيي حالىقارالىق كٶلٸك باعدارىنىڭ باستى بٶلٸگٸ. مۇنىڭ بەرٸ ەۋروپا پەن ازييانىڭ اراسىن جالعاپ, ترانس-قازاقستان تەمٸرجول باعىتىنىڭ, ياعني ورتا دەلٸزدٸڭ قارقىندى دامۋىنا ىقپال ەتەدٸ. جالپى, بەسەكەگە قابٸلەتتٸ ەل بولۋ ٷشٸن ەكونوميكامىزدىڭ مەيلٸنشە قۋاتتى بولۋىنا باسا نازار اۋدارۋىمىز كەرەك. بۇل رەتتە, كٶلٸك-لوگيستيكا سالاسىنىڭ ورنى بٶلەك. سوندىقتان قازاقستاننىڭ ترانزيتتٸك ەلەۋەتٸن ارتتىرۋ نەگٸزگٸ باسىمدىقتىڭ بٸرٸ بولىپ قالا بەرمەك. تەمٸرجول سالاسىنىڭ الدىندا تۇرعان مٸندەتتەر – ايقىن, – دەدٸ پرەزيدەنت.
مەملەكەت باسشىسى الداعى ۋاقىتتا بۇل سالاعا تسيفرلاندىرۋ جەنە جاساندى ينتەللەكت تەحنولوگيياسىن ەنگٸزە وتىرىپ, ونى ەل ەكونوميكاسىنىڭ وزىق باعىتى رەتٸندە دامىتۋ كٶزدەلگەنٸنە, الدا ەلٸ دە اۋقىمدى جۇمىس تۇرعانىنا, سول سەبەپتٸ بارلىق جوسپاردى ۋاقتىلى, دەر كەزٸندە ورىنداۋ ٶتە ماڭىزدى ەكەنٸنە نازار اۋداردى.
سونداي-اق تەلەكٶپٸردە كٶلٸك مينيسترٸ نۇرلان ساۋرانباەۆ, «قازاقستان تەمٸر جولى» ۇك» اق باسقارما تٶراعاسى تالعات الدىبەرگەنوۆ, «قازاقستاننىڭ ەڭبەك ەرٸ», تەمٸر جول سالاسىنىڭ ارداگەرٸ قالتاي سەمبەتوۆ سٶز سٶيلەدٸ.
