سۋرەت: Freepik.com
قازاقستاندا وقۋشىلار اراسىندا ەسٸرتكٸگە سكرينينگ ەنگٸزۋ مەسەلەسٸ تالقىلانىپ جاتىر. ٸٸم ەسٸرتكٸ قىلمىسىنا قارسى ٸس-قيمىل دەپارتامەنتٸ باستىعىنىڭ ورىنباسارى باقىتجان ەمٸرحانوۆ وقۋشىلاردى ەسٸرتكٸگە تەستٸلەۋ 2024 جىلدىڭ بٸرٸنشٸ جارتى جىلدىعىندا باستالۋى مٷمكٸن ەكەنٸن ايتتى, - دەپ حابارلايدى Tengrinews.kz سايتى.
قازاقستاندا ناشاقورلىققا جەنە ەسٸرتكٸ بيزنەسٸنە قارسى كٷرەستٸڭ 2023-2025 جىلدارعا ارنالعان كەشەندٸ جوسپارىندا كەمەلەتكە تولماعان قازاقستاندىقتاردى ەسٸرتكٸگە تەستٸلەۋ مەسەلەسٸ دە بار.
"زاڭنامالىق نەگٸز پىسىقتالىپ جاتىر, ول 2024 جىلى دايىن بولادى. (...) بۇل مەسەلە ەر ادامعا قاتىستى بولعاندىقتان, زاڭنامالىق تۇرعىدان پىسىقتاۋ ٶتە ماڭىزدى. وعان قوسا, مەكتەپ وقۋشىلارىنا قاتىستى بولعان سوڭ, ٶتە كٷردەلٸ مەسەلە. وسىدان 10 جىل بۇرىن, 2012 جىلى مەكتەپ وقۋشىلارىن تەستٸلەۋ مەسەلەسٸ كٶتەرٸلٸپ, كٶپتەگەن اتا-انا قارسى بولدى. بٷگٸندە بارلىق اتا-انا كەلٸسٸپ وتىر. باقىلاپ وتىرۋ مٷمكٸن بولماعاندىقتان, دەرٸحانا دەرٸلەرٸنە تەۋەلدٸلٸك بار بولعاندىقتان, كٶپتەگەن ادام تەكسەرٸس جٷرگٸزٸلگەنٸن قالايدى", - دەدٸ باقىتجان ەمٸرحانوۆ وكق بريفينگٸندە.
باقىتجان ەمٸرحانوۆتىڭ ايتۋىنشا, مەكتەپ وقۋشىلارىن ەسٸرتكٸگە تەستٸلەۋ مەجبٷرلٸ تٷردە جٷرگٸزٸلمەيدٸ.
"بارلىعى جوسپارلى تٷردە بولادى. دەنساۋلىعىن تەكسەرەمٸز, بارلىق تالداۋدان, مەديتسينالىق كوميسسييادان ٶتكٸزەمٸز جەنە قاجەت قۇجاتتاردى جاسايمىز. سودان كەيٸن جوسپارلى تٷردە بولادى. مەديتسينالىق تەكسەرٸسكە دەيٸن پسيحولوگپەن تەست بولادى. وندا ادامنىڭ قولداناتىنىن نەمەسە قولدانبايتىنىن انىقتاۋعا كٶمەكتەسەتٸن ارنايى سۇراقتار قويىلادى", - دەپ تٷسٸندٸردٸ دەپارتامەنت باسشىسىنىڭ ورىنباسارى.
دەنساۋلىق ساقتاۋ مينيسترلٸگٸ مەديتسينالىق كٶمەكتٸ ۇيىمداستىرۋ دەپارتامەنتٸ ديرەكتورىنىڭ ورىنباسارى گٷلنار سەرسەنوۆانىڭ مەلٸمەتٸنشە, قارجىلاندىرۋ, شىعىن جەنە ساتىپ الۋ مەسەلەلەرٸ تيٸستٸ زاڭ جوباسى قابىلدانعاننان كەيٸن زاڭنامالىق دەڭگەيدە شەشٸلەدٸ.
"سودان كەيٸن سكرينينگ جٷرگٸزۋ تۋرالى شەشٸم قابىلدانادى. ەزٸرگە ەلٸ دە جۇمىستار جٷرگٸزٸلٸپ جاتىر", - دەدٸ ول.
دەنساۋلىق ساقتاۋ مينيسترلٸگٸنٸڭ دەرەكتەرٸنە سەيكەس, قازاقستاندا ەسٸرتكٸگە تەۋەلدٸ 18 200 ادام ەسەپتە تۇر. ونىڭ 1500-ٸ - ەيەل, 100-گە جۋىعى - كەمەلەتكە تولماعاندار. باقىتجان ەمٸرحانوۆتىڭ ايتۋىنشا, ناقتى دەرەكتەر رەسمي ستاتيستيكادان بٸرنەشە ەسە, تٸپتٸ 5-6 ەسە كٶپ بولۋى مٷمكٸن.
ەسكە سالايىق, مامىردا ٸشكٸ ٸستەر مينيسترلٸگٸ تۇجىرىمداماسىنىڭ جوباسى "اشىق نقا" پورتالىندا جارييا تالقىلاۋ ٷشٸن جارييالانعان ەدٸ.
قۇجاتقا سەيكەس, قازاقستاندا 14-18 جاس ارالىعىنداعى وقۋشىلار اراسىندا الكوگول جەنە ەسٸرتكٸ بويىنشا ەۋروپالىق مەكتەپ زەرتتەۋلەر جوباسىنىڭ (ESPAD) ەدٸسناماسىمەن جىلىنا كەمٸندە بٸر رەت پسيحواكتيۆ زاتتاردى قولدانۋدىڭ تارالۋىن باعالاۋ بويىنشا تۇراقتى مونيتورينگ رەسٸمٸن ەنگٸزۋ جوسپاردا بار.