پارلامەنت مەجٸلٸسٸنٸڭ جالپى وتىرىسىندا دەپۋتات ەدٸل جاڭبىرشين اتىراۋ, اقتٶبە, قىزىلوردا, ماڭعىستاۋ جەنە تٷركٸستان وبلىستارىنىڭ اۋىل شارۋاشىلىعى سالاسىنا قيىندىق تۋعىزىپ وتىرعان مەسەلەلەردٸ كٶتەردٸ, دەپ حابارلايدى "ۇلت اقپارات".
«ەسٸرەسە, ماڭعىستاۋ مەن قىزىلوردا وبلىستارىندا اتا-بابامىزدان قالعان اسىل مۇرانىڭ بٸرٸ – تٶرت تٷلٸك مالدى ۇستاپ وتىرعان شارۋاشىلىقتار مەن تۇرعىندار اسا اۋىر جاعدايدا. ەلدە ورىن العان سۋ تاپشىلىعى مەن قۋاڭشىلىق جايلىمدىق جەرلەردٸڭ جاعدايىن كەتٸردٸ. وسى جاعداي تيٸسٸنشە مالدىڭ شىعىنىنا ەكەلدٸ. 2020 جىلى ماڭعىستاۋ وبلىسىندا 4883 مال باسىنىڭ ٶلٸمٸ تٸركەلسە, بيىل بٸرٸنشٸ توقسان قورىتىندىسى بويىنشا 1332 باس مال ٶلگەن. بۇل مەلٸمەت تەك سىرعالانعان, تٸركەلگەن مال شىعىنى بويىنشا عانا, ال, وبلىستاعى مالدىڭ 56% قۇرايتىن قالىڭ بۇقارانىڭ قانشا مالى قىرىلعانى بەلگٸسٸز», - دەدٸ ە. جاڭبىرشين ٷكٸمەت باسشىسىنىڭ ورىنباسارى رومان سكلياردىڭ اتىنا جولداعان دەپۋتاتتىق ساۋالىندا.
سونىمەن قاتار ول مۇنداي جاعداي قىزىلوردا وبلىسىندا دا تٸركەلگەنٸن, 481 باس مال قىرىلعانىن ايتتى. وسىنداي جاعداي مال ازىعىنىڭ باعاسىن ەسەلەپ كٶتەرٸپ جٸبەردٸ. باعانى كٶتەرٸپ وتىرعان جول شىعىندارى جەنە وسىدان پايدا كٶرٸپ قالايىن دەپ وتىرعان دەلدالدار.
«وسى زاۋالدىڭ كەسٸرٸنەن قانشاما وتباسى اۋىر جاعدايعا ۇشىرادى, قانشاما شارۋاشىلىق جەر سيپاپ قالدى?! ونىڭ ەسەبٸ بار ما? وسىنداي جۇتتا حالىققا قالاي كٶمەك بەرەمٸز?! ەرينە, حالىق بٸرٸنشٸ كەزەكتە پارلامەنتكە, ٷكٸمەتكە ٷمٸت ارتادى. قازٸرگٸ تاڭدا اۋىل شارۋاشىلىق مينيسترلٸگٸ جەنە جەرگٸلٸكتٸ اتقارۋشى بيلٸك جەم-شٶپ جەتكٸزۋ, قارجى بٶلۋ سيياقتى شارالاردى ٸسكە اسىرىپ جاتىر. الايدا, بۇل كٶمەك بارلىق مال شارۋاشىلىعى مەن جەكە ادامداردىڭ مال باسىن قامتىمايدى, سونداي-اق جەتكٸزٸلٸپ وتىرعان ازىقتىڭ باعاسى قولجەتٸمدٸ بولماي تۇر. جالپى, بولىپ جاتقان جاعداي, ەر ٶڭٸردٸڭ ەرەكشەلٸكتەرٸن ەسكەرگەن, عىلىمي زەرتتەۋلەرگە نەگٸزدەلگەن ەلٸمٸزدٸڭ مال شارۋاشىلىعىن دامىتۋعا ارنالعان جٷيەلٸ-جوسپارلى جۇمىستىڭ جوققا جاقىن ەكەنٸن ايقىن كٶرسەتٸپ وتىر. 21 عاسىردا كوسموستى يگەرٸپ, اۆسترالييا مەن كانادادان اسىل تۇقىمدى مال الدىرىپ, دٷنيەنٸڭ بەرٸن تسيفرلاندىرىپ جاتقاندا, مالعا ازىق تاۋىپ بەرە الماي جاتقانىمىز ٶتە ۇيات!», - دەدٸ دەپۋتات.
وسىعان وراي ازاماتتارعا كٶمەك كٶرسەتۋ ماقساتىندا جەنە مال باسىن امان الىپ قالۋ ٷشٸن تيٸستٸ ۇسىنىستار جاسالدى:
1. قالىپتاسقان جاعدايلارعا بايلانىستى جۇت جايلاعان ناقتى اۋداندار مەن ايماقتاردا شۇعىل تٷردە جەرگٸلٸكتٸ دەرەجەدەگٸ تٶتەنشە جاعداي جارييالانىپ, ولارعا تيٸستٸ بيۋدجەتتٸك كٶزدەردەن جەنە ماتەريالدىق قورلاردان ناقتى كٶمەكتەر كٶرسەتٸلۋٸ تيٸس;
2. زارداپ شەگٸپ جاتقان اۋداندارعا مال ازىعىن جەتكٸزۋ ٷشٸن كٶرشٸ وبلىستاردان تاسىمالداناتىن مال ازىعىنىڭ جول شىعىندارىن سۋبسيدييالاپ, تيٸستٸ ەكٸمشٸلٸك-باسقارۋ شارالارىن ٸسكە اسىرۋ قاجەت;
3. قۋاڭشىلىقتان قيىندىق كٶرٸپ وتىرعان ٶڭٸرلەرگە باسقا وبلىستاردان تەز ارادا مال جايۋعا جەنە مال ازىعىن دايىنداۋعا جەر تەلٸمدەرٸ ۋاقىتشا پايدالانۋعا بەرۋ;
4. مۇنداي جاعداي الداعى ۋاقىتتا ورىن الۋ ىقتيمالدىعىن ەسكەرٸپ, مال شارۋاشىلىعىمەن اينالىساتىن تۇلعالارعا جەدەل كٶمەك كٶرسەتۋ, ساقتاندىرۋ, ايماق ارالىق قاتىناستاردى جٷيەلەۋدٸڭ ناقتى, كەشەندٸ مەحانيزمدەرٸ مەن الگوريتمدەرٸن جاساقتاۋى تيٸس.
