قر پارلامەنتٸ سەناتىنىڭ تٶراعاسى مەۋلەن ەشٸمباەۆ حالىق جازۋشىسى ەبدٸجەمٸل نۇرپەيٸسوۆتٸڭ حال-جاعدايىن بٸلۋ ٷشٸن اۋرۋحاناعا باردى, دەپ حابارلايدى "ۇلت اقپارات".
«كەشە قازاقستاننىڭ حالىق جازۋشىسى ەبدٸجەمٸل نۇرپەيٸسوۆ اعامىز جاتقان اۋرۋحاناعا ارنايى بارىپ, قالامگەردٸڭ كٶڭٸلٸن سۇراپ شىقتىم. حالٸن بٸلٸپ, قاسىندا بٸراز ەڭگٸمەلەسٸپ وتىردىم. ەبەكەڭنٸڭ دەنساۋلىعى جامان ەمەس. دەگەنمەن, سوڭعى كەزدە بولعان قايعىلى جاعداي اعامىزعا اۋىر تيگەنٸ انىق. اجار اپامىزدىڭ جاتقان جەرٸ جارىق, توپىراعى تورقا بولسىن. وسىدان بٸرنەشە كٷن بۇرىن اعامىز 96 جاسقا تولدى. جالپى, ەبدٸجەمٸل اعا ماعان قاجىر-قايرات پەن ەرٸك-جٸگەردٸڭ سيمۆولىنداي كٶرٸنەدٸ. حح عاسىردا حالقىمىزدىڭ باسىنان نەبٸر قيىندىقتار ٶتتٸ. سونىڭ بەرٸ ەبەكەڭە دە از زاردابىن تيگٸزگەن جوق», - دەپ جازدى ول Facebook-پاراقشاسىندا.
مەۋلەن ەشٸمباەۆ حالىق جازۋشىسىنىڭ سوعىس جىلدارىندا قان مايداننىڭ قاق ورتاسىندا جٷرگەنٸن, ودان كەيٸنگٸ قيىندىقتاردى دا كٶرگەنٸن اتاپ ٶتەدٸ.
«قايسارلىق پەن قاجىرلىقتىڭ وزىق ٷلگٸسٸن كٶرسەتٸپ, ەدەبيەتكە ايانباي ەڭبەك ەتتٸ. مەدەنيەتٸمٸز بەن رۋحانيياتىمىزعا ٶلشەۋسٸز ٷلەس قوستى. قازاق ەدەبيەتٸنٸڭ ناعىز كلاسسيگٸنە اينالدى. كەيدە ەبدٸجەمٸل اعاعا قاراپ, حالقىمىزدىڭ ٶتكەن عاسىرداعى شەجٸرەسٸن كٶرگەندەي بولامىن. شىن مەنٸندە, ەبەكەڭنٸڭ ٶزٸ دە, سٶزٸ دە, جازعان دٷنيەسٸ دە تاريح. سوڭىنا مول مۇرا قالدىرىپ, عاسىرمەن, ۋاقىتپەن ٶز ەسەبٸن تاپقان, قازاق ەدەبيەتٸنٸڭ الىبى ەرٸ ابىزى بولعان ەبەكەڭە مىقتى دەنساۋلىق, اماندىق تٸلەيمٸز. جاساي بەرٸڭٸز, ارداقتى ەبە!», - دەدٸ سەنات سپيكەرٸ.
قازاقستاننىڭ حالىق جازۋشىسى نۇرپەيٸسوۆ ەبدٸجەمٸل كەرٸمۇلى 1924 جىلدىڭ 22 قازانىندا قىزىلوردا وبلىسىندا دٷنيەگە كەلگەن. 1942 جىلى ورتا مەكتەپتٸ بٸتٸرگەننەن كەيٸن ەسكەرگە شاقىرىلىپ, ەكٸنشٸ دٷنيەجٷزٸلٸك سوعىسقا قاتىسقان. جازۋشى 1946 جىلى ارمييا قاتارىندا جٷرٸپ-اق «كۋرلياندييا» رومانىن جازۋعا كٸرٸسكەن. ەڭبەگٸن بٸتٸرٸپ باسپاعا بەرگەن سوڭ, بٸر جىل قازاق مەملەكەتتٸك ۋنيۆەرسيتەتٸندە وقىعان. 1954 جىلى مەسكەۋدەگٸ م.گوركيي اتىنداعى ەدەبيەت ينستيتۋتىنا تٷسٸپ, ونى 1956 جىلى بٸتٸردٸ. تىرناقالدى كٸتابى ٷشٸن جامبىل اتىنداعى رەسپۋبليكالىق سىيلىقتىڭ يەگەرٸ اتاندى.
XX عاسىر قازاق ەدەبيەتٸنە مول ٷلەس قوسقان سۋرەتكەرلەردٸڭ بٸرٸ – ەبدٸجەمٸل نۇرپەيٸسوۆتٸڭ «قان مەن تەر» تريلوگيياسى, باسقا دا شىعارمالارى وتىز شاقتى شەتەل تٸلٸنە اۋدارىلىپ, ۇلتتىق ەدەبيەتٸمٸزدٸ دٷنيەجٷزٸنە تانىتىپ, ەلەم ەدەبيەتشٸلەرٸ قاسقا-جايساڭدارىنىڭ ٷزدٸك باعاسىنا يە بولدى.
«قان مەن تەر» تريلوگيياسى ورىس, فرانتسۋز, يسپان, چەح, رۋمىن جەنە تٷرٸك تٸلدەرٸنە اۋدارىلعان. تاڭدامالى ەدەبي-سىن ماقالالارى «تولعاۋ» (كەيٸننەن «جٷرەگٸ تولى جىر ەدٸ») دەگەن اتپەن قازاق جەنە ورىس تٸلدەرٸندە جەكە كٸتاپ بولىپ شىققان. 1985 جىلى «اقبيداي تۋرالى اڭىز» اتتى وچەركتەر جيناعى جارىق كٶرگەن. ا.چەحوۆتىڭ, م.گوركييدٸڭ, نازىم حيكمەتتٸڭ, يسپان جازۋشىسى ا.كەسونىڭ شىعارمالارىن قازاق تٸلٸنە اۋدارعان.
«ەڭبەك قىزىل تۋ», «قۇرمەت بەلگٸسٸ», قازاقستان مەملەكەتٸنٸڭ «وتان» وردەنٸمەن ماراپاتتالعان. 2019 جىلدىڭ قازانىندا قر پرەزيدەنتٸنٸڭ جارلىعىمەن قالامگەرگە ۇلتتىق ەدەبيەتتٸ دامىتۋداعى ايرىقشا ەڭبەگٸ ٷشٸن جوعارى دەرەجەلٸ ەرەكشەلٸك بەلگٸسٸ – «قازاقستاننىڭ ەڭبەك ەرٸ» اتاعى بەرٸلدٸ.
