"قازنەت قولدانۋشىلارى COVID-19 ارسى ۆاكتسينالارعا سەنٸمسٸزدٸكتەرٸن بٸلدٸرۋدە. مۇنىڭ سەبەبٸ – پرەپاراتتىڭ «تىم» قىسقا ۋاقىتتا ەزٸرلەنۋٸ. حابارلامادا ۆاكتسينانى تەز جاساپ شىعارۋ مٷمكٸن ەمەس, ٶيتكەنٸ بۇرىننان بەلگٸلٸ قاتەرلٸ ٸسٸك ەلٸ كٷنگە دەيٸن ەمدەلمەيدٸ دەلٸنگەن. شىن مەنٸندە, مۇنداي سالىستىرۋ دۇرىس ەمەس" - دەپ جازادى "ۇلت اقپارات" Stopfake.kz سايتىنا سٸلتەمە جاساپ.
اۋرۋدى سەتتٸ ەمدەۋدٸڭ مٸندەتتٸ شارتى ونىڭ سەبەپتەرٸ مەن دامۋ مەحانيزمدەرٸن تٷسٸنۋ بولىپ تابىلادى. COVID-19 جاعدايىندا بۇل اقپارات العاش دياگنوز قويىلعاننان كەيٸن بٸردەن بەلگٸلٸ بولدى. 2019 جىلدىڭ جەلتوقسانىندا ماماندار پنەۆمونييامەن اۋىرعان ناۋقاستا نۋكلەين قىشقىلىنا تالداۋ جٷرگٸزدٸ, نەتيجەسٸندە بۇرىن ادامزاتقا بەلگٸسٸز SARS-CoV-2 كوروناۆيرۋسى انىقتالدى.
وسىدان كەيٸن ەلەمدە اۋرۋدى زەرتتەۋ جەنە ۆاكتسينا جاساۋ بويىنشا بەلسەندٸ جۇمىس باستالدى. عالىمدار بۇرىن بولعان ەزٸرلەمەلەردٸ قولداندى. بۇل, مىسالى, ەزٸرلەنگەن, بٸراق ەلٸ كلينيكالىق سىناقتان ٶتپەگەن SARS كوروناۆيرۋسىنا قارسى ۆاكتسينا. سونداي-اق, ماماندار ChAdOxادەنوۆيرۋستىق ۆەكتورىن زەرتتەۋ بويىنشا قولدانىستاعى جۇمىستارعا سٷيەندٸ, سونىڭ نەگٸزٸندە COVID-19 قارسى كەيبٸر ۆاكتسينالار جاسالدى, مىسالى, AstraZeneca.
ايتا كەتەيٸك, COVID-19 قارسى ۆاكتسينالاردىڭ قارقىندى دامۋىنا قاراماستان, پرەپاراتتار مۇقييات سىناقتان ٶتكٸزٸلٸپ, تەكسەرٸلدٸ.
قاتەرلٸ ٸسٸككە قارسى دەرٸگە كەلسەك, بۇل رەتتە جاعداي ەلدەقايدا قيىن. بٸرٸنشٸدەن, قاتەرلٸ ٸسٸك – بۇل بٸر اۋرۋ ەمەس, بۇل ونكولوگييالىق اۋرۋلاردىڭ 200-دەن استام تٷرٸنٸڭ جالپى اتاۋى. بۇل جاعدايدا ەر تٷردٸڭ بٸرنەشە شاعىن تٷرلەرٸ بولۋى مٷمكٸن. ٸسٸكتەردٸڭ پايدا بولۋ سەبەبٸ جاسۋشالارداعى دنق مۋتاتسيياسى بولىپ تابىلادى, الايدا بۇل مۋتاتسييانى نە تۋدىراتىنى ناقتى بەلگٸسٸز. سونىمەن قاتار, بٸر وبىر ٸسٸگٸندە جاسۋشالار بٸر-بٸرٸنەن ٶزگەشە بولۋى مٷمكٸن. كٶبٸنەسە مۇنداي جاسۋشالار سىرتقى ەسەرلەرگە ٶتە تٶزٸمدٸ جەنە ولاردى ساۋ مٷشەلەر مەن تٸندەرگە زاقىم كەلتٸرمەستەن جويۋ ٶتە قيىن.
بٸر دەرٸ-دەرمەك قاتەرلٸ ٸسٸكتٸڭ بارلىق تٷرٸن جەڭە المايتىنى جەنە بەرٸنە بٸردەي تيٸمدٸ بولا المايتىنى انىق.
الايدا عالىمدار دا قاراپ قالماي, قاتەرلٸ ٸسٸك تٷرلەرٸن زەرتتەپ, ولاردى ەمدەۋدٸڭ جاڭا ەدٸستەرٸن قولدانۋدى جالعاستىرۋدا.
سوڭعى جىلدارى ماماندار تەراپەۆتٸك ۆاكتسينالار, CAR-T جاسۋشالىق تەراپييا, CRISPR تەحنولوگيياسى, سونداي-اق ادام ميكروبيوماسىن زەرتتەۋگە نەگٸزدەلگەن ەدٸس سيياقتى ەمدەۋدٸڭ بٸرنەشە يننوۆاتسييالىق تٷرلەرٸن ۇسىندى.
ستاتيستيكالىق مەلٸمەتتەرگە سٷيەنسەك, سوڭعى جيىرما جىلدىڭ ٸشٸندە مەديتسينانىڭ دامۋى ونكولوگييانىڭ ەرتٷرلٸ تٷرلەرٸمەن اۋىراتىن ناۋقاستاردىڭ ٶمٸرٸن بەس جىلعا ۇزارتۋعا مٷمكٸندٸك بەردٸ. 1990 جىلدان باستاپ 2016 جىلعا دەيٸن دياگنوز قويىلعان سەتتەن باستاپ بەس جىل ٸشٸندە قاتەرلٸ ٸسٸك اۋرۋىنان بولاتىن ٶلٸم-جٸتٸم ستاتيستيكاسى 17% تٶمەندەدٸ.
دەمەك, عالىمدار قاتەرلٸ ٸسٸككە قارسى دەرٸ-دەرمەك ٸزدەۋدٸ جالعاستىرۋدا, بٸراق بۇل ٶتە ۇزاق جەنە كٷردەلٸ جۇمىس.
قورىتا ايتقاندا, وسى كٷنگە دەيٸن قاتەرلٸ ٸسٸك اۋرۋى ەمدەيلمەيتٸندٸكتەن, عالىمدار COVID-19-عا قارسى تيٸمدٸ ۆاكتسينالار جاساي المايدى دەگەن تۇجىرىم دۇرىس ەمەس.
COVID-19 الدىن-الۋ ەلدەقايدا وڭاي, ٶيتكەنٸ عالىمدار ونىڭ قوزدىرعىشىن, SARS-CoV-2 كوروناۆيرۋسىن بٸلەدٸ, ونىڭ گەنومى تولىعىمەن اشتى جەنە زەرتتەدٸ.
ٶز كەزەگٸندە, قاتەرلٸ ٸسٸك, ەكٸ جٷزدەن استام ەرتٷرلٸ ونكولوگييالىق اۋرۋلاردىڭ جالپى اتاۋى بولىپ تابىلادى, ولاردىڭ ەرقايسىسىنىڭ شاعىن تٷرلەرٸ بار. ٸسٸكتەردٸڭ دامۋىنىڭ ناقتى سەبەپتەرٸ ەلٸ بەلگٸسٸز. الايدا, ماماندار ەمدەۋدٸڭ جاڭا ەدٸستەرٸن ويلاپ تابۋدا, نەتيجەسٸندە بۇل وبىر اۋرۋىنا شالدىققاندار اراسىندا ٶلٸم-جٸتٸمنٸڭ تٶمەندەۋٸنە ەكەلدٸ.
