فوتو: Tengrinews.kz
كٶلٸك جٷرگٸزۋشٸلەرٸ 4 پايىزدىق نەسيەنٸڭ شارتتارىنا شاعىمداندى. قازاقستاندىقتار اۆتوسالوندار مەن بانكتەر ۇسىناتىن قوسىمشا تالاپتار تۋرالى ايتىپ جاتىر. ولاردىڭ ايتۋىنشا, مۇنداي شارتتار جەڭٸلدٸكپەن اۆتونەسيە بەرۋدٸڭ مەنٸن جوعالتادى, - دەپ حابارلايدى Tengrinews.kz تٸلشٸسٸ.
الماتىلىق مارات اسىلبەكوۆ (اتى-جٶنٸ كەيٸپكەردٸڭ ٶتٸنٸشٸ بويىنشا ٶزگەرتٸلگەن) جارتى جىلعا جۋىق كٶلٸك ٸزدەگەن. جىلدىڭ باسىندا شەنەۋنٸكتەر جەڭٸلدەتٸلگەن اۆتونەسيەنٸ قايتا باستاعانىن مەلٸمدەگەننەن كەيٸن, ەر ادام مٷمكٸندٸكتٸ پايدالانباق بولىپتى. الايدا ول باعدارلامانىڭ باستالۋىن كٷتٸپ, سەۋٸردٸڭ سوڭىندا قالانىڭ كەيبٸر اۆتوسالونىنا بارعان. سول كەزدە اسىلبەكوۆ "باعدارلامانىڭ "ەرتەگٸدەي" شارتتارىن بۇزباۋ ٷشٸن شەنەۋنٸكتەر ايتپايتىن" قىزىق مەلٸمەتتەر تاپقان.
"ەڭ الدىمەن اۆتوسالوندا پرايس-ليست الاسىڭ, وندا ولار مٶر قويىپ, كەلگەن كٷنٸڭدٸ جازادى. وسى قاعازبەن بانك مەنەدجەرٸنە بارىپ, ٶتٸنٸش بەرەسٸز, كەيٸن شەشٸمدٸ كٷتەسٸز. ٶتٸنٸشتە كٶرسەتٸلگەن ماشينا اۆتوسالوندا بولۋى كەرەك. بٸراق مۇنداي اۆتوموبيلدەردە قوسىمشا جابدىق ورناتىلعان, ونى الىپ تاستاۋعا جەنە بۇل جابدىقسىز ساتۋعا بولمايدى. ولاردىڭ قۇنى 700 مىڭنان باستالىپ, شامامەن ەكٸ ميلليون تەڭگەگە جەتەدٸ.
قوسىمشا جابدىقتار سالىنباعان كٶلٸكتەر جوق نەمەسە اۆتوكٶلٸك ديلەرلەرٸ وسى اكسەسسۋارلاردان اقشا تابۋ ٷشٸن جوق دەپ ەدەيٸ ايتادى. وسىلاي الداماق. ياعني, ساتىپ الۋشى ويلاماعان شىعىندار شىعا كەلەدٸ", - دەدٸ اسىلبەكوۆ.
ونىڭ ايتۋىنشا, 4 پايىزدىق اۆتونەسيە قاتىسۋشىلارىن تاعى بٸر جاعىمسىز توسىنسىي كٷتٸپ تۇر. الماتى تۇرعىنى بانكتەن اۆتونەسيە الۋ ٷشٸن نەسيەنٸڭ بارلىق مەرزٸمٸنە كاسكو ساقتاندىرۋىن تٶلەۋٸ كەرەگٸن ايتتى. ال ەرٸكتٸ-مٸندەتتٸ ساقتاندىرۋدىڭ بۇل تٷرٸ جىلىنا كەمٸندە 200 مىڭ تەڭگە تۇرادى.
"ەگەر جەتٸ جىلعا نەسيە الساڭ, وندا كاسكو-نى بٷكٸل كەزەڭگە تٶلەۋ كەرەك. ال بۇل 1,4 ميلليون تەڭگەدەن اسادى. ياعني, جەڭٸلدٸكپەن اۆتونەسيە بەرۋدٸڭ ماعىناسى جوعالادى. ٶيتكەنٸ, مىسالى, ادام اۆتوكٶلٸكتٸ باستاپقى جارناسىز 10 ميلليون تەڭگەگە الادى. جىلدىق تٶرت پايىزبەن ارتىق تٶلەمٸ جەتٸ جىلعا شامامەن 1,5 ميلليون تەڭگە بولادى. بۇل سوماعا قوسىمشا وپتسييالارعا كەتەتٸن شامامەن ەكٸ ميلليون تەڭگە جەنە كاسكو ٷشٸن كەم دەگەندە 1,4 ميلليون تەڭگە قوسامىز.
نەتيجەسٸندە, 10 ميلليون تەڭگە تۇراتىن جاڭا كٶلٸكتٸڭ ارتىق تٶلەمٸ شامامەن بەس ميلليون تەڭگە بولادى. ال بۇل جىلىنا تٶرت پايىز ەمەس, 12 پايىزعا دەيٸن جەتەدٸ. مۇنىڭ قاي جەرٸ جەڭٸلدەتٸلگەن نەسيە ەكەنٸ تٷسٸنٸكسٸز", - دەپ قوستى ول.
تاعى بٸر الماتىلىق تۇرعىن ۆياچەسلاۆ يلين بيىل اقپاندا ٶز اقشاسىنا اۆتوكٶلٸك ساتىپ العان. ول ەسكٸ كٶلٸكتٸ جاڭاسىنا اۋىستىرىپ, Trade-in باعدارلاماسىنا جٷگٸنگەن. بۇرىنعى كٶلٸگٸن اۆتوسالونعا بەرٸپ, جاڭا كٶلٸك ٷشٸن 10 ميلليون 300 مىڭ تەڭگە بەرگەن. الايدا جاڭا اۆتوكٶلٸككە ورناتىلعان قوسىمشا جابدىق ٷشٸن تاعى 300 مىڭ تەڭگە تٶلەۋٸنە تۋرا كەلٸپتٸ.
ال اۆتوكٶلٸك ساراپشىسى الەكسەي الەكسەەۆ اۆتوسالوندار قوسىمشا وپتسييالارى جوق كٶلٸكتەردٸ ساتپاۋعا قۇقىعى بارىن ايتتى.
"اۆتوكٶلٸك - تاۋار, ونىڭ ساتۋ شارتتارىن بەلگٸلەيتٸن ساتۋشىسى بار. ال ساتىپ الۋشى بۇل شارتتارمەن كەلٸسە مە, ەلدە باسقا تاۋار مەن باسقا ساتۋشى ٸزدەي مە, ٶزٸ بٸلەدٸ. سوندىقتان قوسىمشا جابدىقتارمەن ساتىپ الۋعا مەجبٷرلەۋ زاڭدى ما, جوق پا? مەنٸڭ ويىمشا, ساتۋشىنىڭ كٶزقاراسى زاڭدى.
بٸراق كەز كەلگەن جاعدايدا ساتىپ الۋشى كٶلٸكتٸ قوسىمشا وپتسيياسىز ساتۋدى تالاپ ەتۋگە قۇقىلى. كٶبٸنە كٶلٸكتٸ كٷتۋگە تۋرا كەلەدٸ, كەيدە التى ايعا دەيٸن. ەگەر ساتىپ الۋشى مۇنداي شارتتارعا دايىن بولسا, وندا ول كٶلٸكتٸ سول كەزدەگٸ پرايس-ليست باعاسى بويىنشا الادى", - دەدٸ ول.
تۇتىنۋشىلاردىڭ قۇقىعىن قورعاۋ كوميتەتٸ اۆتوكٶلٸك ديلەرٸ قوسىمشا جابدىعى بار كٶلٸكتٸ ساتۋعا تىرىسقان جاعدايدا نە ٸستەۋ كەرەگٸن تٷسٸندٸردٸ.
"ەگەر اۆتوسالوننىڭ رەسمي سايتىندا پرايس-ليستتە نەمەسە بروشيۋرالاردا شارتتىڭ بارلىق تالابى, ونىڭ ٸشٸندە اۆتوموبيلدٸڭ رەسمي قۇنى كٶرسەتٸلسە, وندا تۇتىنۋشى ونى سيپاتتامادا كٶرسەتٸلگەن جيىنتىق پەن باعاعا ساتىپ الۋعا قۇقىلى. تاۋاردى ٷلگٸ نەمەسە سيپاتتاما بويىنشا ساتقان كەزدە تۇتىنۋشى ٷلگٸگە نەمەسە سيپاتتاماعا سەيكەس كەلەتٸن وسى ٶنٸمدٸ الۋعا قۇقىلى. ساتۋشى تۇتىنۋشىعا وسىنداي تاۋاردى بەرۋگە مٸندەتتٸ.
قوسىمشا اقى تٶلەنەتٸن تاۋارلار تۇتىنۋشىلاردىڭ قۇقىعىن بۇزاتىن شارتتارعا جاتادى. بەلگٸلٸ بٸر تاۋارلاردى ساتىپ الۋ كەزٸندە باسقا تاۋارلاردى مٸندەتتٸ تٷردە ساتىپ الۋ شارتىن قويۋعا زاڭمەن تىيىم سالىنادى", - دەدٸ ۆەدومستۆو ٶكٸلدەرٸ.
4 پايىزدىق اۆتونەسيەلەۋ باعدارلاماسى 16 مامىردا باستالعان. ونىڭ شارتى بويىنشا كەز كەلگەن قازاقستاندىق اۆتوموبيلدٸ نەسيەگە 4 پايىزبەن ساتىپ الا الادى. اۆتوكرەديت 10 ميلليون تەڭگەدەن اسپايتىن سوماعا جەنە 7 جىلعا دەيٸنگٸ مەرزٸمگە بەرٸلەدٸ. باستاپقى جارنا 0 پايىزدان باستالادى, كٶلٸك قۇرالىنىڭ جالپى قۇنى 15 ميلليون تەڭگەدەن اسپاۋى تيٸس. بۇل جولى جەڭٸلدەتٸلگەن اۆتونەسيەلەۋ باعدارلاماسىنىڭ شارتتارىنا Hyundai, KIA, Chevrolet, LADA, JAC جەنە Renault كومپانييالارىنىڭ كەيبٸر مودەلٸ كٸرەدٸ.
اۆتوكرەديت الۋ ٷشٸن مىنا ەكٸنشٸ دەڭگەيلٸ بانكتەرگە جٷگٸنۋگە بولادى: "ەۋرازييالىق بانك" اق, "بانك تسەنتركرەديت" اق, "قازاقستان حالىق بانكٸ" اق, Forte Bank اق.
