ماڭعىستاۋدا ەدەبيەت جەنە ٶنەر قايراتكەرلەرٸنٸڭ حالىقارالىق كونگرەسٸ ٶتتٸ

ماڭعىستاۋدا ەدەبيەت جەنە ٶنەر قايراتكەرلەرٸنٸڭ حالىقارالىق كونگرەسٸ ٶتتٸ

اقتاۋ قالاسىنداعى «دوستىق ٷيٸندە» حالىق جازۋشىسى, قر ەڭبەك ەرٸ ەبٸش كەكٸلبايۇلىنىڭ 80-جىلدىعىنا ارنالعان ەدەبيەت جەنە ٶنەر قايراتكەرلەرٸنٸڭ حالىقارالىق كونگرەسٸ ٶتتٸ, دەپ حابارلايدى "ۇلت اقپارات".

ماڭعىستاۋ وبلىسى ەكٸمدٸگٸ مەن ش.ەسەنوۆ اتىنداعى كاسپيي مەملەكەتتٸك تەحنولوگييالار جەنە ينجينيرينگ ۋنيۆەرسيتەتٸ مۇرىندىق بولعان شاراعا ەلەمنٸڭ ەر تٷكپٸرٸنەن كەلگەن ەدەبيەتتانۋ, تٸل بٸلٸمٸ, تاريح, فيلوسوفييا, پەداگوگيكا, پسيحولوگييا, ەلەۋمەتتانۋ, ساياساتتانۋ سەكٸلدٸ گۋمانيتارلىق سالا ماماندارى, مەملەكەت جەنە قوعام قايراتكەرلەرٸ مەن عالىم-زەرتتەۋشٸلەر قاتىستى.

بٸرٸنشٸ بولىپ سٶز العان قر پرەمەر-مينيسترٸنٸڭ ورىنباسارى بەردٸبەك ساپارباەۆ ەبٸش كەكٸلباەۆتىڭ عارىشتىق ويلاۋ جٷيەسٸ, داريياداي شەكسٸز بٸلٸمٸ, ەستە ساقتاۋ قابٸلەتٸنٸڭ كەرەمەت قۇپيياسىن اشۋ ٷشٸن بٷگٸنگٸ كٷننٸڭ قارىمدى زەرتتەۋشٸلەرٸ جابىلا كٸرٸسۋٸ كەرەكتٸگٸن ايتتى.

«شەكسپيردٸڭ شەبەرلٸگٸ مەن تەرەڭدٸگٸنە بويلايمىز دەپ ول تۋرالى ەلەمدە ەرتٷرلٸ تٸلدە 15 مىڭ, كەيبٸر دەرەكتەردە 25 مىڭنان استام كٶلەمدٸ زەرتتەۋلەر جازىلعان ەكەن. ونىڭ ٸشٸندە تەك تٸل ماماندارى عانا ەمەس, ونىڭ ٸشٸندە پسيحولوگ تا, دەرٸگەر دە, ساياساتكەر دە, تاريحشى دا, سۋرەتشٸ دە, ساياحاتشى, مۋزىكانت, گەولوگ, اگرونوم, تٸپتٸ مال دەرٸگەرٸ مەن تٸس دەرٸگەرٸ دە بار كٶرٸنەدٸ. ەبٸش ەلەمٸنٸڭ لينگۆيستيكالىق-گەوگرافييالىق-جاراتىلىستانۋشىلىق-ادامتانۋشىلىق-پسيحولوگييالىق كارتاسىن تولىققاندى سىزىپ شىعۋ ٷشٸن دە وسىنداي دەڭگەيدەگٸ زەرتتەۋ جۇمىستارى كەرەك. ونىڭ دارىنىن بٸر عانا فيلولوگييالىق ٶلشەممەن ٶلشەۋگە كەلمەيدٸ. ونىڭ بٸر ٶزٸ ەلەمدٸك ۋنيۆەرسيتەت سيياقتى بولعان ادام. مۇنداي دارىندار ادامزاتتىڭ تاريحىندا سيرەك كەزدەسەدٸ», - دەدٸ ب.ساپارباەۆ.

حالىقارالىق كونگرەسكە جينالعان قوعام قايراتكەرلەرٸ, جۋرناليست, جازۋشىلار بولسا, «ەبٸش كەكٸلباەۆ جەنە قازٸرگٸ قازاق ەدەبيەتٸ» تاقىرىبىندا بايانداما جاسادى.

حح عاسىردىڭ 60 جىلدارى ەدەبيەتكە كەلٸپ, جارتى عاسىردان استام ۋاقىت بويى قازاق رۋحانيياتىنا, ەدەبيەتٸ مەن مەدەنيەتٸنە ٶلشەۋسٸز ٷلەس قوسقان, تەۋەلسٸز قازاقستاننىڭ قالىپتاسۋىنا ەرەن ەڭبەك سٸڭٸرگەن مەملەكەت جەنە قوعام قايراتكەرٸ, اكادەميك-جازۋشى ەبٸش كەكٸلباەۆتىڭ باي ەدەبي مۇراسى دا – قازاق ەدەبيەتٸ مەن مەدەنيەتٸنٸڭ التىن قورىنا قوسىلعان قازىنا. وسى ورايدا تالانتتى اقىن-جازۋشىلاردىڭ شىعارماشىلىعىن زەردەلەپ, ولاردىڭ يدەيالىق-كٶركەمدٸك مەنٸن اشۋ, جاس ۇرپاق تەربيەسٸنە پايدالانۋ, سۋرەتكەردٸڭ ەلەمدٸك ەدەبيەتتەگٸ ورنىن ايقىنداپ, حالقىمىزدىڭ رۋحاني-مەدەني كەمەلدەنۋٸندەگٸ ورنىن پايىمداۋ – يگٸ ٸس بولماق.

76 جاسىندا ٶمٸردەن ٶتكەن ەبٸش كەكٸلباەۆتىڭ ارتىندا ٶشپەس مۇرا بولىپ قالعان «ٷركەر», «ەلەڭ-الاڭ», «اڭىزدىڭ اقىرى» تاريحي روماندارى مەن «كٷي», «شىڭىراۋ», «حانشا دارييا حيكاياسى», «قۇس قاناتى» جەنە تاعى باسقا ەدەبي شىعارمالارى بار. ەندٸ ەبٸش كەكٸلباەۆتىڭ جاڭا, ٶزٸنەن كەيٸنگٸ عۇمىرىن جاستاردىڭ اراسىندا, جالپى مەدەنيەت جەنە ٶنەر قايتاركەرلەرٸنٸڭ اراسىندا دەرٸپتەۋدٸڭ جاڭا عۇمىرى باستالدى دەسەك بولعانداي. ابىز جازۋشى ٶمٸردەن ٶتسە دە, ونىڭ ارتىندا قالعان مول مۇراسى ەش ۋاقىتتا ٶشپەك ەمەس. وسى تۇرعىدا ماڭعىستاۋدان باستاۋ العان شارالار لەگٸ 6 قاراشادا نۇر-سۇلتان قالاسىندا جالعاسپاق.

 

كونگرەسس اياسىندا بٸرنەشە شارا ٶتتٸ. پلەنارلىق مەجٸلٸس جەنە 5 سەكتسييا جۇمىس ٸستەدٸ. پلەنارلىق مەجٸلٸستٸڭ ماقساتى – ەبٸش كەكٸلباەۆ شىعارماشىلىعىنىڭ ەلەمدٸك كٶركەم كەڭٸستٸكتەگٸ ورنى مەن ونىڭ ادامزاتتىڭ رۋحاني دامۋىنا ٶزٸندٸك ىقپالىن ادامتانۋ جەنە جاراتىلىس كونتسەپتسيياسى كونتەكسٸندە زەردەلەۋ, ونى ەلەمدٸك عىلىمي اينالىمعا ەنگٸزۋدٸڭ تەتٸكتەرٸن تالداپ, تالقىلاۋ.