ەرەكشە قۇس جاڭاٶزەندەگٸ مۇناي كەن ورىندارىنىڭ بٸرٸندە ۆيدەوعا تٷسٸرٸلدٸ. بەينەروليككە ەكولوگييا, گەولوگييا جەنە تابيعي رەسۋرستار مينيسترلٸگٸنٸڭ باسپاسٶز قىزمەتٸندە تٷسٸنٸكتەمە بەردٸ, دەپ حابارلايدى "ۇلت اقپارات" lada.kz سايتىنا سٸلتەمە جاساپ.
ەكولوگتاردىڭ تٷسٸندٸرۋٸنشە, بۇل قۇس – قاراباي, ۇشىپ قايتۋ كەزٸندە ماڭعىستاۋ وبلىسىنداعى اعىن سۋلار اۋماعىندا كەزدەسەدٸ. قازٸرگٸ كەزدە ولار مۇناي كەسٸپورنىنان ۇشىپ كەتتٸ.
قاراباي – تۇمسىعى ۇزىن, دوعا تەرٸزدەس, كٶلەمٸ ورتاشا قۇس. جاز مەزگٸلٸندە كٷڭگٸرت قىزىل-قوڭىر تٷستٸ, ماڭدايى, تٶبەسٸ, ارقاسى جەنە قاناتتارى جاسىل, كٷلگٸن تٷستٸ بولادى. قىستا استىڭعى جاعى قوڭىر, كٷلگٸن تٷستٸ بولسا, باسى مەن مويىنىنىڭ جوعارعى بٶلٸگٸ توپىراق تٷستەس-كٷڭگٸرت بولىپ, قاۋىرسىندارىنىڭ تٷسٸ اق بولادى.
اتالىعى انالىعىنان باسىنداعى ايدارىمەن ەرەكشەلەنەدٸ (انالىعىندا مۇنداي ايدار بولار-بولماس كٶرٸنەدٸ نەمەسە مٷلدەم بولمايدى), تۇمسىعى ازداپ قانا يمەك, كٶلەمٸ دە باسقا. سيراقتارى جاسىل-قارا تٷستٸ, تۇمسىعى, كٶزٸنٸڭ جان-جاعى جاسىل-كٷڭگٸرت تٷستٸ.
قاراباي – كاسپييدٸڭ سولتٷستٸك جاعالاۋى مەن جايىق پەن ورال ساعاسىندا ۇيا سالادى. بۇرىن سىردارييانىڭ تٶمەنگٸ جاعىن, تورعاي جەنە ٸلە ساعاسىن مەكەندەگەن. شوشقاكٶل كٶلٸن دە مەكەن ەتۋٸ مٷمكٸن. باتىس قازاقستان مەن كٶشٸمنٸڭ تٶمەنگٸ جاعىندا, ماڭعىشلاق پەن ٷستٸرتتە ۇشىپ-قونادى. ناۋرىزىم قورىعىنا (1986 جەنە 1989 جىلى كٶكتەمدە), قورعالجىن (1971 جىلدىڭ 7 سەۋٸرٸندە) جەنە ٸلە ساعاسىنا (1983 جىلدىڭ 23 سەۋٸرٸندە 30 قۇس) ۇشىپ قونعانى بەلگٸلەنگەن, دەپ باياندادى ەكولوگتار.
