قر پرەمەر-مينيسترٸ اسقار مامين بيىل قازاقستاننىڭ تٶراعالىعىمەن ٶتكەن ەۋرازييالىق ٷكٸمەتارالىق كەڭەستٸڭ (ەٷاك) قورىتىندى وتىرىسىنا قاتىستى, دەپ "ۇلت اقپارات" primeminister.kz-كە سٸلتەمە جاساپ.
ٷكٸمەت باسشىسى جىل باسىندا قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ پرەزيدەنتٸ قاسىم-جومارت توقاەۆ بەلگٸلەگەن ەاەو-عا قر تٶراعالىق ەتۋٸنٸڭ باسىم باعىتتارىن ٸسكە اسىرۋ جٶنٸندەگٸ جۇمىستىڭ تيٸمدٸلٸگٸن اتاپ ٶتتٸ.
پرەمەر-مينيستر بيىل ەاەو شەڭبەرٸندە ٶنەركەسٸپتٸك كووپەراتسييانى جانداندىرۋ بويىنشا ايتارلىقتاي جۇمىس اتقارىلعانىن جەتكٸزدٸ. بٸرٸنشٸ جارتىجىلدىقتىڭ قورىتىندىسى بويىنشا ەاەو ٶنەركەسٸپتٸك ٶندٸرٸسٸنٸڭ كٶلەمٸ $620 ملرد قۇرادى, بۇل 2020 جىلدىڭ سەيكەس كەزەڭٸندەگٸ كٶرسەتكٸشتەن 4,4%-عا جوعارى. ارالىق تاۋارلارمەن ٶزارا ساۋدا كٶلەمٸ 40%-عا $20,3 ملرد دەيٸن ٶستٸ. جىل باسىنان بەرٸ قازاقستاندا ەاەو-عا مٷشە مەملەكەتتەر بيزنەسٸنٸڭ قاتىسۋىمەن 1172 جاڭا بٸرلەسكەن كەسٸپورىن تٸركەلگەن (+9%).
ٷكٸمەت باسشىسى ەاەو اياسىندا ٶزارا ساۋداداعى كەدەرگٸلەردٸ انىقتاۋ جەنە جويۋ بويىنشا اتقارىلعان اۋقىمدى جۇمىستى اتاپ ٶتتٸ. قازٸرگٸ ۋاقىتتا ەاەو ٸشكٸ نارىعىنداعى كەدەرگٸلەردٸڭ 80%-ى جويىلعان. ەاەو-داعى ٶزارا ساۋدا كٶلەمٸ بيىلعى 9 ايدا $52 ملرد قۇرادى جەنە 2020 جىلدىڭ سەيكەس كەزەڭٸمەن سالىستىرعاندا 32,5%-عا ۇلعايدى.
ەاەو-نىڭ ترانزيتتٸك-كٶلٸك ەلەۋەتٸن دامىتۋ شەڭبەرٸندە بيىل بٸرلەستٸككە قاتىسۋشى ەلدەردٸڭ كٶلٸك كەشەندەرٸن ينتەگراتسييالاۋ جٶنٸندەگٸ ٸس-شارالاردى كٶزدەيتٸن 2021-2023 جىلدارعا ارنالعان كٶلٸك ساياساتىن ٸسكە اسىرۋ جٶنٸندەگٸ جول كارتاسى بەكٸتٸلدٸ.
بيىلعى جىلدىڭ 10 ايىندا قازاقستان ارقىلى ورتالىق ازييا, ەۋروپا, قيىر شىعىس باعىتىندا 883,2 مىڭ جفە تاسىمالداندى, بۇل ٶتكەن جىلدىڭ سەيكەس كەزەڭٸندەگٸدەن 25%-عا ارتىق. قىتاي – ەۋروپا – قىتاي باعىتىنداعى ترانزيتتٸك كونتەينەرلٸك تاسىمال كٶلەمٸ وسى كەزەڭمەن سالىستىرعاندا 36%-عا ٶسٸپ, 604,5 مىڭ جفە قۇرادى.
ەاەو ەلدەرٸنٸڭ تسيفرلاندىرۋداعى جەمٸستٸ ىنتىماقتاستىعىنىڭ مىسالى رەتٸندە ا. مامين «تسيفرلىق كٶلٸك دەلٸزدەرٸ», «شەكاراسىز جۇمىس» بٸرٸزدەندٸرٸلگەن ٸزدەۋ جٷيەسٸ» جوبالارى مەن «COVID-سىز ساياحاتتايمىن» قوسىمشاسىن اتادى. ەكونوميكالىق ينتەگراتسييا سالاسىندا تيٸمدٸ قۇرالداردى قۇرۋ بويىنشا جاڭا تسيفرلىق باستامالاردى ٸسكە اسىرۋ قاجەتتٸگٸ اتاپ ٶتٸلدٸ.
ا. مامين شەكارا ماڭىنداعى ساۋدا ينفراقۇرىلىمىن دامىتۋ جٶنٸندەگٸ جۇمىس ەاەو-نىڭ نەگٸزگٸ ساۋدا سەرٸكتەستەرٸنٸڭ ەكونوميكالارىنىڭ دەيەكتٸ قالپىنا كەلۋٸمەن قاتار, ەۋرازييالىق ەكونوميكالىق وداقتىڭ سىرتقى ساۋدا كٶرسەتكٸشتەرٸنٸڭ كٷرت قالپىنا كەلۋ فاكتورىنا اينالعانىن اتاپ ٶتتٸ. بيىلعى قاڭتار-قىركٷيەك ايلارىندا ەاەو ەلدەرٸنٸڭ سىرتقى ساۋدا كٶلەمٸ $596 ملرد قۇرادى, بۇل 2020 جىلدىڭ سەيكەس كەزەڭٸمەن سالىستىرعاندا 32,7%-عا ارتىق.
وتىرىسقا قاتىسۋشىلار ەاەو-نىڭ قارا جەنە تٷستٸ مەتالدار سىنىقتارى مەن قالدىقتارىنىڭ ورتاق نارىعىنداعى جاعدايدى شەشۋ ٷشٸن ەاەو-عا مٷشە مەملەكەتتەردٸڭ مەتاللۋرگييا كەسٸپورىندارىن شيكٸزاتپەن قامتاماسىز ەتۋ جٶنٸندەگٸ 2021-2024 جىلدارعا ارنالعان ٸس-شارالار جوسپارىن بەكٸتتٸ. ەاەو اياسىندا كرەديتتٸك تاريح قۇرامىنا كٸرەتٸن مەلٸمەتتەرمەن الماسۋ تەرتٸبٸ تۋرالى كەلٸسٸمگە قول قويىلدى.
قازاقستاندىق تاراپتىڭ سەرييالىق ٶنٸمنٸڭ شىعۋ ورنى تۋرالى سەرتيفيكاتتاردى قولدانۋ ٷشٸن تاۋارلار تٸزبەسٸن كەڭەيتۋ تۋرالى باستاماسى قولداۋ تاپتى. بۇل شەشٸم قازاقستاندىق كەسٸپورىندارعا ەكٸمشٸلٸك شىعىنداردى قىسقارتۋعا مٷمكٸندٸك بەرەدٸ.
وتىرىسقا ارمەنييا پرەمەر-مينيسترٸ نيكول پاشينيان, بەلارۋس پرەمەر-مينيسترٸ رومان گولوۆچەنكو, رەسەي پرەمەر-مينيسترٸ ميحايل ميشۋستين, ٶزبەكستان پرەمەر-مينيسترٸ ابدۋللا اريپوۆ, قىرعىزستان مينيسترلەر كابينەتٸنٸڭ تٶراعاسى – پرەزيدەنتٸ ەكٸمشٸلٸگٸنٸڭ باسشىسى اقىلبەك جاپاروۆ قاتىسىپ, كۋبا پرەمەر-مينيسترٸ كرۋس مانۋەل ماررەرو بەينەٷندەۋ جاسادى.
ەرەۆان قالاسىنا جۇمىس ساپارى اياسىندا اسقار مامين رەسەي ٷكٸمەتٸنٸڭ تٶراعاسى ميحايل ميشۋستينمەن جەنە بەلارۋس پرەمەر-مينيسترٸ رومان گولوۆچەنكومەن ەكٸجاقتى كەلٸسسٶز جٷرگٸزدٸ.
