"ماقساتىمىز - بٸلٸمدٸ ەرٸ بەسەكەگە قابٸلەتتٸ ۇرپاق تەربيەلەۋ"

– ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆ قازاقستاننىڭ رۋحاني جەنە ەكونوميكالىق جاڭعىرۋى ٷشiن بiلiم سالاسىنىڭ زامان تالاپتارىنا سەيكەس كەلۋi كەرەكتiگiن كٶرسەتiپ بەردi. پرەزيدەنت مەكتەپ تٷلەكتەرiنiڭ تەك بiلiمدi بولىپ قانا قويماي, سول العان بiلiمدەرiن ٶمiردە قولدانا الاتىنداي بەيiمدi, بەسەكەگە قابiلەتتi بولۋى تيiس ەكەنiن ايتتى. سوعان سەيكەس بiلiم جەنە عىلىم مينيسترلiگi جاڭارتىلعان وقۋ باعدارلاماسىن ەزiرلەدi. ونىڭ نەگiزگi ەرەكشەلiكتەرiنiڭ بiرi – وقۋشى بۇرىنعىداي مۇعالiمنiڭ ايتقانىن عانا ٷيرەنۋمەن شەكتەلمەي, ساباقتا ٶتiلەتiن ەربiر تاقىرىپ بويىنشا ٶز بەتiنشە iزدەنۋگە, العان مەلiمەتتەرiن تالداپ كٶرۋگە جەنە سىني ويلاۋعا ماشىقتانادى.

بۇل باعدارلاما ٶتكەن جىلى 1-سىنىپقا ەنگiزiلسە, بيىل 2, 5, 7-سىنىپتار دا كٶشتi. سوعان سەيكەس ارىس قالاسىندا وقۋشىلاردى جاڭا وقۋلىقپەن قامتۋ ماقساتىندا «اتامۇرا», «مەكتەپ», «ستادين», «ينتەرپرەسس», «كەلەشەك», «كٶكجيەك گوريزونت», «نيش» باسپالارىمەن كەلiسiمشارت جاساستىق. بۇل ماقساتقا بيۋدجەتتەن 134 ميلليون 438 مىڭ تەڭگە بٶلiندi. وقۋلىقتاردى تاسىمالداۋ جۇمىستارى ۋاقىتىلى اياقتالىپ, بارلىق وقۋشىلار 1 قىركٷيەكتەن باستاپ جاڭا وقۋلىقتارمەن 100 پايىز قامتاماسىز ەتiلدi.

– دەگەنمەن, بۇل باعدارلاما تولىق جۇمىس iستەۋ ٷشiن زاماناۋي قۇرال-جابدىقتار مەن كەڭ جولاقتى ينتەرنەت قاجەت ەكەن. مامانداردىڭ كٶبi, ەسiرەسە, اۋىل مەكتەپتەرiنiڭ ماتەريالدىق-تەحنيكالىق بازاسى بۇل تالاپتارعا ساي ەمەس ەكەنiن ايتۋدا. سiزدەردەگi جاعداي قالاي?

– راس, مەكتەپتەردiڭ ماتەريالدىق-تەحنيكالىق بازاسىن ەلi دە جەتiلدiرە تٷسۋ قاجەت. بۇل باعىتتا جۇمىس iستەلiپ تە جاتىر. بiراق, بۇل بiر كٷندە شەشiلەتiن مەسەلە ەمەس ەكەنiن تٷسiنۋiمiز كەرەك. قاراڭىزشى, وسىدان ون شاقتى جىل بۇرىن مەكتەپ پەن بالاباقشا جەتiسپەۋشiلiگi دەگەن قانداي ٶتكiر پروبلەما ەدi. مەملەكەت «100 مەكتەپ, 100 اۋرۋحانا», «بالاپان» سەكiلدi باعدارلامالاردى قابىلداپ, نەتيجەسiندە بٷگiندە جاعداي تٷپكiلiكتi تٷردە ٶزگەردi. بiر عانا وڭتٷستiك ٶڭiردە جىل سايىن 40-50 بiلiم ۇياسى سالىنىپ جاتىر. شالعاي اۋىلداردا بۇرىن-سوڭدى بولماعان زەۋلiم مەكتەپتەر بوي كٶتەردi. سول سەكiلدi مەكتەپتەردiڭ ماتەريالدىق-تەحنيكالىق بازاسىن جەتiلدiرۋ دە كەزەڭ-كەزەڭiمەن شەشiلەتiن مەسەلە. ال, الدىمەن مەكتەپتەردiڭ بەرiن كەڭ جولاقتى ينتەرنەتكە قوسىپ, زەرتحانالارمەن, لينگافون كابينەتتەرiمەن, باسقا دا قۇرالدارمەن جابدىقتاپ الايىق, جاڭارتىلعان باعدارلاماعا سودان كەيiن كٶشەمiز دەپ قاراپ وتىرۋعا بولمايدى. ٶيتكەنi, قازiر ەلەم تەز ٶزگەرiپ, جىلدام دامىپ جاتىر. ەرتەڭ ازاماتتارىمىز بەسەكەگە قابiلەتتi بولۋى ٷشiن ولار قازiردەن باستاپ زاماناۋي جٷيەمەن بiلiم الۋى تيiس. جالپى, جاڭا باعدارلامانىڭ ەنگiزiلۋi مەكتەپتەردiڭ ماتەريالدىق-تەحنيكالىق بازاسىن تەزiرەك نىعايتۋعا ەسەر ەتەدi.

ەندi ارىستاعى ناقتى جاعدايعا توقتالساق. بٷگiندە مۇنداعى 39 مەكتەپتiڭ بارلىعى ينتەرنەتكە قوسىلعان. ونىڭ 20-سىندا جىلدامدىعى جوعارى كەڭ جولاقتى ينتەرنەت بار. مەكتەپتەردiڭ بارلىعى ۇلتتىق بiلiم بەرۋ دەرەكتەر قورىنا تiركەلگەن.

جاڭا وقۋ جىلىنىڭ الدىندا مەكتەپتەردiڭ ماتەريالدىق-تەحنيكالىق بازاسىنا تالداۋ جۇمىستارىن جٷرگiزiپ, قاجەتتi قارجىعا سۇرانىس بەردiك. سونىڭ نەتيجەسiندە بيۋدجەتتەن ترانسفەرت ارقىلى 23 ميلليون 380 مىڭ تەڭگە بٶلiنiپ, 3 مۋلتيمەدييالىق-لينگافون كابينەتتەرi الىندى. ەزiرگە تولىق جابدىقتالعان مۇنداي كابينەتتەر 5 مەكتەبiمiزدە بار. سونداي-اق, بيىل بيولوگييا بويىنشا – 2, حيمييا بويىنشا 1 زەرتحانالىق كابينەتتەر اشىلدى. سونداي-اق, 15 ميلليون تەڭگەگە 57 مۋلتيمەدييالىق قۇرىلعى الىنىپ, ول 21 مەكتەپكە ورناتىلدى. ال, جەرگiلiكتi بيۋدجەتتەن قوسىمشا 88 ميلليون تەڭگە بٶلiنiپ, بارلىق مەكتەپتەرگە ينتەراكتيۆتi تاقتالار ساتىپ الىنۋدا.

جاڭارتىلعان وقۋ باعدارلاماسىن ەنگiزۋدە ماتەريالدىق-تەحنيكالىق بازامەن قاتار مۇعالiمدەردiڭ بiلiكتiلiگi دە ماڭىزدى مەسەلە. بۇل باعىتتا وبلىستىق جەنە اۋداندىق دەڭگەيدە وقۋ-ەدiستەمەلiك سەمينارلار, سەمينار-پراكتيكۋمدار, كوۋچينگتەر, شەبەرلiك سىنىپتارى, «دٶڭگەلەك ٷستەل» مەجiلiستەرi ۇيىمداستىرىلىپ تۇرادى. ناقتىراق ايتساق, جىل باسىنان بەرi ارىستا وسىنداي 68 iس-شارا ۇيىمداستىرىلدى. سونداي-اق, ينفورماتيكا پەنiنiڭ 24 مۇعالiمi روبوتوتەحنيكا بويىنشا بiلiكتiلiگiن ارتتىرۋ كۋرستارىنان ٶتتi. مۇعالiمدەرiمiز جاڭارتىلعان بiلiم بەرۋ باعدارلاماسى بويىنشا استانا مەن شىمكەنت قالالارىندا كەستەگە سەيكەس بiلiكتiلiگiن ارتتىرىپ جاتىر.

– مەكتەپ قۇرىلىسى تۋرالى ايتىپ قالدىڭىز. ارىستا جاڭادان سالىنىپ جاتقان بiلiم وشاقتارى بار ما?

– بيىلدىڭ ٶزiندە جيدەلi اۋىل وكرۋگi, اقدالا ەلدi مەكەنi مەن مونتايتاس اۋىل وكرۋگi شاعىر اۋىلىندا – 200 ورىندى, قوجاتوعاي اۋىل وكرۋگi شٶگiرلi ەلدi مەكەنi مەن قابىلساي اۋىلىندا 150 ورىندى جەنە دەرمەنە اۋىل وكرۋگi قاراجانتاق اۋىلىندا 120 ورىندى مەكتەپتەر پايدالانۋعا بەرiلدi. قازiر سانالى اۋىلىندا 150 ورىندى مەكتەپتiڭ قۇرىلىسى جالعاسۋدا.

«بالاپان» باعدارلاماسى بويىنشا دەرمەنەدە 75 ورىندى بالاباقشا ەل يگiلiگiنە ۇسىنىلدى. بايقاپ وتىرعانىڭىزداي, قازiر شالعاي ەلدi مەكەندەردiڭ ٶزiندە مەكتەپتەر كٶپتەپ سالىنۋدا.

– مەملەكەتتiڭ وسىنشا قامقورلىعىنىڭ, رەفورمالاردىڭ, جالپى وسى جۇمىستاردىڭ بارلىعىنىڭ تٷپكi ماقساتى بiلiمنiڭ ساپاسىن جاقسارتۋ ەكەنi ايان. بيىل ۇلتتىق بiرىڭعاي تەستiلەۋدiڭ قورىتىندىلارى قالاي بولدى?

– بيىل ۇبت العاش رەت جاڭا فورماتتا ٶتكەنi بەلگiلi. وعان 24 جالپى ورتا مەكتەپتi تەمامداعان 1 022 وقۋشىنىڭ 797-سi, ياعني, 78 پايىزى قاتىستى. ورتاشا كٶرسەتكiش 78,8 بالدى قۇرادى. بiر وقۋشىمىز مٷمكiن بولعان 140 بالدان 137 بالل السا, جالپى 252 وقۋشى 100-دەن جوعارى بالل الدى. ياعني, ۇبت-عا قاتىسقان ەربiر ٷشiنشi وقۋشىمىز ٷزدiك نەتيجە كٶرسەتتi.

تٷلەكتەردiڭ اراسىندا 63-i «التىن بەلگiگە», تاعى 31-i «ٷزدiك اتتەستاتقا» ٷمiتكەر اتانسا, ولاردىڭ بارلىعى ٷمiتتi اقتاپ شىقتى. ۇبت-نىڭ قورىتىندىسى بويىنشا وبلىستاعى اۋدان, قالالاردىڭ اراسىندا ارىس قالاسى ابىرويلى بەسiنشi ورىندى يەلەندi.

ايتا كەتەرلiك تاعى بiر جەتiستiگiمiز بار. جالپى بiلiم بەرەتiن پەندەر بويىنشا رەسپۋبليكالىق وليمپيادانىڭ ٷشiنشi, ياعني وبلىستىق كەزەڭiندە 5 وقۋشىمىز جٷلدەگەر اتاندى. بۇل – سوڭعى جىلدارداعى ەڭ جوعارى نەتيجە.

بiلiم الۋ بار دا دۇرىس ماماندىق تاڭداپ, ەڭبەك نارىعىندا سۇرانىسقا يە مامان اتانۋ بار. كەيدە ٷزدiك وقۋشىلاردىڭ ٶزدەرi جۇمىسسىز قالىپ, ٶمiردەن ٶز ورىندارىن تابا الماي جاتاتىن جاعدايلار كەزدەسەدi. سوندىقتان بارلىق مەكتەپتەردەگi 9 جەنە 11-سىنىپ وقۋشىلارىنا نەتيجەلi جۇمىسپەن قامتۋ جەنە جاپپاي كەسiپكەرلiكتi دامىتۋ باعدارلاماسىنىڭ مٷمكiندiكتەرi تٷسiندiرiلدi. سٶيتiپ, 9-سىنىپتى تەمامداعان 100 وقۋشىعا ارىس قالاسىنداعى №17 كوللەدجگە تەحنيكالىق ماماندىقتار بويىنشا بiلiم الۋعا جولداما بەرiلدi. تاعى 12 جولداما وبلىستىق بيۋدجەتتiڭ ەسەبiنەن بەرiلدi.

– ەڭگiمەڭiزگە راحمەت!

سۇحباتتاسقان ايدار قۇلجانوۆ,

«وڭتٷستiك قازاقستان».