مادييار تٶلەۋ: "ويدى كەزگەن ەلەسپٸز..."

ٶلەڭ تۋرالى ٶلەڭ عانا ايتا الادى. ال ونىڭ ايتقانىن ۇعىنۋ مٷلدە باسقا ەڭگٸمە. بۇل ٶزٸ بٸلۋ مەن تٷسٸنۋدٸڭ ايىرماشىلىعى سەكٸلدٸ. پوەزييا جاننىڭ شىرىلى دەسەك, بٸرەۋدٸڭ جان داۋىسىن ٶزٸمٸزدٸكٸمەن ٷندەس شىقپاعانى ٷشٸن ايىپتاۋ ٶتە ورىنسىز. سونداي-اق, “ٶلەڭ ٷشٸن ەڭ ماڭىزدىسى مىنا نەرسە” دەپ ايتۋ دا اقىماقتىق بولسا كەرەك. ٶلەڭ – بۇرىن ەشقاشان ورىن الماعان وقيعا جەنە ول مۇنان سوڭ دا قايتالانبايدى. ٶمٸر دەگەنٸمٸزدٸڭ ٶزٸ سول وقيعالار تٸزبەگٸنەن تۇرادى. ال ماديياردىڭ ٶلەڭ ٶلكەسٸنە العاشقى قادامى الاقايلاپ سٷيٸنشٸ سۇرارلىقتاي وقيعا.

جاس ٶمٸردٸڭ جانى تازالىققا, ٸزگٸلٸككە, جالپى جاقسىلىق اتاۋلىعا قۇشتار بولادى. ەلەمدٸ ٶزگە قىرىنان كٶرە بٸلەدٸ. بٸز تەرەڭٸنە بويلاي بەرمەيتٸن تىلسىم اتاۋلىعا ٶز ساۋالىن قويادى, ٶزٸنشە جاۋاپ بەرەدٸ. سونىمەن بٸرگە, ەدٸلەتسٸزدٸككە, زۇلىمدىق پەن سەزٸمسٸز ناداندىققا, كٷندەلٸكتٸ ٶمٸردە كەزدەسٸپ جاتاتىن كوگنەتيۆتٸ بۇرمالاۋدىڭ بارلىعىنا بٷكٸل بولمىسىمەن قارسى تۇرادى. “جىراۋلى ەلدەن” شىققان جاس اقىننىڭ ٶلەڭدەرٸنەن وسى نەرسەنٸڭ بارلىعىن اڭعارۋعا بولادى. اقىن جايلى مۇنان ارعى سٶزدٸ ٶلەڭنٸڭ ٶزٸ ايتسىن...

بيبولات سەتجان

سٷرلەۋدٸڭ جٷزٸن قىراۋ قۇشىپ,
قاڭتاردىڭ جاۋدى جەبەسٸ.
ٸشتەگٸ دەرتٸمدٸ سۇراۋ ٷشٸن,
جىلدى كٷتەم بە كەلەسٸ?

كٶگٸلدٸر كٷندەر ساعىمى ۇشتى,
قاباعىڭنان سىر سٷزدٸم.
مەنٸڭ دە بويىم باعىنىشتى,
كٷبٸرٸنە ٷنسٸزدٸڭ.

جاپالاق شام,
كەيٸس ٸرگەمدە,
كٶز قالىقتايدى ساڭعىرىپ.
جىمييۋ جاقسى دەيسٸڭدەر مە?
ەۋەيٸ جۇرتپەن قاڭعىرىپ.

بٶلمەم ٸشٸندە ەرٸپ بارام,
ەرٸپ بارادى ەڭٸسٸم.
سەنٸمسٸزدٸككە سەنٸپ قالام,
جالعىزدىعىممەن كەرٸسٸپ.

بالالار كەزەر بۇل ماڭايدى,
قامىعىپ قالدى كٶبٸ ۇداي.
شانا ٷستٸندە جٷرەك سىرعانايدى,
قۇلاپ تٷستٸ,

وبال-اي!

ويكەزبە

تاڭ شەشەسٸ كٶكجيەككە شام جاعار,
تٷن جاپقان كٶزدەن مازانى ىسىرىپ.
بۇتاق سٸلكٸپ شۋلايدى ەكەن قارعالار,
تالدى وياتا الماي ازان شاقىرىپ.

ەۋەن ەمگەن قۇلاعىمدى ٷسٸتتٸم,
ەسپە تٸلدەن سٶز جۇققان لاعىل ارىنا.
بەدەرلٸ قار ۇيالايدى مىسىقتىڭ,
جاز تاتىعان ٷرپەك سارى جونىنا.

ٶمٸر تاعى ەدەتٸنشە ەسەيدٸ,
ٶز جۇمباعى ساۋلاپ كەرەگەسٸنەن.
مەن سەكٸلدٸ جٷدەۋ جٷزٸن كەزەيدٸ,
بٸر وقۋشى مەكتەپ تەرەزەسٸنەن.

ٶزگەرتە مە ەل سەنەتٸن اڭىزدى,
ابىز كٸتاپتاردان جول اتىن سۇراپ.
قوس قاباعى قوس دٷنيە تەرٸزدٸ,
ول دا اقىن بولاتىن شىعار.

شەرتولعاۋ

مەنٸ جالعىزسىراتتى قايتا كٶمەسكٸ ٷن,
شومىلعاندا سەۋلەسٸنە مەزەتتٸڭ.
ۇعىندىم,
ٶتكەنٸمنٸڭ كٶلەڭكەسٸ ەمەسسٸڭ!

تالاي ۇران ايتىلادى كەرەكسٸز,
شىندىعىندا, شىنارىم,
ويدى كەزگەن ەلەسپٸز.

دۇعالاردى ۇمىتقاندا كيەلٸ,
ەڭ ۇنامسىز ساعاتىنا كٷنەنٸڭ,
سۇلۋلىعىڭ باسىن تالاي يەدٸ.

مەن دە ۇمىتتىم,
بۇل ۋاقىتتىڭ كٷيٸسٸن
ەلەمەيمٸن.
اڭساپ كەتەم تۇنجىراپ,
كەرٸ ەجەمنٸڭ شاشتارىنىڭ يٸسٸن.

بەلكٸم...

اۋناقشىعان ٶر ەڭسەسٸ,
جەر - كٷننٸڭ كٶلەڭكەسٸ.
بولبىر تارتسام جەلەم كەسٸپ,
تۇمان - بۇلتتىڭ كٶلەڭكەسٸ.
القىندىرار ەر ەڭسەسٸن,
قىز - گٷلدٸڭ كٶلەڭكەسٸ.
سٷيسٸنگەننٸڭ كٶرەم دەسٸ,
ٶنەر - ٶمٸردٸڭ كٶلەڭكەسٸ.
تولقىتتىرار سٶرەڭدٸ ەسٸپ,
ٶمٸر - ٶلەڭنٸڭ كٶلەڭكەسٸ.

ارپالىس

كٷننٸڭ كەيپٸن سۇراپ تۇرار بالاپان,
سامالا سەت ۇيىق مٸنەز سارى اتان.
سيپاي ٶتسە كٷلمەن قاڭعىپ كەتەرمٸن,
توسىپ تۇرىپ تامشى جارعان الاقان.

كەش سىزىلتىپ قيماستىقتىڭ ەنٸندەي,
عۇمىر تولعاپ كٶرە المادىم بەرٸندەي.
تەرەزەمە ۇيالاعان قاشپا تٷن,
ماۋجىرايدى ۇيقى باسقان تەنٸمدەي.

بوز كٶيلەگٸن سٷيرەتەدٸ وعاش كٷن,
ٸلٸم سۇراپ باقسى بۇلتتان نەنٸ اشتىم?
دەم ٸشٸنە تۇنشىعادى تۇتام جان,
ۇلى دەرتتٸ جوعالتتىم.

جٸبەك قۇمداي قۇبىلادى تٷزدە رەڭ,
جەلتوقساندا جاۋراپ قالعان كٷز دەنەم.
بٸزدەر دٷمشە ەكەنبٸز-اۋ, ە, ۋاقىت,
ٶتكەنٸنٸڭ ٶكٸنٸشٸن ٸزدەگەن.

سىنعان ٷرەي ارقا اۋناعان شيٸمدەي,
عاجاپ كەزدٸڭ ۇعىنا الماي كٷيٸن كەي.
ساندىراعى شەرۋلەيدٸ سانانىڭ,
بارماعىمنىڭ بيٸندەي.

اڭسار

شاتتاندىم تولاسسىز جىر قۇرمەتٸنە,
ەجەلدە كٷرسٸندٸ جىراۋلى ەل.
جەل شاپالاق ۇردى بەتٸمە,
كٸنەم نە?

قۇنىس اعاشتىڭ تامىرىن ٷگٸپ,
ۋاقىتتىڭ زٸكٸر كٷيٸسٸ.
تەمەكٸ يٸسٸن سۇرايدى تەنٸ مٷجٸلٸپ,
ول - اجالدىڭ يٸسٸ.

بٸلسەڭ عوي اۋىرىن جەردەگٸ xەلٸم,
قييالىمدى اڭساپ قاقپالى.
جانىم ٷرٸككەن ەرنەۋ قوعانىڭ,
تەنتٸرەپ كەتكەن ماقپالى.

قۇدايعا سىزىڭدى سىزدىرىپ الشى,
قۇس كٶمەي بٸتكەن سارىندىم.
جەر انانى ۇيقىدان تۇرعىزىپ الشى,
مەن كٶكتەمدٸ ساعىندىم.

سەبي

تۇڭعيىعىنا تۇنشىقتىرعاندا,
ٷرەيلٸ ويدىڭ جولاعى.
جاسى شەرۋلەگەن ۇرشىقتى ماڭدا,
قورعانسىز جٷر ول ەلٸ.

جٷرەك جانارى شەلگە باسىلىپ,
كەرٸ ادىمداعان الاڭدار.
جان جاڭعىرىعىن جەلگە جاسىرىپ,
تاسالانادى ادامدار.

تەتتٸ تٷسٸندە كٶز تٸگٸپ ٶڭٸ,
توبىقتارىنان تارتادى.
قۇداي القىنتقان ٶكسٸگٸ ونىڭ,
مەيٸرٸمسٸزدٸككە قاۋقارى.

سۇقتى كٶزدەردٸڭ قۇرىعى بۇلا,
بٷلٸكشٸلٸكتەي بايىرعى.
عالام سٷيەتٸن ۇلىلىعىنان,
ەس بٸلگەندٸگٸ ايىردى.

تٶلەۋوۆ مادييار جالعاسۇلى 1997 جىلى 14 سəۋٸردە قىزىلوردا وبلىسى, سىردارييا اۋدانى, اسقار توقماعامبەتوۆ اۋىلىندا دٷنيە كەلگەن. باتىس قازاقستان مەملەكەتتٸك ۋنيۆەرسيتەتٸنٸڭ 3-كۋرس ستۋدەنتٸ. 2015 جىلى قادىر مىرزا Əلٸنٸڭ 80 جىلدىعىنا ارنالعان رەسپۋبليكالىق مٷشəيرانىڭ باس جٷلدە يەگەرٸ, 2016 جىلى سەرٸك تومانوۆ اتىنداعى رەسپۋبليكالىق مٷشəيرانىڭ ىنتالاندىرۋ سىيلىعىنىڭ يەگەرٸ. 

ۇلت پورتالى