زاماناۋي قازاق ەدەبيەتٸنٸڭ اعىلشىن تٸلٸندەگٸ انتولوگيياسى بريتانييا كٸتاپحاناسىندا تانىستىرىلدى, دەپ حابارلايدى "ۇلت اقپارات".
25 قىركٷيەكتە بريتانييا كٸتاپحاناسىندا (لوندون, ۇلىبريتانييا) قازٸرگٸ قازاق پوەزيياسى مەن پروزاسى انتولوگيياسىنىڭ اعىلشىن تٸلٸندەگٸ نۇسقاسىنىڭ تۇساۋكەسەر رەسٸمٸ ٶتتٸ.
قازاق ەدەبيەتٸ جيناعىنىڭ اعىلشىن تٸلٸنە اۋدارماسى مەن باسىلىمىن كٶركەم اۋدارما سالاسىنداعى تەجٸريبەلٸ بريتانييالىق مامانداردىڭ قاتىسۋىمەن كەمبريدج ۋنيۆەرسيتەتٸنٸڭ باسپاسى جاساپ شىقتى. انتولوگييالارعا العىسٶزدٸ بريتانييانىڭ اكادەمييالىق قوعامداستىعىنىڭ جارقىن ٶكٸلدەرٸ جازدى. مىسالى, زاماناۋي قازاق پروزاسىنىڭ انتولوگيياسىنا بريتانييا كەڭەسٸنٸڭ باس ديرەكتورى, سەر كيارەن دەۆەين العىسٶز ارناسا, قازٸرگٸ قازاق پوەزيياسىنىڭ جيناعىنا العىسٶز اۆتورى – ەدەبيەتتانۋشى-پروفەسسور دجەيسون حاردينگ.
قازاق پروزاسى مەن پوەزيياسىنىڭ كەمبريدج ۋنيۆەرسيتەتٸ باسپاسىنان جارىق كٶرٸپ, ەلەمنٸڭ ٸرٸ كٸتاپحاناسىندا تانىستىرىلعان اعىلشىن تٸلٸندەگٸ انتولوگييالارى ۇلىبريتانييا, اقش, كانادا, اۆسترالييا, جاڭا زەلاندييا جەنە باسقا دا اعىلشىن تٸلٸندە سٶيلەيتٸن ونداعان ەلدٸڭ 8 مىڭنان اسا كٸتاپحاناسىنا, ۋنيۆەرسيتەتتەرٸ مەن عىلىمي ورتالىقتارىنا جەتكٸزٸلەدٸ.
تانىستىرىلىمعا بريتانييا كەڭەسٸنٸڭ, كەمبريدج ۋنيۆەرسيتەتٸ باسپاسى, بريتانييا كٸتاپحاناسىنىڭ باسشىلارى, سونداي-اق اۋدارماشىلار, ەدەبي رەداكتورلار, سىنشىلار مەن شولۋشىلار قاتىستى. قازاقستان تاراپىنان شاراعا قر پرەزيدەنتٸنٸڭ كٶمەكشٸسٸ, «رۋحاني جاڭعىرۋ» باعدارلاماسىن جٷزەگە اسىرۋ بويىنشا ۇلتتىق كوميسسييا حاتشىسى ايدا بالاەۆا, قر ۇلىبريتانيياداعى تٶتەنشە جەنە ٶكٸلەتتٸ ەلشٸسٸ ەرلان ىدىرىسوۆ, ۇلتتىق اۋدارما بيۋروسىنىڭ اتقارۋشى ديرەكتورى راۋان كەنجەحانۇلى, قازاقستان جازۋشىلار وداعى تٶراعاسىنىڭ ورىنباسارى اقبەرەن ەلگەزەك قاتىستى.
زاماناۋي قازاق ەدەبيەتٸنٸڭ ٷزدٸك ٷلگٸلەرٸنٸڭ بۇۇ 6 تٸلٸنە اۋدارماسى «جاھانداعى زامانۋي قازاقستاندىق مەدەنيەت» جوباسى اياسىندا جٷزەگە اسىپ وتىرعانى مەلٸم. جوبا, ٶز كەزەگٸندە, قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ تۇڭعىش پرەزيدەنتٸ – ەلباسى ن.نازارباەۆتىڭ باستاماسىمەن قولعا الىنعان «رۋحاني جاڭعىرۋ» باعدارلاماسىنىڭ ماڭىزدى باعىتى سانالادى. «جاھانداعى زامانۋي قازاقستاندىق مەدەنيەت» جوباسىنىڭ مٸندەتٸ – قازٸرگٸ زامانعى قازاقستاننىڭ ەدەبيەت, مۋزىكا, بەينەلەۋ ٶنەرٸ, حورەوگرافييا, كينو جەنە تەاتر سالالارىنداعى مەدەني قازىنالارىن ەلەم جۇرتشىلىعىنا تانىستىرۋ.
«بٸزدٸڭ جوبامىز 2017 جىلى سەۋٸر ايىندا تۇڭعىش پرەزيدەنت نۇرسۇلتان نازارباەۆ ۇسىنعان «رۋحاني جاڭعىرۋ» باعدارلاماسىنىڭ اياسىندا جٷزەگە اسۋدا. ونىڭ ٶزەگٸندە زاماناۋي ەلەمدە ۇلتتىڭ بەسەكەگە قابٸلەتتٸلٸگٸ ونىڭ مەدەني جەنە ينتەللەكتۋالدىق پوتەنتسيالىمەن ٶلشەنەدٸ دەگەن وي جاتىر. بٷگٸنگٸ تۇساۋكەسەر «جاھاندىق ەلەمدەگٸ زاماناۋي قازاقستاندىق مەدەنيەت» جوباسىنىڭ اياسىنداعى جۇمىستىڭ جەمٸسٸ. ول قازاقستاندىق ەدەبيەت, مۋزىكا, بەينەلەۋ ٶنەرٸ, تەاتر جەنە كينو تۋىندىلارىن ەلەمگە تانىستىرۋعا باعىتتالعان. بٷگٸنگٸ جوبامىز جٷيەلٸ تٷردە جالعاسىن تاۋىپ, مەدەنيەت ارالىق قارىم قاتىناستاردىڭ ۇلعايۋىنا نەگٸز بولادى دەگەن سەنٸمدەمٸن». «رۋحاني جاڭعىرۋ» باعدارلاماسىنىڭ اياسىندا 60 قازاقستاندىق اۆتوردىڭ تاڭدامالى شىعارمالارى تۇڭعىش رەت بٸردەن ەلەمنٸڭ نەگٸزگٸ التى تٸلٸنە اۋدارىلىپ وتىر. جوبانى جٷزەگە اسىرۋعا ۇلىبريتانييا, فرانتسييا, يسپانييا, ەگيپەت, قىتاي جەنە رەسەيدٸڭ جەتەكشٸ باسپا ۇيىمدارى اتسالىستى. انتولوگييالار ەلەمنٸڭ 90-نان اسا ەلٸنە, بەس قۇرلىققا تارايدى. ياعني, بۇرىن-سوڭدى دٷنيەجٷزٸ وقىرماندارىنىڭ قولىنا تٷسپەگەن قازاق ەدەبيەتٸنٸڭ ٷزدٸك ٷلگٸلەرٸمەن 2,6 ملرد ادام تانىسۋعا مٷمكٸندٸك الادى. قازٸرگٸ قازاق ەدەبيەتٸ انتولوگيياسى مۇنداي اۋقىمدا العاش رەت جارىق كٶرٸپ وتىر. جينالعان تەجٸريبەمٸز مەن سەرٸكتەستەرٸمٸزدٸڭ قولداۋىنا سٷيەنە وتىرىپ, بٸز وسىناۋ ماڭىزدى مەدەني جوبانى ودان ەرٸ جالعاستىرامىز. كەمبريدج ۋنيۆەرسيتەتٸنٸڭ باسپاسى جەنە بريتانييا كەڭەسٸندەگٸ دوستارىمىزدىڭ ارقاسىندا ماماندار باسىلىمدارعا جوعارى باعاسىن بەرٸپ وتىر. ەلٸمٸزدٸڭ, اۆتورلارىمىزدىڭ اتىنان ەرٸپتەستەرگە شىنايى العىسىمدى جەتكٸزگٸم كەلەدٸ», – دەدٸ تانىستىرىلىمدا سٶز سٶيلەگەن «رۋحاني جاڭعىرۋ» باعدارلاماسىن جٷزەگە اسىرۋ بويىنشا ۇلتتىق كوميسسييا حاتشىسى ايدا بالاەۆا.
«رۋحاني جاڭعىرۋ» باعدارلاماسىنىڭ بٸر باعىتى – «جاھانداعى زاماناۋي قازاقستاندىق مەدەنيەت» جوباسى اياسىندا قازٸرگٸ قازاق ەدەبيەتٸنٸڭ قوس انتولوگيياسى اۋدارىلىپ, جارىق كٶردٸ. ولار – «قازٸرگٸ قازاق پروزاسىنىڭ انتولوگيياسى» جەنە «قازٸرگٸ قازاق پوەزيياسىنىڭ انتولوگيياسى». ەر انتولوگييانىڭ كٶلەمٸ – شامامەن 500 بەتتەي, ەرقايسىسىنا 30 قازاقستاندىق اۆتوردىڭ تاڭدامالى شىعارماسى ەندٸ.
انتولوگييانى اعىلشىن تٸلٸنە اۋدارىپ, باسپادان شىعارۋ بويىنشا ستراتەگييالىق سەرٸكتەسٸمٸز – بريتانييا كەڭەسٸ. ولار جوباعا ساراپشىلىق قولداۋ كٶرسەتتٸ. ال, ەڭ باستى سەرٸكتەس – كەمبريدج ۋنيۆەرسيتەتٸنٸڭ باسپاسى (سambridge University Press) ۇلتتىق اۋدارما بيۋروسىمەن بٸرگە جولما-جول اۋدارمانى ەدەبي ٶڭدەۋ, باسپاعا دايىنداۋ, باسىپ شىعارۋ, سونداي-اق باسىلىمداردى اعىلشىنتٸلدٸ ەلدەردە تاراتۋ, جەتكٸزۋ جەنە ناسيحاتتاۋ بويىنشا كەشەندٸ جۇمىستاردى اتقاردى.
