قىزىلوردا قالاسىندا تۇرمىسى تٶمەن كٶپبالالى وتباسىلارعا ارنالعان 100 باسپانا پايدالانۋعا بەرٸلدٸ.
بٸرەر اي بۇرىن وبلىس ورتالىعىنداعى «بەيتەرەك» شاعىن اۋدانىندا تۇرمىسى تٶمەن كٶپبالالى وتباسىلار ٷشٸن 150 باسپانانىڭ قۇرىلىسى باستالعان بولاتىن. ونىڭ ٸشٸندە 50 پەتەر جەرگٸلٸكتٸ قازىنادان بٶلٸنگەن قارجىعا سالىنۋدا. ال 100 باسپانانىڭ قۇرىلىسى «بولات ٶتەمۇراتوۆ» قايىرىمدىلىق قورىنىڭ قارجىسى ەسەبٸنەن جٷرگٸزٸلدٸ. سول 100 پەتەر قىسقا مەرزٸمدە سالىنىپ, ەل يگٸلٸگٸنە پايدالانۋعا بەرٸلگەلٸ وتىر. سوندىقتان, بٷگٸن مۇندا جينالعان حالىقتىڭ قاراسى قالىڭ بولدى. جاڭا مەكەننٸڭ العاشقى قونىستانۋشىلارى – كٶپبالالى وتباسىلار, ولاردىڭ قۋانىشىنا ورتاقتاسۋعا كەلگەن ەل ازاماتتارى, قالا تۇرعىندارى كەلدٸ. شاڭىراق شاتتىعىنا بٶلەنگەلٸ وتىرعاندارعا ٶڭٸر ٶنەرپازدارى دا مەرەكەلٸك كٶڭٸل-كٷي سىيلادى.
سالتاناتتى جيىنعا وبلىس ەكٸمٸ قىرىمبەك كٶشەرباەۆ پەن «بولات ٶتەمۇراتوۆ» قايىرىمدىلىق قورى قامقورشىلىق كەڭەسٸنٸڭ تٶراعاسى الماس شارمان قاتىسىپ, قونىستوي يەلەرٸن قۇتتىقتادى.
«سوڭعى جىلدارى سىر ٶڭٸرٸ قارقىندى قۇرىلىس الاڭىنا اينالىپ كەلە جاتىر. 2013 جىلى 230 مىڭ شارشى مەتر باسپانا سالىنسا, بيىلعى مەجەمٸز 800 مىڭ شارشى مەترگە جەتٸپ وتىر. تٶرت ەسەگە ٶسكەن. قوعام قايراتكەرٸ بولات ٶتەمۇراتوۆتىڭ قارجىلىق دەمەۋشٸلٸگٸمەن «بالامەكەن» جوباسى اياسىندا قىزىلوردا قالاسىندا از قامتاماسىز ەتٸلگەن كٶپ بالالى وتباسىلاردى قولداۋ ماقساتىندا جەنە بالالاردى قورعاۋ مەرەكەسٸ قارساڭىندا 100 پەتەردٸڭ قۇرىلىسى رەكوردتىق ەكٸ اي مەرزٸمدە سالىنىپ, پايدالانۋعا بەرٸلدٸ. قوسىمشا وبلىستىق بيۋدجەتتەن 50 پەتەرگە قارجى بٶلٸنٸپ, قۇرىلىسى جٷرۋدە. ولار دا تولىققاندى ماۋسىم ايىندا ٸسكە قوسىلادى. ايتا كەتۋ كەرەك, تۇرعىن ٷي قۇرىلىسىن دامىتۋ ماقساتىندا سوڭعى 6 جىل ٸشٸندە قىزىلوردا قالاسىنىڭ ٶزٸندە 15 شاعىن اۋدان پايدا بولدى. جاڭا اۋداننىڭ قۇرىلىسىنا كٸرٸستٸك. قىزىلوردا تاريحىندا مۇنداي قارقىندى قۇرىلىس بولعان ەمەس. 2019 جىلدىڭ سوڭىنا قاراي قىزىلوردانىڭ سول جاعالاۋىندا 2 628 پەتەرلٸك 13 كٶپقاباتتى تۇرعىن ٷي سالىپ, وعان 13 مىڭ ادامدى قونىستاندىرۋدى جوسپارلاپ وتىرمىز. ەلباسىنىڭ 2018 جىلدىڭ قاڭتارىنداعى جولداۋىنا وراي, بولاشاقتا بٸر ادامدى 30 شارشى مەتر باسپانامەن قامتاماسىز ەتۋ جوسپارىمىزدا بار», – دەدٸ قىرىمبەك كٶشەرباەۆ.
«بەيتەرەك» شاعىن اۋدانىندا پايدالانۋعا بەرٸلگەلٸ وتىرعان باسپانالاردىڭ جالپى اۋدانى – 6 500 شارشى مەتر.
وبلىس ەكٸمٸنٸڭ ايتۋىنشا, سالىنىپ جاتقان 150 باسپانانىڭ 149-ىنا كٶپبالالى وتباسىلار قونىستانادى. 1-ەۋٸنە شاعىن حالىق قىزمەت كٶرسەتۋ ورتالىعى ورنالاسپاق. ول كٶپبالالى وتباسىلارعا جەنە وسىنداعى جەكە ٷيلەرگە قىزمەت كٶرسەتەدٸ. سونىمەن قاتار, ايماق باسشىسى الداعى جىلى «بەيتەرەك» شاعىن اۋدانىنا مەكتەپ پەن بالاباقشا قۇرىلىسىن سالۋدى جوسپارعا ەنگٸزەتٸنٸن ايتىپ, تۇرعىنداردى قۋانتىپ قويدى.
«بۇدان بٶلەك, قىزىلوردا وبلىسىندا از قامتىلعان كٶپبالالى وتباسىلارعا 431 پەتەردٸڭ قۇرىلىسىنا بيۋدجەتتەن قارجى بٶلٸنٸپتٸ. جىلدىڭ سوڭىنا دەيٸن 588 پەتەر كٶپبالالى وتباسىلارعا بەرٸلەتٸن بولادى», – دەدٸ وبلىس ەكٸمٸ.
«بولات ٶتەمۇراتوۆ» قورى قامقورشىلىق كەڭەسٸنٸڭ تٶراعاسى الماس تٶرەگەلدٸۇلىنىڭ ايتۋىنشا, مەملەكەت تاراپىنان عانا ەمەس, بيزنەس ٶكٸلدەرٸ تاراپىنان دا حالىقتىڭ ەلجۋاز توپتارىنا قولداۋ كٶرسەتٸلۋدە. سونىڭ بٸر دەلەلٸ – «بولات ٶتەمۇراتوۆ» قورىنىڭ ەلدٸڭ ەل-اۋقاتىن ارتىرۋ باعىتىندا اتقارىپ وتىرعان جۇمىستارى.
«5 جىل بۇرىن ٸرگەسٸ قالانعاننان بەرٸ وسى باعىتتا جۇمىسىن ٷزدٸكسٸز جالعاستىرىپ كەلەدٸ. قوردىڭ قۇرىلتايشىسى بولات ٶتەمۇراتوۆ ٶز تاراپىنان كٶپبالالى وتباسىلاردى باسپانامەن قامتاماسىز ەتۋگە ٶز ٷلەسٸن قوسۋدى ۇيعاردى. بٸزدٸڭ قورىمىز 450 ميلليون تەڭگە كٶلەمٸندە قاراجات بٶلٸپ, قىزىلوردا وبلىسى ەكٸمدٸگٸمەن بٸرگە ناۋرىز ايىندا «بالامەكەن» جوباسىن ٸسكە اسىرۋعا كٸرٸستٸ. بٷگٸندە جوسپارىمىز تابىستى بولعانىنىڭ كۋەسٸ بولىپ وتىرمىز. سول سەبەپتٸ, كٶپبالالى انالار, بالالار جايلى باسپانانىڭ يەسٸ بولاتىنىن ەرەكشە تەبٸرەنٸسپەن, ٷلكەن قۋانىشپىن ايتقىم كەلەدٸ», – دەدٸ الماس شارمان.
بۇدان كەيٸن ەل ازاماتتارى كٶپبالالى وتباسىلارعا پەتەر كٸلتتەرٸن سالتاناتتى تٷردە تابىستادى. باسپاناعا بٸرٸنشٸ كەزەكتە قول جەتكٸزگەندەر – 10, 9, 8, 7 بالاسى بار وتباسىلار. دەپۋتاتتار مەن قوعام بەلسەندٸلەرٸنەن قۇرالعان تەۋەلسٸز كوميسسييا وسىنداي شەشٸم قابىلداپتى.
مەسەلەن, جاڭا پەتەر العان ايگٷل ابايدۋللاەۆا – 10 بالانىڭ اناسى. باسپانالى بولسام دەگەن ارمانى ورىندالعانى سەنە الار ەمەس. تٸپتٸ كٶز جاسىنا ەرٸك بەردٸ.
«قاتتى قۋانىپ تۇرمىن. شيٸتتەي بالا-شاعا بار. سولاردىڭ نەسٸبەسٸ دەپ بٸلەمٸن. رامازان ايىندا وسىنداي سىي نەسٸپ ەتتٸ», – دەيدٸ ول.
ال 7 بالانىڭ اناسى ۆەرا جٷسٸپوۆا پەتەر جالداپ, كٶشٸپ-قونىپ جٷرەتٸن كٷندەر ارتتا قالدى دەپ وتىر.
«جارىق, سۋ, گاز, جول, تەلەفون بايلانىس – بەرٸ بار مىندا. ريزامىز. جالپى, وتباسىمنىڭ تۇرمىس جاعدايىمەن ەكٸمشٸلٸكتەگٸ ادامدار تانىس. باسپاناعا مۇقتاج ەكەنٸمٸزدٸ دە بٸلەدٸ. كەشە ٷي بەرەمٸز دەپ حابارلاسقاندا قۋانىپ كەتتٸم. تۋىستارىما ايتىپ, سٷيٸنشٸ سۇراپ, مەز بولىستىق», – دەيدٸ كٶپبالالى انا.
7 بالانىڭ اناسى ٸزٸمكٷل تۇرسانوۆا دا قۋانىشىندا شەك جوق ەكەنٸن ايتادى.
«بالامەكەن» دەگەن جوبانىڭ ارقاسىندا كٶپ جىل كٷتكەن پەتەرٸمٸزدٸ الدىق. ەندٸ وسى جەر بالالار مەكەنٸنە اينالادى دەپ ويلايمىن. ەلباسىنا, وبلىس باسشىلىعىنا وسىنداي قامقورلىق كٶرسەتٸپ جاتقانىنا العىس ايتامىن», – دەدٸ ٸزٸمكٷل تۇرسانوۆا.
يبراش ەلي, Baq.kz
