قىز زورلادى دەگەن ايىپپەن 5 جىلعا سوتتالعان بلوگەر دۋمان ەرقانات اقتالىپ شىقتى. الايدا جەبٸرلەنۋشٸ شەشٸممەن كەلٸسپەي, جوعارعى سوتقا شاعىمدانۋعا نيەتتٸ, دەپ حابارلايدى "ۇلت اقپارات" Stan.kz اقپارات اگەنتتٸگٸنە سٸلتەمە جاساپ.
2023 جىلى 13 قىركٷيەكتە قارجى ساۋاتىن ٷيرەتەتٸن بلوگەر قىزدى زورلاعانى ٷشٸن 5 جىلعا باس بوستاندىعىنان ايىرىلدى. الايدا ول شەشٸممەن كەلٸسپەي, اپەللياتسييالىق سوتقا شاعىمدانعان.
23 قاڭتاردا سوت القاسى دۋمان ەرقاناتتى كٸنەسٸز دەپ تانىپ, اقتادى. سوت القاسىنىڭ قۇرامىندا ە.دەۋليەۆ, س.سەكەنوۆ جەنە ب.بۇرىمقۇلوۆ بولعان. جەبٸرلەنۋشٸ بۇل شەشٸمدٸ نەگٸزسٸز دەپ سانايدى جەنە ەدٸلدٸكتٸ تالاپ ەتەدٸ. قىزدىڭ ايتۋىنشا, سوت القاسى ونىڭ دەلەلدەرٸن ەلەمەي, سوت ەتيكاسىن بۇزىپ, وعان قىسىم كٶرسەتكەن جەنە نامىسىنا تيگەن.
“ولار بٸرٸنشٸ ساتىداعى سوتتا بلوگەردٸڭ ٶز كٸنەسٸن مويىنداپ, ٶكٸنگەنٸن ەسكەرگەن جوق. تٸپتٸ مەنٸ سوتتا “تەجٸريبەلٸ ەيەل” دەپ قورلاپ, قولدانىستاعى مەنٸڭ قورعانۋ قۇقىعىمدى بۇزدى. “نەگە زورلاماق بولعان كەزدە قارسىلاسىپ, ونى ۇرىپ, تىرنامادىڭ?” دەپ سۇراقتىڭ استىنا الدى. بٸراق مەن 45 كەلٸ عانامىن, مەن وعان قالاي قارسى تۇرامىن?! ەلدە سۋديالار قۇربانداردىڭ بارلىعى بٸردەي ەرەكەت ەتۋٸ كەرەك دەپ ەسەپتەي مە?”, – دەدٸ قىز.
ول سوتقا دەيٸنگٸ پروتسەستە بلوگەردٸڭ قىرعىزستانعا قاشىپ كەتپەك بولعانى دا ەلەنبەگەنٸنە نارازى. ايتۋىنشا, سۋديا “مۇنىڭ ەش قاتىسى جوق” دەگەن.
جەبٸرلەنۋشٸنٸڭ سٶزٸنشە, سوت وتىرىسىندا سوت القاسى قىزدىڭ جەكەسٸنە ٶتٸپ, تاقىرىپتان اۋىتقىعان كٶرٸنەدٸ.
“سوت القاسى قازاق بولا تۇرا قازاقشا سٶيلەمەگەنٸم ٷشٸن مەنٸ سىننىڭ استىنا الدى. اۋدارماشىنى قاجەت ەتسەم دە, ٶتٸنٸشٸمدٸ ەلەمەدٸ, تەك ٶزدەرٸ ورىسشا ايتىپ تۇردى. بۇعان سوتتالۋشىنىڭ ادۆوكاتى ەسەر ەتسە كەرەك. سەبەبٸ ول ٶزٸ بۇرىن سوت جٷيەسٸندە جۇمىس ٸستەگەندٸكتەن, سۋديالارمەن جاقسى قارىم-قاتىناستا. ارتىنان دۋمان ەرقانات جازادان سىتىلىپ, وسى ٸسٸن جالعاستىرسا, ماعان قايتادان شابۋىل جاساسا, بۇعان كٸم جاۋاپ بەرەدٸ? بۇرىنعى ەدەتٸنە قايتا سالىپ, باسقا قىزعا تيٸسسە شە?”, – دەدٸ ول.
اپەللياتسييالىق سوت ٷكٸمٸ بويىنشا دۋمان ەرقاناتتى بٸرٸنشٸ ساتىداعى سوت ٶز كٸنەسٸن مويىنداعانى ٷشٸن سوتتاپ جٸبەرگەن. الايدا قىزدىڭ زورلانعانى تۋرالى ايعاق جەتكٸلٸكسٸز دەپ تانىپتى. مۇنداي شەشٸمگە نە ەسەر ەتكەنٸن سوت القاسى بىلاي دەپ تٷسٸندٸرگەن.
“ول زورلانۋ بارىسىندا ايقىن قارسىلىق كٶرسەتپەگەن, سەبەبٸ د.ەرقاناتتان دەنە جاراقاتتارى انىقتالمادى. زاتتاي دەلەلدەمەلەردٸ زەرتتەۋ حاتتاماسى بويىنشا ونىڭ كيٸمٸ جىرتىلماعان. دۋمان ەرقاناتقا قاتىستى بوستاندىق اۋدانى №2 اۋداندىق سوتىنىڭ 2023 جىلعى 13 قىركٷيەكتەگٸ ٷكٸمٸ جويىلسىن, ٸس بويىنشا جاڭادان اقتاۋ ٷكٸمٸ قابىلدانسىن. دۋمان ەرقاناتقا قاتىستى قاماۋعا الۋ تٷرٸندەگٸ بۇلتارتپاۋ شاراسىنىڭ كٷشٸ جويىلسىن, دەرەۋ قاماۋدان بوساتىلسىن”, – دەلٸنگەن سوت ٷكٸمٸندە.
بۇعان دەيٸن جەبٸرلەنۋشٸ قارجى ساۋاتىن ٷيرەتەتٸن بلوگەردەن زورلىق كٶردٸم دەپ رەداكتسييامىزدان كٶمەك سۇراعان. سوتتىڭ بٸرٸنشٸ ينستانتسيياسى بويىنشا بلوگەر قىزدى زورلاعانى ٷشٸن سوتتالىپ, جەبٸرلەنۋشٸگە تالاپ ارىزى ٷشٸن 3 ميلليون 117 مىڭ تەڭگە تٶلەۋگە مٸندەتتەلدٸ جەنە بەس جىلعا باس بوستاندىعىنان ايىرىلعان ەدٸ. قىز اپەللياتسييا بارىسىندا شەشٸمگە بٸرەۋلەر ەسەر ەتٸپ كەتەدٸ دەپ قورىقتى.
