قىرعىزستاننىڭ ۇلتتىق قاۋٸپسٸزدٸك جٶنٸندەگٸ مەملەكەتتٸك كوميتەتٸ (ۇقمك) 21 قازاندا بۇرىنعى پرەزيدەنت اسقار اقاەۆقا تاعىلعان ايىپتاردىڭ بارلىعى الىندى دەگەن اقپاراتتى تەرٸستەدٸ, دەپ حابارلايدى ازاتتىق راديوسى.
ۇقمك مەلٸمدەمەسٸندە "قۇمتٶر ٸسٸ" بويىنشا تەرگەۋ امالدارى جالعاسىپ جاتقانى, اسقار اقاەۆقا تاعىلعان ايىپتىڭ الىنباعانى دا ايتىلعان.
"بۇعان قوسا, بۇرىنعى پرەزيدەنت اسقار اقاەۆقا 1992 جىلى "كامەكو" كومپانيياسىمەن كەلٸسٸم جاساۋ جەنە "قۇمتٶردٸ" 2003 جىلى قايتا قۇرىلىمداۋ ٸسٸنە قاتىستى ەپيزودتار بويىنشا جاڭا ايىپتار تاعىلدى. ول جوعارىدا كٶرسەتٸلگەن قىلمىستاردى مويىنداپ, تەرگەۋ ورگاندارىمەن بەلسەنە جۇمىس ٸستەپ جاتىر, ال ونىڭ ەل اۋماعىنا كٸرۋٸ جەنە شىعۋى الدىن الا تەرگەۋشٸمەن كەلٸسٸلگەن" دەلٸنگەن ۇقمك حابارلاماسىندا.
اسقار اقاەۆ بٸشكەككە 14 جەلتوقساندا كەلگەن. 20 جەلتوقساندا ونىڭ "قۇمتٶر ٸسٸ" بويىنشا جاۋاپ بەرگەننەن كەيٸن مەسكەۋگە ۇشىپ كەتكەنٸ بەلگٸلٸ بولدى. ونىڭ ەرٸپتەسٸ بەكبولات تالعاربەكوۆ تەرگەۋ ورگاندارى وعان تاعىلعان ايىپتاردىڭ بارلىعىن الىپ تاستاعانىن حابارلاعان.
مەسكەۋگە ورالعان سوڭ اقاەۆ "موسكوۆسكيي كومسومولەتس" باسىلىمىنا بەرگەن سۇحباتىندا ٶزٸنە تاعىلعان ايىپتاردىڭ بارلىعى الىنعانىن, بارلىق ٸستٸڭ جابىلعانىن ايتقان.
ول العاش رەت قىرعىزستانعا بيىل تامىز ايىندا كەلٸپ, "قۇمتٶر ٸسٸ" بويىنشا ۇقمك سۇراقتارىنا جاۋاپ بەرٸپ, ارتىنشا رەسەيگە ورالعان. وعان دەيٸن "قۇمتٶر" التىن كەنٸشٸن ساتۋ كەزٸندە جەمقورلىققا ارالاستى" دەگەن ايىپپەن ٸزدەۋدە بولعان.
بۇرىنعى پرەمەر-مينيسترلەر تۇرسىنبەك چىنعىشەۆ, اپاس جۇماعۇلوۆ جەنە "قىرعىزالتىن" مەملەكەتتٸك كونتسەرنٸنٸڭ بۇرىنعى پرەزيدەنتٸ داستان سارىعۇلوۆ "قۇمتٶر" كەنٸشٸ بويىنشا باس كەلٸسٸمگە كەلٸپ, 1994 جىلى ٶزگەرتكەندە جەمقورلىق جاسادى" دەگەن ايىپپەن سىرتتاي قىلمىستىق جاۋاپقا تارتىلعان.
اسقار اقاەۆ 1990 جىلدان 2005 جىلعا دەيٸن قىرعىزستان پرەزيدەنتٸ بولدى. 2005 جىلى 24 ناۋرىزدا قىرعىزستاندا حالىق تولقۋى بولىپ, سونىڭ نەتيجەسٸندە ەلدەن كەتۋگە مەجبٷر بولعان. وتباسىمەن بٸرگە رەسەيگە قاشقان اقاەۆ سول جاقتان ساياسي باسپانا الدى.
قۇمتٶر – قىرعىزستانداعى ەڭ ٸرٸ التىن كەنٸشٸ. ودان تٷسكەن كٸرٸس ەل ەكونوميكاسىنىڭ شامامەن 9 پايىزىن قۇرايدى. قىرعىزستاننىڭ قازٸرگٸ باسشىلىعى بۇرىنعى بيلٸك تۇسىندا كەنٸش اينالاسىندا جەمقورلىقپەن كەلٸسٸم-شارت جاسالعان دەپ سانايدى. بۇرىنعى شەنەۋنٸكتەر مەن كەنٸشتٸ يگەرۋمەن اينالىسقان كانادالىق Centerra Gold كومپانيياسى مۇنى جوققا شىعارادى.
Copyright (c) 2013. RFE/RL, Inc. Reprinted with the permission of Radio Free Europe/Radio Liberty, 1201 Connecticut Ave., N.W. Washington DC 20036.
