فوتو: stan.kz
قازاقستان رەسپۋبليكاسى پارلامەنتٸ مەجٸلٸسٸنٸڭ دەپۋتاتتى ە. ەبديەۆ پرەمەر-مينيستردٸڭ ورىنباسارى, مەدەنيەت جەنە اقپارات مينيسترٸ ا.ع. بالاەۆاعا ەلەۋمەتتٸك جەلٸلەردە مٷگەدەكتٸگٸ بار ادامدارعا قارسى ٶشپەندٸلٸك پەن ديسكريميناتسييانىڭ كٷشەيۋٸنە بايلانىستى دەپۋتاتتىق ساۋال جولدادى. ول قوعامداعى ستيگما مەن قاتە قابىلداۋلارعا, سونداي-اق بلوگەرلەردٸڭ مٷگەدەكتٸگٸ بار بالالارعا تٸل تيگٸزۋٸنە الاڭداۋشىلىق بٸلدٸرٸپ, مەسەلەنٸ شەشۋ ٷشٸن شارا قولدانۋدى سۇرادى, دەپ حابارلايدى Ult.kz.
ساۋالدا ول مٷگەدەكتٸگٸ بار ادامداردىڭ قۇقىقتارىن قورعاۋ, قوعامداعى ستەرەوتيپتەر مەن ٶشپەندٸلٸكتٸ تٶمەندەتۋ, جەنە ينكليۋزييانى ارتتىرۋ تۋرالى ايتتى.
قۇرمەتتٸ ايدا عالىمقىزى!
مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت كەمەلۇلى توقاەۆ ٶز جولداۋلارىندا «ينكليۋزييا – ەشكٸمدٸ ارتتا قالدىرماۋ» قاعيداتىن باسىمدىق رەتٸندە اتاپ ٶتٸپ, مٷگەدەكتٸگٸ بار ادامدارعا قاتىستى كٶزقاراستا بٸرٸنشٸ كەزەكتە ادامنىڭ مٷمكٸندٸگٸن, ەلەۋەتٸن كٶرۋدٸ مٸندەتتەدٸ. بۇل بۇۇ-نىڭ تۇراقتى دامۋ ماقساتتارىنداعى قاعيداتتارىمەن ٷندەس ۇلتتىق باعىت.
«AMANAT» پارتيياسىنىڭ سايلاۋالدى تۇعىرناماسىندا دا مٷگەدەكتٸگٸ بار ازاماتتاردىڭ ٶمٸر سٷرۋ ساپاسىن بارلىق سالادا جاقسارتۋ مٸندەتٸ ايقىن بەلگٸلەندٸ.
الايدا سوڭعى ايلاردا قوعامدا الاڭداتارلىق ٷردٸس بايقالدى. ەلەۋمەتتٸك جەلٸلەردە مٷگەدەكتٸگٸ بار بالالار مەن ازاماتتارعا قارسى قورلاۋ, ٶشپەندٸلٸك تٸلٸ كٷشەيدٸ.
اتاپ ايتقاندا, وسىدان بٸرنەشە اي بۇرىن بلوگەر-سىماق بٸرەۋدٸڭ اۋتيزمٸ بار بالالاردى ٶلتٸرۋگە شاقىرعانىن بٸلەسٸزدەر. ول ەلەۋمەتتٸك ارازدىقتى قوزدىرىپ قانا قويماي, كٶپشٸلٸكتٸ قاتىگەزدٸك پەن زورلىق-زومبىلىققا اشىقتان-اشىق شاقىردى.
ەكٸنشٸ مىسال. كٷنٸ كەشە اۋتيزم دەرتٸنە شالدىققان بالالار مەن ولاردىڭ ەكە-شەشەسٸنە تٸل تيگٸزگەن تاعى دا بٸر بلوگەر شىقتى. ول مۇنداي اۋىتقۋى بار بالا جەڭٸل جٷرٸستٸ شەشەدەن تۋادى دەپ مەلٸمدەدٸ. ونسىز دا اۋىر دەرتكە شالدىققان بالالاردىڭ اتا-انالارىنا بۇل جىعىلعانعا جۇدىرىقتاي تيگەنٸ انىق.
حايپتىڭ ارتىندا جٷرٸپ, كٶپشٸلٸكتٸڭ ارىن تاپتاعان مۇنداي بلوگەرلەرگە ەكٸمشٸلٸك ەمەس قىلمىستىق جازا قولدانىلۋى كەرەك! ەيتپەسە كەز-كەلگەن ادام اۋزىنا يە بولماي, جازادان قۇتىلىپ, قوعامعا ٷلكەن زييان كەلتٸرٸپ ەمٸن-ەركٸن جٷرە بەرمەك».
ەلەۋمەتتٸك جەلٸ نادان ادامنىڭ قولىندا قارۋعا اينالىپ بارا جاتقانى قورقىتادى.
بۇل قوعامداعى ەلەۋمەتتٸك ديستانتسييانىڭ ٶسكەنٸن جەنە ستيگمانىڭ كٶرٸنٸسٸن كٶرسەتەتٸن دابىل. بٷگٸندە قازاقستان مەديتسينالىق مودەلدەن ەلەۋمەتتٸك مودەلگە ٶتۋدە. بۇل پسيحولوگييالىق تۇرعىدا كٷردەلٸ پروتسەسس, قابىلداۋ كەزەڭدەرٸ بار: باستاپقى تەرٸستەۋ, قارسىلىق, تٷسٸنبەۋشٸلٸك, سودان سوڭ جاڭا شىندىقتى قابىلداۋ.
وسى جاعدايدا مەملەكەتتٸڭ مٸندەتٸ – قوعامنىڭ ساناسىن دۇرىس باعىتتا جاڭعىرتۋ, تەڭ مٷمكٸندٸكتەردٸ قورعاۋ جەنە مٷگەدەكتٸگٸ بار ازاماتتاردىڭ قۇقىقتارىن مٷلتٸكسٸز ساقتاۋ.
سوڭعى ەكٸ جىلدا مەدەنيەت جەنە اقپارات مينيسترلٸگٸنٸڭ ينكليۋزييا تاقىرىبىن ٸلگەرٸلەتۋگە بٶلگەن بار بولعانى 66 ملن تەڭگە رەسپۋبليكالىق دەڭگەيدە ايتارلىقتاي نەتيجە بەرگەن جوق. قاراجات شاعىن, بىتىراڭقى جوبالارعا بٶلٸنٸپ, جٷيەلٸ اقپاراتتىق ساياسات قالىپتاسپادى.
ايتا كەتۋ كەرەك, رەسپۋبليكالىق بيۋدجەتتٸ تالقىلاۋ كەزٸندە مەن ينكليۋزيۆتٸ باعىتتى كٷشەيتۋ ٷشٸن 11 مەملەكەتتٸك ورگانعا ٷش جىلعا 6,6 ملرد تەڭگە (جىلىنا 2,2 ملرد) بٶلۋ جٶنٸندە تٷزەتۋ ەنگٸزگەن بولاتىنمىن. الايدا سول مەملەكەتتٸك ورگاندار «قوسىمشا قاراجات كەرەك ەمەس» دەگەن سىلتاۋمەن ۇسىنىس قولداۋ تاپپادى.
وسىعان بايلانىستى, سٸزدەن تٶمەندەگٸ مەسەلەلەردٸ ٷكٸمەت دەڭگەيٸندە قاراستىرۋدى سۇرايمىن:
– مٷگەدەكتٸگٸ بار ادامدارعا قاتىستى دۇرىس تٷسٸنٸك قالىپتاستىراتىن كەشەندٸ مەملەكەتتٸك كوممۋنيكاتسييالىق ستراتەگييا ەزٸرلەۋ;
– ٶشپەندٸلٸك تٸلٸنٸڭ الدىن الاتىن, عىلىمي نەگٸزدەلگەن اقپارات بەرۋ;
– 2026 جىلعا ارنالعان «كەمسٸتۋشٸلٸككە نٶلدٸك تٶزٸمدٸلٸك» ۇلتتىق ٸس-شارالار جوسپارىن قابىلداۋ.
– ەلەۋمەتتٸك جەلٸلەر مەن باق-تاعى ديسكريميناتسييالىق كونتەنتكە جەدەل ەرەكەت ەتۋ;
–ينكليۋزييانى ارتتىرۋ بويىنشا وبلىستاردىڭ ەكٸمدەرٸنە ناقتى ينديكاتورلاردى ەنگٸزۋ.
قۇرمەتتٸ ايدا عالىمقىزى!
مٷگەدەكتٸگٸ بار ازامات قوعامنىڭ شەتٸندە تۇرعان ادام ەمەس.
ول قوعامنىڭ ورتاسىندا تۇرۋى تيٸس ازامات.
قۇرمەتپەن,
قازاقستان رەسپۋبليكاسى
پارلامەنتٸ مەجٸلٸسٸنٸڭ دەپۋتاتتى ە. ەبديەۆ
