ورازا ايت مەيرامىنان 70 كٷن ٶتكەننەن كەيٸن باستالاتىن قۇربان ايت تا جاقىنداپ كەلەدٸ. وسىعان وراي, قازاقستان مۇسىلماندارى دٸني باسقارماسى قۇرباندىق شالۋ بارىسىندا ورىندالۋى تيٸس تالاپتاردى اتادى, دەپ حابارلايدى "ۇلت اقپارات".
«بۇل كٷنٸ مەككەگە بارعان قاجىلار مينا القابىندا قۇرباندىق شالۋ رەسٸمٸ مەن قاجىلىقتىڭ باسقا دا تالاپ-شارتتارىن اتقارسا, قاجىلىق جاساۋعا شاماسى كەلمەگەن مۇسىلماندار مەشٸتتەردە ايت نامازىن وقىپ, ايتۋلى مەرەكەنٸڭ ەڭ ماڭىزدى رەسٸمٸ – قۇرباندىق شالادى», - دەلٸنگەن باسقارمانىڭ سايتىندا جارييالانعان اقپاراتتا.
قۇرباندىق شالاتىن ادامعا قويىلاتىن تالاپتار:
- اقىل-ەسٸ دۇرىس, باليعات جاسىنا تولعان مۇسىلمان بولۋى;
- تۇرعىلىقتى مەكەندە بولعانى, ياعني, ساپاردا بولماعانى ابزال;
- نيساپ مٶلشەرٸندا ارتىق دەۋلەتٸ بار ادام بولۋى.
«بٸراق, بۇل جاعدايى تٶمەن ادام قۇربان شالماسىن دەگەن سٶز ەمەس. ونداي قۇرباندىق نەپٸل قۇربان ٷكٸمٸنە جاتادى», - دەلٸنگەن باسقارمانىڭ مەلٸمەتٸندە.
قۇربانعا قانداي مال شالىنۋى تيٸس?
- بەس جاسار تٷيەنٸ 7 ادام بٸرٸگٸپ نەمەسە بٸر ادام شالا الادى.
- ەكٸ جاسار سيىر مالىن 7 ادام بٸرٸگٸپ نەمەسە 1 ادام شالۋىنا بولادى.
- بٸر جاسار قويدى 1 ادام شالادى.
«قۇربان مالىن نيەتتٸ ادامنىڭ ٶزٸ شالسا, ساۋابى ەلدەقايدا كٶپ دەپ سانالادى. الايدا, باسقا ادامعا ٶكٸلدٸك بەرۋگە دە بولادى. ول ٷشٸن تەلەفون ارقىلى نەمەسە حات-حابار ارقىلى شارانى بٸرەۋگە ناقتى ۋاقىتىن ايتىپ تاپسىرۋ قاجەت. ٶكٸلدٸكتٸ قابىلداعان ادام قۇرباندىق شارتىن نيەتتٸ ادامنىڭ ايتۋى بويىنشا اتقارادى», - دەيدٸ دٸن ٶكٸلدەرٸ.
قۇربان شالۋ تەرتٸبٸ قانداي?
- پىشاق مالدىڭ كٶزٸنٸڭ الدىندا قايرالماۋى كەرەك;
- مالدى سول جامباسىنا جىعىپ, كەۋدەسٸمەن قۇبىلاعا قاراتۋ قاجەت;
- قۇربان شالۋعا نيەت ەتۋ (ٶز اتىنان نەمەسە ٶزگەنٸڭ اتىنان);
- باۋىزدار الدىندا «بيسميللە, اللاھۋ ەكبار!» دەپ ايتۋ;
- مالدىڭ ٶڭەشٸن, كەڭٸردەكتٸ جەنە مويىننىڭ ەكٸ جاعىنداعى تامىردى بٸر مەزەتتە كەسۋ;
- مالدىڭ قانى تولىق اعىپ, جانى شىققانشا كٷتۋ قاجەت.
قۇرباندىققا قانداي مال شالىنبايدى?
- مالدىڭ بٸر نەمەسە ەكٸ كٶزٸ بٸردەي سوقىر بولسا;
- قۇربان شالۋ ورنىنا ٶز بەتٸمەن جەتە المايتىنداي اقساق بولسا;
- تٸستەرٸنٸڭ كٶبٸ جوق بولسا;
- مٷيٸزدەرٸ سىنعان نەمەسە بٸر سىڭارى تٷبٸنە دەيٸن جوق بولسا;
- بٸر نەمەسە ەكٸ مٷيٸزٸ تٷبٸنە دەيٸن كەسٸلگەن بولسا;
- قۇيرىعىنىڭ جارتىسى نەمەسە ودان كٶپ بٶلٸگٸ جوق بولسا;
- مال تىم ەلسٸرەگەن كٷيدە بولسا;
- تۋعاننان قۇلاعى نەمەسە قۇيىرىعى بولماسا;
- لاس قالدىقپەن تاماقتانىپ جٷرگەن مال جارامسىز.
قانداي كەمشٸلٸگٸ بار مال قۇرباندىققا جارامدى?
- كٶرۋٸ ناشار;
- بٸر اياعى اقساق بولسا دا, جٷرە الاتىن بولسا;
- مٷيٸزٸنٸڭ بٶلشەگٸ سىنىق بولسا نەمەسە تۋعاننان توقال بولسا;
- ساناۋلى تٸسٸ جوق بولسا;
- قۇيرىعىنىڭ نەمەسە قۇلاعىنىڭ كٸشكەنە بٶلٸگٸ جوق بولسا;
- قۇلاعى تەسٸلگەن بولسا;
- قىشىما;
- پٸشٸلگەن بولسا قۇرباندىققا شالۋعا بولادى.
قۇربانعا شالىنعان مالدىڭ ەتٸن قالاي ٷلەستٸرۋ قاجەت?
- ەتتٸڭ 3/1 بٶلٸگٸن ٶزٸنٸڭ وتباسىنا, بالا-شاعاسىنا;
- 3/1 بٶلٸگٸ تۋعان-تۋىستارى مەن كٶرشٸلەرٸنە;
- 3/1 بٶلٸگٸن كەدەي جەنە مۇقتاج جاندارعا ٷلەستٸرۋ ابزال.
دٸن ماماندارى قۇربانعا شالىنعان مالدىڭ تەرٸسٸ قاساپشىعا قىزمەت اقىسى رەتٸندە بەرٸلمەيتٸنٸن ەسكەرتەدٸ. ونى ساتىپ, اقشاسىن ساداقا ەتۋ قاجەت.
قۇربان شالۋدىڭ تىيىمدارى قانداي?
- شالىنعان مالدىڭ تەرٸسٸ مەن قالعان ەتٸ, باسى مەن باسقا دا بٶلشەكتەرٸ ساتىلماۋى تيٸس;
- مالدىڭ كٶزٸنشە پىشاق قايراۋعا بولمايدى;
- سوياتىن مالعا قاتىگەزدٸك تانىتۋعا بولمايدى;
- ٶتپەيتٸن پىشاقپەن باۋىزداۋعا تىيىم سالىنادى.
ەسكە سالايىق, بيىل قۇربان ايت مەرەكەسٸ 11 تامىز – جەكسەنبٸ كٷنٸ باستالادى. بۇعان دەيٸن ەلوردا ەكٸمدٸگٸ قۇرباندىق شالۋعا بولاتىن ورىنداردى بەلگٸلەگەنٸن جازعان بولاتىنبىز.
