Oraza ait meiramynan 70 kún ótkennen keiin bastalatyn Qurban ait ta jaqyndap keledi. Osyǵan orai, Qazaqstan musylmandary dini basqarmasy Qurbandyq shalý barysynda oryndalýy tiis talaptardy atady, dep habarlaidy "Ult aqparat".
«Bul kúni Mekkege barǵan qajylar Mina alqabynda qurbandyq shalý rásimi men qajylyqtyń basqa da talap-sharttaryn atqarsa, qajylyq jasaýǵa shamasy kelmegen musylmandar meshitterde ait namazyn oqyp, aitýly merekeniń eń mańyzdy rásimi – qurbandyq shalady», - delingen basqarmanyń saitynda jariialanǵan aqparatta.
Qurbandyq shalatyn adamǵa qoiylatyn talaptar:
- aqyl-esi durys, baliǵat jasyna tolǵan musylman bolýy;
- turǵylyqty mekende bolǵany, iaǵni, saparda bolmaǵany abzal;
- nisap mólsherinda artyq dáýleti bar adam bolýy.
«Biraq, bul jaǵdaiy tómen adam qurban shalmasyn degen sóz emes. Ondai qurbandyq nápil qurban úkimine jatady», - delingen basqarmanyń málimetinde.
Qurbanǵa qandai mal shalynýy tiis?
- bes jasar túieni 7 adam birigip nemese bir adam shala alady.
- eki jasar siyr malyn 7 adam birigip nemese 1 adam shalýyna bolady.
- bir jasar qoidy 1 adam shalady.
«Qurban malyn nietti adamnyń ózi shalsa, saýaby áldeqaida kóp dep sanalady. Alaida, basqa adamǵa ókildik berýge de bolady. Ol úshin telefon arqyly nemese hat-habar arqyly sharany bireýge naqty ýaqytyn aityp tapsyrý qajet. Ókildikti qabyldaǵan adam qurbandyq shartyn nietti adamnyń aitýy boiynsha atqarady», - deidi din ókilderi.
Qurban shalý tártibi qandai?
- pyshaq maldyń kóziniń aldynda qairalmaýy kerek;
- maldy sol jambasyna jyǵyp, keýdesimen qubylaǵa qaratý qajet;
- qurban shalýǵa niet etý (óz atynan nemese ózgeniń atynan);
- baýyzdar aldynda «Bismillá, Allahý ákbar!» dep aitý;
- maldyń óńeshin, keńirdekti jáne moiynnyń eki jaǵyndaǵy tamyrdy bir mezette kesý;
- maldyń qany tolyq aǵyp, jany shyqqansha kútý qajet.
Qurbandyqqa qandai mal shalynbaidy?
- maldyń bir nemese eki kózi birdei soqyr bolsa;
- qurban shalý ornyna óz betimen jete almaityndai aqsaq bolsa;
- tisteriniń kóbi joq bolsa;
- múiizderi synǵan nemese bir syńary túbine deiin joq bolsa;
- bir nemese eki múiizi túbine deiin kesilgen bolsa;
- quiryǵynyń jartysy nemese odan kóp bóligi joq bolsa;
- mal tym álsiregen kúide bolsa;
- týǵannan qulaǵy nemese quiyryǵy bolmasa;
- las qaldyqpen tamaqtanyp júrgen mal jaramsyz.
Qandai kemshiligi bar mal qurbandyqqa jaramdy?
- kórýi nashar;
- bir aiaǵy aqsaq bolsa da, júre alatyn bolsa;
- múiiziniń bólshegi synyq bolsa nemese týǵannan toqal bolsa;
- sanaýly tisi joq bolsa;
- quiryǵynyń nemese qulaǵynyń kishkene bóligi joq bolsa;
- qulaǵy tesilgen bolsa;
- qyshyma;
- pishilgen bolsa qurbandyqqa shalýǵa bolady.
Qurbanǵa shalynǵan maldyń etin qalai úlestirý qajet?
- ettiń 3/1 bóligin óziniń otbasyna, bala-shaǵasyna;
- 3/1 bóligi týǵan-týystary men kórshilerine;
- 3/1 bóligin kedei jáne muqtaj jandarǵa úlestirý abzal.
Din mamandary qurbanǵa shalynǵan maldyń terisi qasapshyǵa qyzmet aqysy retinde berilmeitinin eskertedi. Ony satyp, aqshasyn sadaqa etý qajet.
Qurban shalýdyń tyiymdary qandai?
- shalynǵan maldyń terisi men qalǵan eti, basy men basqa da bólshekteri satylmaýy tiis;
- maldyń kózinshe pyshaq qairaýǵa bolmaidy;
- soiatyn malǵa qatygezdik tanytýǵa bolmaidy;
- ótpeitin pyshaqpen baýyzdaýǵa tyiym salynady.
Eske salaiyq, biyl Qurban ait merekesi 11 tamyz – jeksenbi kúni bastalady. Buǵan deiin elorda ákimdigi qurbandyq shalýǵa bolatyn oryndardy belgilegenin jazǵan bolatynbyz.
