قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ مەملەكەتتٸك حاتشىسى قىرىمبەك كٶشەرباەۆ قر پرەزيدەنتٸ جانىنداعى سىبايلاس جەمقورلىققا قارسى ٸس-قيمىل مەسەلەلەرٸ جٶنٸندەگٸ كوميسسييانىڭ وتىرىسىن ٶتكٸزدٸ, دەپ حابارلايدى "ۇلت اقپارات" اقورداعا سٸلتەمە جاساپ.
كوميسسييانىڭ كەزەكتٸ وتىرىسى بەينەكونفەرەنتسييا بايلانىسى رەجيمٸندە ٶتتٸ. وندا جۇمىسپەن قامتۋدىڭ 2020-2021 جىلدارعا ارنالعان جول كارتاسىنىڭ تيٸمدٸلٸگٸ جەنە باسشىلاردىڭ باعىنىسىنداعى قىزمەتكەرلەردٸڭ سىبايلاس جەمقورلىققا تارتىلعانى ٷشٸن تەرتٸپتٸك جاۋاپتىلىعى مەن وتستاۆكا ينستيتۋتىن قۇقىقتىق قولدانۋدىڭ ٶزەكتٸ مەسەلەلەرٸ قارالدى.
اتالعان مەسەلەلەر بويىنشا اتقارالىپ جاتقان جۇمىستار تۋرالى رەسپۋبليكالىق بيۋدجەتتٸڭ اتقارىلۋىن باقىلاۋ جٶنٸندەگٸ ەسەپ كوميتەتٸ, باس پروكۋراتۋرا, سىبايلاس جەمقورلىققا قارسى ٸس-قيمىل, مەملەكەتتٸك قىزمەت ٸستەرٸ اگەنتتٸكتەرٸ, قارجى, ەڭبەك جەنە حالىقتى ەلەۋمەتتٸك قورعاۋ مينيسترلٸكتەرٸ باسشىلىعىنىڭ, بٸرقاتار ٶڭٸر ەكٸمدەرٸنٸڭ باياندامالارى تىڭدالدى.
بٸرٸنشٸ مەسەلەنٸ قاراۋ بارىسىندا حالىقتى قوسىمشا تابىس كٶزدەرٸمەن قامتاماسىز ەتۋ ماقساتىندا ەزٸرلەنگەن, داعدارىسقا قارسى باستى شارالاردىڭ بٸرٸ بولىپ تابىلاتىن جول كارتاسىن ٸسكە اسىرۋدىڭ ماڭىزدىلىعى اتاپ ٶتٸلدٸ.
جول كارتاسىنىڭ نەگٸزٸندە ماڭىزدى ينفراقۇرىلىمدىق جوبالاردى ٸسكە اسىرۋ باستالدى. وعان ٶتكەن جىلى 1 ترلن. تەڭگە بٶلٸندٸ. ال بيىل شامامەن 325 ملرد. تەڭگە بٶلۋ جوسپارلانعان.
بۇل رەتتە وسى باعدارلامالىق قۇجاتتىڭ ماڭىزدىلىعىن جەنە قارجىلاندىرۋ كٶلەمٸن ەسكەرە وتىرىپ, مەملەكەت باسشىسى بيۋدجەت قاراجاتىنىڭ ماقساتتى جەنە تيٸمدٸ جۇمسالۋىن باقىلاۋدى تاپسىرعان بولاتىن.
قۇقىق قورعاۋ جەنە باقىلاۋشى مەملەكەتتٸك ورگاندار جٷرگٸزگەن تەكسەرۋلەر ۇيىمداستىرۋشىلىق سيپاتتاعى جەنە قارجىلىق تەرتٸپتٸڭ ساقتالمايتىنىن انىقتادى. سونداي-اق ازاماتتاردىڭ تۇراقتى جۇمىس ورىندارىن اشۋ كەزٸندەگٸ ٸس-ەرەكەتٸن, ەسٸرەسە, ادامداردى جۇمىسقا جالعان ورنالاستىرۋ مەسەلەسٸن قاتاڭ باقىلاۋ قاجەتتٸگٸن ايقىندادى.
مەسەلەن, ٶتكەن جىلدىڭ ٶزٸندە عانا ەسەپ كوميتەتٸ قۇقىق قورعاۋ ورگاندارىنا 72 فاكت بويىنشا ماتەريال بەرگەن. ال 339 فاكتٸ بويىنشا كٸنەلٸ تۇلعالاردىڭ ەكٸمشٸلٸك جاۋاپتىلىعى تۋرالى مەسەلە كٶتەرٸلگەن.
سىبايلاس جەمقورلىققا قارسى اگەنتتٸك 28 قىلمىستىق قۇقىق بۇزۋشىلىقتى تٸركەگەن. ول بويىنشا 23 ادام جاۋاپكەرشٸلٸككە تارتىلعان. پروكۋراتۋرا ورگاندارى بولسا, 331 قاداعالاۋ اكتٸسٸن ەنگٸزدٸ, 493 ادام تەرتٸپتٸك جاۋاپكەرشٸلٸككە, 540 ادام ەكٸمشٸلٸك جاۋاپكەرشٸلٸككە تارتىلدى.
وسىعان بايلانىستى, تيٸستٸ مەملەكەتتٸك ورگاندارعا بٶلٸنگەن قارجىنىڭ جۇمسالۋ زاڭدىلىعى مەن تيٸمدٸلٸگٸنە مونيتورينگتٸ جالعاستىرۋ, جول كارتاسىن ٸسكە اسىرۋ جۇمىسىن تيٸستٸ ٷيلەستٸرۋدٸ قامتاماسىز ەتۋ, قارجى تەرتٸبٸن ساقتاۋ جەنە مەردٸگەر ۇيىمداردىڭ جاڭا جۇمىس ورىندارىن اشۋ كەزٸندەگٸ مٸندەتتەمەلەرٸن ورىنداۋىن باقىلاۋدا ۇستاۋ ۇسىنىلدى.
ەكٸنشٸ مەسەلە اياسىندا سىبايلاس جەمقورلىققا قارسى الدىن الۋ شارالارىن قابىلداماعانى جەنە سىبايلاس جەمقورلىق قۇقىق بۇزۋشىلىقتار جاساعانى ٷشٸن مەملەكەتتٸك ورگاندار باسشىلارىنىڭ جاۋاپكەرشٸلٸگٸن ارتتىرۋ ينستيتۋتىنىڭ تيٸمدٸلٸگٸ قارالدى.
بۇل ينستيتۋتتى ەنگٸزۋ قاجەتتٸلٸگٸن قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ تۇڭعىش پرەزيدەنتٸ – ەلباسى نۇرسۇلتان ەبٸشۇلى نازارباەۆ پەن مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت كەمەلۇلى توقاەۆ بٸرنەشە رەت اتاپ ٶتكەن ەدٸ.
مەملەكەتتٸك قىزمەت ٸستەرٸ اگەنتتٸگٸنٸڭ مەلٸمەتٸنشە, قاراماعىنداعى قىزمەتكەرلەردٸڭ سىبايلاس جەمقورلىق قىلمىستارى ٷشٸن 108 مەملەكەتتٸك قىزمەتشٸ مەن قىزمەتكەر تەرتٸپتٸك جاۋاپكەرشٸلٸككە تارتىلعان. ونىڭ 15-ٸ وتستاۆكاعا كەتكەن, ال 93 تۇلعاعا تٷرلٸ تەرتٸپتٸك جاۋاپكەرشٸلٸك جٷكتەلگەن.
تۇتاستاي العاندا, سىبايلاس جەمقورلىقتىڭ الدىن الۋ جٶنٸندەگٸ ٸس-شارالارعا بايلانىستى باسشىلاردىڭ تٸكەلەي تارتىلۋىن تالقىلاۋ نەتيجەلەرٸ جاڭا زاڭنامالاردىڭ نەتيجەلٸ ٸسكە اسىرىلىپ جاتقانىن جەنە العا ٸلگەرٸلەۋ بار ەكەنٸن كٶرسەتتٸ.
سونىمەن قاتار اتالعان جاڭا ٶزگەرٸستەردٸ جٷزەگە اسىرۋ كەزەڭٸندە اتالعان باعىتتاعى سىبايلاس جەمقورلىققا قارسى زاڭنامانى ودان ەرٸ جەتٸلدٸرۋ قاجەتتٸلٸگٸ ايقىندالدى.
وسى مەسەلەلەردٸ ەسكەرە وتىرىپ, ۋەكٸلەتتٸ مەملەكەتتٸك ورگاندارعا تيٸستٸ ۇسىنىستاردى ودان ەرٸ پىسىقتاۋدى جەنە ٸسكە اسىرۋدى جٷزەگە اسىرۋ ۇسىنىلدى.
وتىرىس قورىتىندىسى بويىنشا قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ مەملەكەتتٸك حاتشىسى قىرىمبەك كٶشەرباەۆ قارالعان مەسەلەلەر بويىنشا ناقتى تاپسىرمالار بەردٸ, ولاردىڭ ورىندالۋى باقىلاۋعا الىندى.
