1 شٸلدەدەن باستاپ ەلەمنٸڭ كەيبٸر ەلدەرٸندە شەكتەۋ شارالارىن جەڭٸلدەتۋدٸڭ جاڭا كەزەڭٸ باستالدى. بٸراق دٷنيەجٷزٸلٸك دەنساۋلىق ساقتاۋ ۇيىمى فۋتبولدان ەۋروپا چەمپيوناتىنا بايلانىستى كوروناۆيرۋس ينفەكتسيياسىنىڭ ارتۋى تۋرالى ەسكەرتتٸ. اۋسترالييا مەن جاڭا زەلاندييا ۆاكتسينانىڭ جەتٸسپەۋشٸلٸگٸنە شاعىمدانۋدا; ەۋروپالىق وداق ەلەكتروندى «ۆاكتسيناتسييا تٶلقۇجاتتارىن» قولدانۋعا كٸرٸستٸ. ەلەمدەگٸ وسى جەنە ٶزگە دە جاڭالىقتار تۋرالى ۆۆس اگەنتتٸگٸ حابارلادى.
دجونس حوپكينس ۋنيۆەرسيتەتٸنٸڭ مەلٸمەتٸ بويىنشا, ەلەمدە 182,3 ميلليون ادام كوروناۆيرۋس جۇقتىرعان, ال قايتىس بولعاندار سانى 4 ميلليونعا جەتكەن.
جالپى, قازٸرگٸ ۋاقىتتا ەلەمدە 3,2 ميللياردتان استام ۆاكتسيناتسييا جاسالدى. كەيبٸر ەلدەردە, مىسالى ۇلىبريتانييادا, حالىقتىڭ جارتىسى تولىعىمەن نەمەسە ٸشٸنارا ەگٸلدٸ. باسقالارىندا (سونىڭ ٸشٸندە رەسەيدە) ۆاكتسينالاۋ قارقىنى بيلٸكتٸڭ جوسپارلارىنان ەدەۋٸر ارتتا قالىپ وتىر.
1 شٸلدەدە ۆاكتسيناتسييا تٶلقۇجاتتارى قولدانىلا باستادى
بەيسەنبٸدە ەۋروپالىق وداق ەلدەرٸندە ۆاكتسيناتسييا تٶلقۇجاتتارى رەسمي اينالىمعا ەنگٸزٸلدٸ. ولار تسيفرلىق سەرتيفيكات تٷرٸندە (قاجەت بولعان جاعدايدا, قاعاز تٷرٸن الىپ جٷرۋگە بولادى), وندا ۆاكتسيناتسييا تۋرالى كۋەلٸك قانا ەمەس, كوروناۆيرۋس سىناعىنىڭ تەرٸس نەتيجەسٸ نەمەسە ادامنىڭ ٸندەتپەن اۋىرىپ, ايىققانى تۋرالى دەلەلدەر كٶرسەتٸلۋٸ مٷمكٸن.
ەۋروپانىڭ كەيبٸر ەلدەرٸ ٶز ٸشٸندە پايدالانۋ ٷشٸن «جاسىل سەرتيفيكاتتاردى» ەنگٸزگەنٸنە بٸراز ۋاقىت بولدى. ال قازٸر كەز كەلگەن ەۋروپا ەلٸنە جارامدى بٸرىڭعاي قۇجات تۋرالى سٶز بولىپ وتىر.
ەلەكتروندى كودتاردى ەو-نىڭ بارلىق 27 مەملەكەتٸنٸڭ ازاماتتارى مەن تۇرعىندارى, سونداي-اق يسلاندييا, ليحتەنشتەين, شۆەيتسارييا جەنە نورۆەگييا الا الادى. بۇل ەلدەردٸڭ بارلىعى سەرتيفيكاتتاردى مويىندايدى.
ۆاكتسينالارعا كەلەتٸن بولساق, سەرتيفيكاتتى ەۋروپالىق رەتتەۋشٸلەر سەرتيفيكاتتاعان تٶرت پرەپاراتتىڭ بٸرٸمەن ەگٸلگەندەر عانا الا الادى:
Pfizer-BioNTech;
AstraZeneca (AZ), وكسفورد ۆاكتسيناسى رەتٸندە دە بەلگٸلٸ;
Moderna;
Janssen, ول Johnson & Johnson رەتٸندە بەلگٸلٸ.
ەۋروپالىق وداقتىڭ جەتٸ ەلٸ – اۆسترييا, گەرمانييا, سلوۆەنييا, گرەكييا, يرلاندييا, يسپانييا جەنە ەستونييا ٷندٸ ٶندٸرٸسٸنٸڭ ۆاكتسيناسىن العاندارعا ٶز اۋماقتارىنا كٸرۋٸن ماقۇلدادى. ەو قۇرامىنا كٸرمەيتٸن يسلاندييا مەن شۆەيتسارييا ٷندٸ ۆاكتسينالارىن شەتەلدەن كەلگەندەر ٷشٸن جەتكٸلٸكتٸ قورعانىس دەپ تانىدى.
كارانتين شەكتەۋلەرٸن جەڭٸلدەتٸپ جاتقان ەلدەر
تٷركييا شەكتەۋلەردٸ بٸرتٸندەپ جەڭٸلدەتە باستادى. 1 شٸلدەدەن باستاپ ەلدە كومەندانتتىق ساعات پەن سەنبٸلٸك لوكداۋندار بولمايدى. سونداي-اق كٶلٸكتٸ پايدالانۋعا شەكتەۋلەر الىنىپ, قالالار اراسىنداعى قوزعالىس قالپىنا كەلتٸرٸلەدٸ.
مەملەكەتتٸك مەكەمەلەر ەدەتتەگٸ جۇمىس ساعاتتارىنا ورالادى. بٸراز ۋاقىتتان بەرٸ مەكتەپتەر مەن بالاباقشالاردىڭ جۇمىسى شەكتەۋلٸ بولادى, قوعامدىق ورىنداردا, ەسٸرەسە بازارلاردا سانيتارلىق نورمالاردىڭ كٷشەيۋٸ ساقتالادى. جەكە بيزنەستەردٸڭ قايتا جۇمىسقا كٸرٸسۋٸ كەزەڭ-كەزەڭمەن جٷرگٸزٸلەدٸ.
نيۋ-يورك مەرٸ بيلل دە بلازيو بەيسەنبٸدەن باستاپ قالا بٸر جارىم جىلدىق قاتاڭ شەكتەۋلەردەن كەيٸن بۇرىنعى ٶمٸرٸنە ورالا باستايتىنىن مەلٸمدەدٸ. ساۋدا ورتالىقتارى, سپورت زالدارى جەنە قالالىق كٶلٸك ەدەتتەگٸ جۇمىس كەستەسٸنە ورالادى. قوعامدىق ٷي-جايلاردىڭ ٸشٸندە ەلەۋمەتتٸك قاشىقتىق پەن بەتپەردە كييۋدٸڭ بۇرىنعى تالاپتارى ساقتالادى. نيۋ-يوركتەگٸ مەكتەپتەر مەن تەاترلار تەك قىركٷيەك ايىندا اشىلادى.
اقش ەلٸ كٷنگە دەيٸن كوروناۆيرۋستان ەلەمدە كٶش باستاپ كەلەدٸ – پاندەمييا كەزٸندە 33,6 ميلليون ادام اۋىرىپ, 604,7 مىڭ ادام قايتىس بولدى.
ددسۇ ەۋرو-2020-نى ينفەكتسييانىڭ ٶسۋٸمەن بايلانىستىردى
دٷنيەجٷزٸلٸك دەنساۋلىق ساقتاۋ ۇيىمى ستاديونداردا, پابتار مەن بارلاردا ەۋروپا فۋتبول چەمپيوناتىن كٶرۋگە جينالعان ادامدار مەن قۇرلىقتاعى ينفەكتسييالاردىڭ ٶسۋٸ اراسىنداعى بايلانىستى تٸلگە تيەك ەتتٸ.
ددسۇ ٶكٸلٸ كەترين سموللۆۋد ستاديوندارداعى جاعدايلارعا عانا ەمەس, ادامداردىڭ ولارعا قالاي جەتەتٸنٸنە جەنە ماتچتاردان كەيٸن قايدا باراتىنىنا نازار اۋدارۋ كەرەك دەدٸ. بۇل جانكٷيەرلەر فۋتبول كٶرەتٸن پابتار مەن بارلارعا دا قاتىستى.
مىسالى, شوتلاندييادا جاقىندا ستاديوندا نەمەسە پابتا ويىنداردى كٶرگەن 2 مىڭنان استام ادام ۆيرۋس جۇقتىرعان. 120-عا جۋىق جانكٷيەر فينليانديياعا وڭ دياگنوزبەن سانكت-پەتەربۋرگتەن ورالدى. وندا ولار ٶز قۇراماسىنىڭ ماتچىنا قاتىستى. كٶپتەگەن ەۋروپا ەلدەرٸندە حالىقتىڭ ٷشتەن بٸر بٶلٸگٸ عانا تولىعىمەن ەگٸلدٸ.
گەرمانييانىڭ سىرتقى ٸستەر مينيسترٸ حورست زەحوفەر ۋەفا-نى سىنعا الىپ, جانكٷيەرلەردٸ ستاديوندارعا جاپپاي جٸبەرۋ تۋرالى شەشٸمدٸ «مٷلدەم جاۋاپسىز» دەپ اتادى.
ەۋروپا چەمپيوناتىنىڭ سوڭعى ٷش ماتچى ۇلىبريتانييادا ٶتەدٸ جەنە ددسۇ ەسكەرتۋٸنە قاراماستان ولارعا 60 مىڭعا دەيٸن كٶرەرمەن جٸبەرٸلەدٸ.
ەلەمدەگٸ باسقا وقيعالار
اۋسترالييا بيلٸگٸ ەلدٸڭ پاندەمييامەن جوعارى تيٸمدٸ كٷرەسٸ ۆاكتسيناتسييا كامپانيياسىنىڭ كەشٸكتٸرٸلۋٸنە ەكەلدٸ دەپ مەلٸمدەيدٸ. قارجى مينيسترٸ سايمون بيرمينگەمنٸڭ ايتۋىنشا, اۋسترالييا ۆاكتسينالار كەزەگٸنٸڭ سوڭىندا تۇر, ٶيتكەنٸ ٶندٸرۋشٸلەر مەن حالىقارالىق رەتتەۋشٸلەر ۆاكتسينانى الدىمەن, ەڭ كٶپ زارداپ شەككەن ەلدەرگە جەتكٸزبەك.
دەل وسىنداي جاعداي جاڭا زەلاندييادا دا ورىن الدى. بۇل ەل دە Covid-19-دىڭ تارالماۋىن قامتاماسىز ەتكەن بولاتىن. وسىلايشا ەكٸ ەل دە Pfizer پرەپاراتىن كٷتۋدە: ولار ۆاكتسينامەن قامتاماسىز ەتۋ قاجەتتٸلٸگٸنە بايلانىستى كەيٸنگە قالدىرىلعان ەدٸ. قازٸرگٸ ۋاقىتتا اۋسترالييالىقتاردىڭ تەك 5% تولىعىمەن ەگٸلدٸ. ەل حالقىنىڭ جارتىسىنا جۋىعى, 12 ميلليوننان استام ادام جاڭا «دەلتا» شتامىنىڭ تارالۋىنا بايلانىستى تاعى دا لوكداۋندا بولدى.
