قازاقستاندا COVID-19 ۆيرۋسىن انىقتاۋعا تەگٸن ەكسپرەسس-تەستتەن كٸمدەر ٶتە الادى? ول ٷشٸن نە ٸستەۋ كەرەك جەنە ونىڭ نەتيجەسٸ سەنٸمدٸ مە? وسى جەنە ٶزگە دە سۇراقتاردىڭ جاۋابى coronavirus2020.kz رەسمي سايتىندا بەرٸلدٸ, دەپ حابارلايدى "ۇلت اقپارات".
كوروناۆيرۋستى انىقتاۋعا ەكسپرەسس-تەستتەن ٶتۋ ٷشٸن نە ٸستەۋ كەرەك?
1. قر دسم رەسپۋبليكالىق ەلەكتروندىق دەنساۋلىق ساقتاۋ ورتالىعىنىڭhttps://formcovid.eisz.kz/index.htmlسايتىندا ساۋالناما تولتىرۋ.
2. ەپيدەميولوگييالىق ٸرٸكتەۋ كٶمەگٸمەن بٸرٸنشٸ كەزەكتە تەستتەن ٶتكٸزٸلەتٸن ازاماتتاردىڭ ساناتى انىقتالاتىن بولادى.
3. ازاماتتاردىڭ وسى ساناتتارى كوروناۆيرۋسقا ەكسپرەسس-تەستتەن تەگٸن ٶتەدٸ.
COVID-19 ۆيرۋسىن انىقتاۋعا تەگٸن ەكسپرەسس-تەستتەن كٸمدەر ٶتە الادى?
سوڭعى ەكٸ اي ٸشٸندە اۋرۋعا شالدىققان نەمەسە قازٸرگٸ ۋاقىتتا جرۆي, پنەۆمونييا, جەدەل-رەسپيراتورلىق اۋرۋ بەلگٸلەرٸ بار تٶمەندە كٶرسەتٸلگەن قاۋٸپ توبىنداعى تۇلعالار:
1. كوروناۆيرۋستىڭ الدىن الۋ شارالارىنا قاتىساتىن تۇلعالار: جەدەل جەردەم قىزمەتكەرلەرٸ, امبۋلاتورلىق-ەمحانالىق ۇيىمداردىڭ, ستاتسيونارلاردىڭ قابىلداۋ بٶلٸمشەلەرٸنٸڭ قىزمەتكەرلەرٸ.
2. مەديتسينالىق كٶمەك كٶرسەتۋگە تٸكەلەي قاتىساتىندار.
3. تىنىس الۋ اعزالارىنىڭ اۋىر سوزىلمالى اۋرۋلارىمەن ديسپانسەرلٸك ەسەپتە تۇرعان تۇلعالار.
4. اۋرۋحاناعا جاتقىزىلماعان رەسپيراتورلىق سيمپتومدارى (جرۆي, پنەۆمونييالار, جرا) بار ناۋقاستار.
5. ناۋقاسپەن ىقتيمالدى قارىم-قاتىناستا بولعان تۇلعالار.
6. مەملەكەتتٸك شەكاراداعى ٶتكٸزۋ بەكەتتەرٸندە اۆتوٶتكەلدەر مەن تەمٸرجولدار ارقىلى قازاقستانعا ساپارلاپ كەلەتٸن ازاماتتار.
7. كوروناۆيرۋستىڭ تارالۋىنىڭ الدىن الۋعا قاتىساتىن ورتالىق جەنە جەرگٸلٸكتٸ مەملەكەتتٸك ورگانداردىڭ قىزمەتكەرلەرٸ (ٸشكٸ ٸستەر مينيسترلٸگٸ, قورعانىس مينيسترلٸگٸ, ۇلتتىق گۆاردييا, ۇقك, كەدەن قىزمەتٸ, ەكٸمدٸكتەر قىزمەتكەرلەرٸ).
8. كارانتيندەگٸ ٶڭٸرلەردٸڭ تٸرشٸلٸك قىزمەتٸن قامتاماسىز ەتەتٸن قىزمەتكەرلەر (كوممۋنالدىق قىزمەتتەر, ساۋدا-ساتتىق, دەرٸ-دەرمەكتەر جەنە ازىق-تٷلٸك جەتكٸزەتٸن قىزمەتكەرلەر, تاپسىرىسپەن جەتكٸزۋدٸ جٷزەگە اسىراتىن قوعامدىق تاماقتاندىرۋ وبەكتٸلەرٸنٸڭ, كٶلٸك تاسىمالىنىڭ, پيك-تەردٸڭ ٶكٸلدەرٸ, دەزينفەكتسييا قىزمەتٸن كٶرسەتەتٸندەر جەنە ت.ب.).
9. تەك ەپيدەميولوگييالىق كٶرسەتٸلٸمدەر بويىنشا ٶزگە تۇلعالار.
ەكسپرەسس-تەستتەن ٶتۋ رەسٸمٸ
1. قاۋٸپسٸزدٸكتٸ قامتاماسىز ەتۋ ٷشٸن COVID-19-عا سىناما الۋ پروتسەدۋراسى باسقا تالداۋلار قابىلدانبايتىن, بيوماتەريال الۋ ٷشٸن عانا بەلگٸلەنگەن بٶلٸمشەلەردە ٶتكٸزٸلەدٸ (ساۋالنامالاردى ٸرٸكتەۋ قورىتىندىلارى بويىنشا).
2. پاتسيەنتتەر ەكسپرەسس-تەستتەن ٶتۋگە قاتاڭ تٷردە كٶرسەتٸلگەن ۋاقىتتا شاقىرىلادى جەنە كەزەكتە 1,5 - 2 مەتر اراقاشىقتىق ساقتاپ, قان تاپسىرۋ بٶلٸمشەلەرٸنٸڭ الدىندا - دالادا كٷتەدٸ جەنە ورىنجايعا بٸر-بٸردەن شاقىرىلادى.
3. كٸرەتٸن جەنە شىعاتىن پاتسيەنتتەر لەگٸ ەكٸ جاققا بٶلٸنەدٸ.
4. مەديتسينالىق بەتپەردەنٸڭ بولۋى مٸندەتتٸ.
تەستتٸ كٸمدەر جەنە قايدا جاسايدى?
1. جەدەل جەردەم بريگادالارى (شۇعىل شاقىرتۋلار).
2. زەرتحانالىق قىزمەتتەردٸڭ موبيلدٸ بريگادالارى, ارنايى جاساقتالعان بٶلٸمشەلەردە (تەك شاقىرۋ بويىنشا).
3. اۆتو جەنە تەمٸرجول ٶتكەلدەرٸندە (قر اۋماعىنا ساپارلاپ كەلەتٸن ازاماتتار ٷشٸن).
4. ستاتسيونارلاردا (تەك مەديتسينالىق كٶرسەتٸلٸمدەر بويىنشا).
COVID-19-عا ەكسپرەسس-تەست نەدەن تۇرادى?
1. ەكسپرەسس-تەست بٸرنەشە رەاگەنت جاعىندىسىمەن ەندٸرٸلگەن تەست-جولاعى بار بٸررەتتٸك پلاستيك قۇرىلعىدان تۇرادى.
2. تەستتٸ جاساۋ ٷشٸن كٷردەلٸ قۇرال-جابدىق قاجەت ەمەس. تالداۋعا قان ساۋساقتان الىنادى, بارلىق پايدالانىلاتىن قۇرالدار ستەريلدٸ جەنە بٸررەتتٸك.
3. تەست نەتيجەسٸن 15 مينۋت ٸشٸندە الۋعا بولادى.
ەكسپرەسس-تەست نەتيجەسٸ سەنٸمدٸ مە?
1. ەكسپرەسس-تەست ارقىلى كوروناۆيرۋس ينفەكتسيياسىنىڭ دياگنوزى قويىلمايدى. ٶيتكەنٸ تەست اعزاداعى ۆيرۋستى انىقتامايدى, تەك وعان دەگەن يممۋندىق جٷيەنٸڭ رەاكتسيياسىن باعالايدى.
2. ەكسپرەسس-تەستٸلەردٸڭ سەنٸمدٸلٸگٸ 90% اسپايدى, سوندىقتان 10% دەيٸنگٸ جاعدايدا ەرٸ جالعان-تەرٸس, ەرٸ جالعان-وڭ نەتيجەلەر الۋعا بولادى.
3. دياگنوزدى راستاۋدىڭ نەگٸزگٸ ەدٸسٸ رەتٸندە بۇرىنعىشا: جۇتقىنشاقتان پتر جاعىندىسى الۋ جەنە كوروناۆيرۋس رنق-سىن انىقتاۋ بولىپ قالا بەرەدٸ.
ەگەر ەكسپرەسس-تەست تەرٸس نەتيجە كٶرسەتسە:
1. تەستتٸڭ تەرٸس نەتيجەسٸن الۋ ينفەكتسييانىڭ جوق ەكەنٸن نەمەسە ينفەكتسييا جۇقتىرۋدىڭ تاياۋدا بولعانىن, ال انتيدەنەلەردٸڭ ەلٸ تٷزٸلٸپ ٷلگەرمەگەنٸن ايعاقتاي الادى.
2. ۆيرۋستىڭ وسىلاي تاسىمالدانۋى قورشاعان قاۋىمعا قاۋٸپتٸ بولۋى مٷمكٸن, سوندىقتان ەگەر سٸز كارانتيندە بولساڭىز, وقشاۋلانعان كٷيدە قالىپ, بارلىق پروفيلاكتيكالىق شارالاردى قاداعالاۋ كەرەك.
3. كارانتين اياقتالعاندا ينفەكتسييا جۇقتىرۋدى تٷپكٸلٸكتٸ جوققا شىعارۋ ٷشٸن قايتالاپ تەست ٶتكٸزۋ قاجەت.
COVID-19-عا ەكسپرەسس-تەستٸنٸڭ جۇمىس ٸستەۋ قاعيداتى
1. تەست قاعيداتى SARS-CoV-2 (COVID-19) كوروناۆيرۋسىنا IgG/IgM كلاسس انتيدەنەلەرٸن قاندا انىقتاۋعا نەگٸزدەلگەن. ينفەكتسييا جۇققان 7-10 كٷننەن كەيٸن بٸرٸنشٸ بولىپ IgM كلاسس انتيدەنەلەرٸ ٶندٸرٸلەدٸ. ولار اۋرۋدىڭ جەدەل ساتىدا ەكەنٸن ايعاقتايدى.
2. ينفەكتسييا جۇققاننان كەيٸنگٸ 2-3 اپتادان سوڭ IgG كلاسس انتيدەنەلەرٸ ٶندٸرٸلەدٸ, ول ينفەكتسييانىڭ كٶتەرٸمدٸ ٶتكەنٸن جەنە قالىپتاسقان يممۋندىق جاۋاپتى بٸلدٸرەدٸ.
3. ەگەر ادامدا IgM كلاسس وڭ انتيدەنەلەرٸ (نەمەسە IgM جەنە IgG وڭ انتيدەنەلەرٸنٸڭ ەكٸ كلاسى) تابىلسا, وندا ينفەكتسييا 7-14 كٷنگە جۋىق ۋاقىت بۇرىن جۇققان.
4. ەگەر IgG كلاسس وڭ انتيدەنەلەرٸ تابىلسا – بۇل بۇرىن وسى ادامنىڭ كوروناۆيرۋسپەن بايلانىسى بولعانىن نەمەسە وسى ينفەكتسييانى يممۋندىق جاۋاپ قالىپتاسۋىمەن كٶتەرگەنٸن بٸلدٸرەدٸ.
