قر قم مەملەكەتتٸك كٸرٸستەر كوميتەتٸ زەينەتاقى تٶلەمدەرٸنە سالىق سالۋ جٶنٸندە ازاماتتاردان كەلٸپ تٷسٸپ جاتقان ٶتٸنٸشتەر مەن سۇراۋلارعا بايلانىستى, قوسارلانعان سالىق سالۋ تۋرالى الاڭداۋعا نەگٸز بار ما, وسىعان تٷسٸندٸرمە بەردٸ, دەپ حابارلايدى "ۇلت اقپارات".
اگەنتتەر (جۇمىس بەرۋشٸلەر) جەكە تۇلعالاردان ۇستاپ قالعان مٸندەتتٸ زەينەتاقى جارنالارىنا جەكە تابىس سالىعى (جتس) سالىنبايدى, دەل وسىنداي تەرتٸپ مٸندەتتٸ كەسٸپتٸك زەينەتاقى جارنالارىنا دا قاتىستى. زەينەتاقى جارنالارىنىڭ سوماسىن ۇستاپ قالۋ كەزٸندە جتس سالىنباۋىنا بايلانىستى زەينەتاقى جيناقتارىنىڭ سوماسىنا تٶلەگەن كەزدە بٸر رەت قانا سالىق سالىنادى, تيٸسٸنشە قوسارلانعان سالىق سالۋعا جول بەرٸلمەيدٸ, دەدٸ قر قم مەملەكەتتٸك كٸرٸستەر كوميتەتٸندە.
سونداي-اق, مەملەكەتتٸك كٸرٸستەر كوميتەتٸندە ەكٸنشٸ تەسٸلمەن تٶلەنەتٸن بٸرجولعى زەينەتاقى تٶلەمدەرٸنە سالىق سالۋ تەرتٸبٸنە قاتىستى ەگجەي-تەگجەيلٸ ايتىپ بەردٸ. بۇل تەسٸل بجزق بەلگٸلەگەن كەستە بويىنشا (زەينەتاقى اۋدارۋ باستالعان كەلەسٸ ايدان باستاپ) 16 جىلدان اسپايتىن مەرزٸم ٸشٸندە اي سايىن تەڭ ٷلەستەرمەن جتس ۇستاپ قالۋدى كٶزدەيدٸ.
تولىقتاي تٷسٸنۋ ٷشٸن بۇل تەسٸلدٸ مىسال رەتٸندە قاراستىرۋدى ۇسىنىلعان.
مىسال كەلتٸرەيٸك:
سالىمشىنىڭ جزش-سىنداعى زەينەتاقى جيناقتارىنىڭ سوماسى = 8 500 000 تەڭگە, جەتكٸلٸكتٸلٸك شەگٸ = 3 500 000 تەڭگە,
بٸرجولعى زەينەتاقى تٶلەمٸ = 5 000 000 تەڭگە (8 500 000 -3 500 000),
ەسەپتەلگەن جتس سوماسى = 5 000 000 (تولىق كٶلەمدە) * 10%= 500 000 تەڭگە,
بٸرجولعى زەينەتاقى تٶلەمٸ تٷرٸندەگٸ كٸرٸس سوماسى = 5 000 000 تەڭگە,
جتس زەينەتاقىدان كەلەسٸدەي تٷردە ۇستالادى:
ەسەپتەلگەن جتس سوماسى 16 جىلعا, ياعني 192 ايعا بٶلٸنەدٸ.
سونىمەن, 500000/192 = 2604تەڭگە – اي سايىن زەينەتاقىدان كەيٸنگە قالدىرىلعان جتس سوماسى ۇستالاتىن بولادى.
«ەگەر جەكە تۇلعا قازاقستان رەسپۋبليكاسىنان تىس جەرلەرگە تۇراقتى تۇرۋعا كەتۋگە نەمەسە زەينەتاقى جيناقتارىنىڭ سومالارىن ساقتاندىرۋ ۇيىمدارىنا اۋدارۋعا شەشٸم قابىلداسا, وندا كەيٸنگە قالدىرىلعان جەكە تابىس سالىعىنىڭ سوماسى تولىق بٸرجولعى تٶلەممەن ۇستالاتىن بولادى.
ەگەر جەكە تۇلعا قايتىس بولسا – وسى جەكە تۇلعانىڭ مۇراگەرلەرٸنەن مۇراعا قالعان زەينەتاقى جيناقتارىنان, كەيٸنگە قالدىرىلعان جەكە تابىس سالىعىنىڭ سوماسى بٸر رەت ۇستالاتىن بولادى», - دەپ تولىقتىردى قر قم مكك-نٸڭ باسپاسٶز قىزمەتٸندە.
