قر پرەمەر-مينيسترٸ اسقار ماميننٸڭ تٶراعالىعىمەن ٶتكەن ٷكٸمەتتٸڭ سەلەكتورلىق وتىرىسىندا كٶكتەمگٸ ەگٸس جۇمىستارىن ٶتكٸزۋ بارىسى قارالدى. ٶڭٸرلەردە كٶكتەمگٸ دالا جۇمىستارى تۋرالى تٷركٸستان وبلىسىنىڭ ەكٸمٸ ٶمٸرزاق شٶكەەۆ, سولتٷستٸك قازاقستان وبلىسىنىڭ ەكٸمٸ قۇمار اقساقالوۆ, قوستاناي وبلىسىنىڭ ەكٸمٸ ارحيمەد مۇحامبەتوۆ جەنە قاراعاندى وبلىسىنىڭ ەكٸمٸ جەڭٸس قاسىمبەك باياندادى, دەپ حابارلايدى primeminister.kz سايتى.
ٶمٸرزاق شٶكەەۆتٸڭ حابارلاۋىنشا, تٷركٸستان وبلىسىندا اۋىل شارۋاشىلىعى ماقساتىندا پايدالانىلاتىن ەگٸستٸك جەرلەردٸڭ كٶلەمٸ 857,2 مىڭ گا قۇرايدى. قازٸرگٸ كەزدە كٶكتەمگٸ دالا جۇمىستارىنىڭ 92%-ى اياقتالعان.
«ەگٸستٸكتٸ ەرتاراپتاندىرۋ باعىتىنا سەيكەس, كارتوپ, كٶكٶنٸس, باقشا داقىلدارىنىڭ القابى ٶتكەن جىلمەن سالىستىرعاندا 3,2 مىڭ گا ارتىپ, 122 مىڭ گا قۇرادى. مال ازىعى داقىلدارى 11,6 مىڭ گا ارتىپ, 213 مىڭ گا قۇرادى», — دەدٸ ٶ. شٶكەەۆ.
وبلىستا ماساقتى داقىلدار ەگٸستٸگٸ ٶتكەن جىلمەن سالىستىرعاندا 4,8 مىڭ گا ازايىپ, 213 مىڭ گا قۇراعان. ماقتا داقىلىنىڭ ەگٸستٸگٸ 12,7 مىڭ گا ازايتىلدى, 118 مىڭ گا جەرگە ەگٸلدٸ. ال مايلى داقىلدار ٶتكەن جىلعى دەڭگەيدە - 91,4 مىڭ گا القاپقا ەگٸلگەن.
تٷركٸستان وبلىسىندا اۋىل شارۋاشىلىعىنداعى ەڭبەك ٶنٸمدٸلٸگٸن ارتتىرۋ ٷشٸن 3 نەگٸزگٸ باعىتتاعى جۇمىستار قولعا الىنعان. شارۋا قوجالىقتارى 3 كووپەراتيۆكە بٸرٸكتٸرٸلٸپ, تەحنيكامەن قامتاماسىز ەتٸلدٸ, ونىڭ ٸشٸندە 11 مىڭ گا جاڭبىرلاتىپ سۋارۋ تەحنولوگيياسىن ەنگٸزٸلدٸ. يتالياندىق تەحنولوگييامەن 1 200 باسقا ارنالعان تاۋارلى-سٷت فەرماسى جەنە اۆسترالييالىق تەحنولوگييامەن 10 مىڭ باسقا ارنالعان ٸرٸ قارا مال بورداقىلاۋ الاڭى قۇرىلدى. سونىمەن قاتار كٷركەتاۋىق فابريكاسىن جەم-شٶپپەن قامتاماسىز ەتۋ جوباسى بار.
«11 مىڭ گا جەرگە 10-15 كووپەراتيۆ قۇرۋ بويىنشا جوسپارىمىز بار, وسى جۇمىستار جٷرگٸزٸلۋدە», — دەدٸ ٶڭٸر باسشىسى.
ال كووپەراتيۆتەرگە بٸرٸكپەيتٸن 2-3 گا جەرٸ بار اگروقۇرىلىمدار ٷشٸن بٸر القاپتان جىلىنا 2-3 رەت ٶنٸم الۋ جوباسىن ەنگٸزٸلۋدە.
«بۇل جوبانىڭ تيٸمدٸلٸگٸ 1 گا القاپتان جىلىنا 6 ملن تەڭگەدەن استام تابىس تابۋعا مٷمكٸندٸك بەرٸپ وتىر», — دەدٸ ٶ. شٶكەەۆ.
وبلىس باسشىسىنىڭ ايتۋىنشا, بۇدان ٶزگە جەكە قوسالقى شارۋاشىلىقتاردا (ٷي اۋلاسىندا) تامشىلاتىپ سۋارۋ تەحنولوگيياسىن ەنگٸزۋ ارقىلى ەرتە پٸسەتٸن كٶكٶنٸس, باقشا ٶنٸمدەرٸن ٶندٸرۋ جولعا قويىلۋدا. مەسەلەن, 10 سوتىق جەرگە تامشىلاتىپ سۋارۋعا جۇمسالاتىن جەنە اگروتەحنيكالىق شىعىندارىن قوسا ەسەپتەگەندە, 462 مىڭ تەڭگە قارجى جۇمساپ, 850 مىڭ تەڭگە تابىس تابۋعا بولادى.
«وسى ٷش باعىتتا جۇمىس ٸستەسەك, ەڭبەك ٶنٸمدٸلٸگٸن 2-3 ەسە ارتتىرۋعا مٷمكٸندٸگٸمٸز بار», - دەدٸ ول.
سولتٷستٸك قازاقستان وبلىسىنىڭ ەكٸمٸ قۇمار اقساقالوۆتىڭ ايتۋىنشا, بيىل ٶڭٸردە ەگٸس القابىنىڭ كٶلەمٸ 4,2 ملن گەكتاردى قۇرادى. دەندٸ داقىلدار 2,9 ملن گا ەگٸلەتٸن بولادى. ەرتاراپتاندىرۋ اياسىندا مايلى داقىلدار 955 مىڭ گەكتار جەرگە (بارلىق ەگٸس القابىنىڭ 23%) ەگٸلەدٸ.
«بٷگٸندە كٶكتەمگٸ ەگٸس 2,5 ملن گا القاپتا نەمەسە 62,5% جٷرگٸزٸلدٸ. وبلىس مينەرالدىق تىڭايتقىشتاردى ەنگٸزۋدە رەسپۋبليكا بويىنشا الدا كەلەدٸ. بيىل 130 مىڭ توننا تىڭايتقىش ساتىپ الۋدى جوسپارلاپ وتىرمىز (ٶتكەن جىلمەن سالىستىرعاندا 15% ارتىق), ول 2,3 ملن گا القاپقا پايدالانىلاتىن بولادى», - دەدٸ وبلىس باسشىسى.
ونىڭ ايتۋىنشا, سوڭعى ەكٸ جىلدا ٶڭٸردە سۇيىق تىڭايتقىشتاردى قولدانۋ ٶز تيٸمدٸلٸگٸن كٶرسەتكەن. وبلىستاعى 6 شاعىن زاۋىتتا ٶندٸرٸلگەن سۇيىق تىڭايتقىش 500 مىڭ گا القاپتا قولدانىلىپ, نەتيجەسٸندە استىقتىڭ شىعىمدىلىعى ورتا ەسەپپەن 3 تسەنتنەرگە ٶستٸ.
«بيىل تٶرت ايدا 20 ملرد تەڭگەگە جاڭا تەحنيكا ساتىپ الىندى, بۇل ٶتكەن جىلمەن سالىستىرعاندا 7 ملرد تەڭگەگە ارتىق. مەملەكەتتٸك قولداۋدىڭ ارقاسىندا بيىل بارلىعى 40 ملرد تەڭگەگە 2 مىڭنان استام تەحنيكا الۋدى جوسپارلاپ وتىرمىز», - دەدٸ ق. اقساقالوۆ.
وبلىستا جىل سايىن بيداي ٶڭدەۋ كٶلەمٸ ارتىپ كەلەدٸ. ٶتكەن جىلى پايدالانۋعا بەرٸلگەن قۇراما جەم زاۋىتىنىڭ ەسەبٸنەن بيىل بۇل كٶرسەتكٸش 47% جەتەدٸ دەپ كٷتٸلۋدە. بۇدان بٶلەك, ٷستٸمٸزدەگٸ جىلى وسىنداي تاعى بٸر زاۋىتتىڭ قۇرىلىسى باستالدى.
«وسىنداي جوبالاردىڭ نەتيجەسٸندە كەلەسٸ جىلى بيداي ٶڭدەۋ كٶرسەتكٸشٸ 65% دەيٸن ارتادى», - دەپ تٷيٸندەدٸ ٶڭٸر باسشىسى.
قوستاناي وبلىسىنىڭ ەكٸمٸ ارحيمەد مۇحامبەتوۆتٸڭ مەلٸمەتٸ بويىنشا, بٷگٸنگٸ تاڭدا وبلىستا دەندٸ داقىلدار ەگٸلگەن ەگٸس كٶلەمٸ 2,5 ملن گا (66%), مايلى داقىلدار ەگٸلگەن القاپ 394 گا (56%) قۇرادى. ەگٸس ناۋقانىنا بارلىق تەحنيكا جۇمىلدىرىلىپ, 2-3 اۋىسىمدىق جۇمىس ۇيىمداستىرىلدى, جانار-جاعارمايمەن تولىق قامتاماسىز ەتٸلدٸ.
«اگرارلىق نەسيە كورپوراتسيياسى» اق ارقىلى شارۋاشىلىقتار 21,4 ملرد تەڭگە نەسيە قاراجاتىن الدى. اۋىل شارۋاشىلىعى ٶنٸمدەرٸن فورۆاردتىق ساتىپ الۋ بويىنشا 4 ملرد تەڭگە سوماعا ٶتٸنٸم بەرٸلٸپ, 2,8 ملرد تەڭگەگە بەكٸتٸلدٸ», — دەدٸ ا. مۇحامبەتوۆ.
قاراعاندى وبلىسىنىڭ ەكٸمٸ جەڭٸس قاسىمبەك ٶڭٸردە اۋىل شارۋاشىلىعى سالاسىنىڭ دامۋ جاعدايى تۋرالى ايتىپ بەردٸ. ونىڭ حابارلاۋىنشا, بيىلعى جىلى اۋىل شارۋاشىلىعىنا 23,3 ملرد تەڭگە ينۆەستيتسييا تارتۋ جوسپارلانۋدا, بىلتىرعى جىلمەن سالىستىرعاندا ٶسٸم 120% قۇرايدى.
وبلىس بويىنشا اۋىل شارۋاشىلىعى تاۋارلارىن ٶندٸرۋشٸلەرگە 13,6 ملن گا القاپ بەكٸتٸلگەن. قازٸرگٸ ۋاقىتتا 12,1 ملن گا القاپ پايدالانىلادى.
«جەردٸ تيٸمسٸز پايدالانۋ فاكتٸلەرٸ انىقتالىپ, 1,1 ملن گا جايىلىم القاپتارىن پايدالانباۋ بويىنشا شارالار قابىلداندى. ونىڭ 225 مىڭ گا مەملەكەتتٸڭ جەر قورىنا قايتارىلدى. 545 مىڭ گا جەر اۋىل شارۋاشىلىعى اينالىمىنا بەرٸلدٸ. 240 مىڭ گا اۋماقتا ەكٸمشٸلٸك قۇقىق بۇزۋشىلىق كودەكسٸ بويىنشا شارالار قابىلداندى», — دەدٸ ج. قاسىمبەك.
وبلىستا 2019 جىلى 360 مىڭ گا جايىلىم سۋلاندىرىلعان, بيىل 375 مىڭ گا جەردٸ سۋلاندىرۋ جوسپارلانعان.
«توزعان جەنە قۇنارسىز جايىلىم القاپتارىن قالپىنا كەلتٸرۋ ٷشٸن پيلوتتىق جوبا جٷزەگە اسىرىلۋدا. بۇل – تۇرعىنداردىڭ مالىن جايۋعا ارنالعان جەرلەر. بيىلعى جىلى بيۋدجەتتەن تيٸستٸ قاراجات بٶلٸندٸ», — دەپ ناقتىلادى وبلىس باسشىسى.
اۋىل شارۋاشىلىعى قۇرىلىمىندا مال شارۋاشىلىعى ٶنٸمدەرٸنٸڭ كٶلەمٸ 59% قۇراعان. 2019 جىلى بۇل سالادا 200 ملرد تەڭگەگە ٶنٸم ٶندٸرٸلگەن, بيىل ٶسٸمدٸ 211 ملرد تەڭگەگە دەيٸن جەتكٸزۋ جوسپارلانىپ وتىر. مال شارۋاشىلىعىمەن ٶڭٸردە 5096 شارۋاشىلىق اينالىسادى, ونىڭ ٸشٸندە 15 بورداقىلاۋ الاڭى جۇمىس ٸستەيدٸ.
«مەملەكەتتٸك قولداۋدىڭ نەتيجەسٸندە شەتەلدەن جەنە ەلٸمٸزدەن اسىل تۇقىمدى مال باسى ساتىپ الىنۋدا. بيىلعى جىلى 5 مىڭ باس سيىر مەن 17 مىڭ باس قوي ساتىپ الۋ جوسپارلانىپ وتىر. 2020-2023 جىلدار ارالىعىندا قۇنى 20 ملرد تەڭگەنٸ قۇرايتىن قوي ەتٸن قايتا ٶڭدەۋمەن اينالىساتىن ٸرٸ قوي فەرماسىن قۇرۋ جٶنٸندەگٸ ينۆەستيتسييالىق جوبا ٸسكە اسىرىلۋدا», — دەدٸ ج. قاسىمبەك.
«قاراپايىم زاتتار ەكونوميكاسى» باعدارلاماسىنىڭ قارجىسى جەنە «سارىارقا» ەكك ارقىلى وبلىستىق بيۋدجەت ەسەبٸنەن 5 ملرد تەڭگە بٶلٸنٸپ, 3 سٷت-تاۋارلىق فەرماسىن قۇرۋ مەسەلەسٸ قارالۋدا. ولاردىڭ جالپى ٶندٸرٸس كٶلەمٸ جىلىنا 19 مىڭ توننانى قۇرايتىن بولادى.
«جالپى, «قازاگرو» اق ينستيتۋتتارى ارقىلى 20 ملرد تەڭگەگە 79 جوبا ٸسكە اسىرىلادى», — دەپ تٷيٸندەدٸ ٶڭٸر باسشىسى.
