«قوعامدىق پٸكٸر» زەرتتەۋ ينستيتۋتى پارتييالىق رەيتينگتەردٸڭ كەزەكتٸ بٶلٸمٸن ۇسىندى, دەپ حابارلايدى قازاقپارات.
ساۋالناما ينستيتۋتتىڭ جەكە قاراجاتىنا 2020 جىلدىڭ قازان ايىندا سۇحبات تٷرٸندە (face-to-face) جٷرگٸزٸلدٸ, رەپرەزەنتاتيۆتٸك ٸرٸكتەۋ بويىنشا 1200 رەسپوندەنت الىندى, قاتەلٸك +/- 2,82% قۇرادى.
«ەگەر سايلاۋ كەلەسٸ جەكسەنبٸدە ٶتكٸزٸلسە, وندا سٸز قانداي ساياسي پارتيياعا داۋىس بەرەسٸز?» دەگەن سۇراققا باسىم كٶپشٸلٸگٸ, ياعني 72,1% رەسپوندەنت Nur Otan پارتيياسىنا داۋىس بەرەتٸنٸن ايتتى. باسقا پارتييالاردىڭ رەيتينگٸلەرٸ: اق جول - 5,1 %; قكحپ (حالىق پارتيياسى) – 2,9%; اۋىل – 2,7%; جسدپ – 2,3%; بٸرلٸك (ادال) – 1,9% بولدى. 13,0% رەسپوندەنت ٷشٸن تاڭداۋ جاساۋ قيىنعا سوقتى.
ەلەكتورالدىق ساۋالنامالاردا نەگٸزگٸ مەسەلەلەردٸڭ بٸرٸ - سايلاۋشىلاردىڭ قالاي داۋىس بەرەتٸنٸ عانا ەمەس, ولاردىڭ سايلاۋ ۋچاسكەلەرٸنە بارۋى/بارماۋى بولدى. ٶيتكەنٸ, اۋا رايىنان باستاپ كٶپتەگەن كەزدەيسوق فاكتورلار ەسەر ەتۋٸ مٷمكٸن.
سايلاۋشىنىڭ سايلاۋ ۋچاسكەسٸنە جەتۋگە كٷش-جٸگەر تابۋىنا نە كەدەرگٸ بولاتىنىن انىقتاۋ ەلەۋمەتتانۋشىلار ٷشٸن ماڭىزدى مٸندەت بولىپ تابىلمايدى. وقۋلىقتاردا سيپاتتالعان كلاسسيكالىق مىسال – امەريكاندىق پولستەرلەر (قوعامدىق پٸكٸردٸ زەرتتەيتٸن ماماندار) قولداناتىن قاتىسۋدى بولجاۋ مودەلٸ – دجوردج گەللاپ جارتى عاسىر بۇرىن ۇسىنعان ىقتيمالدى سايلاۋشى مودەلٸ, ونىڭ كٶمەگٸمەن دج. گەللاپ 1936 جىلى پرەزيدەنتتٸككە ٷمٸتكەرلەردٸڭ بٸرٸ – ف. رۋزۆەلتتٸڭ نەتيجەسٸن دەل بولجادى.
سودان بەرٸ مودەل جاڭارتىلدى, بٸراق ونى قۇرۋدىڭ جالپى پرينتسيپتەرٸ ٶزگەرٸسسٸز قالدى.
مودەل رەسپوندەنتتٸڭ سايلاۋعا قاتىسۋ نەمەسە قاتىسپاۋ نيەتٸ تۋرالى سۇراقتاردىڭ ناقتى جيىنتىعىنا نەگٸزدەلگەن. ساۋالنامانىڭ بولجامدى بلوگىنىڭ سۇراقتارى ونداعان جىلدار بويى ناقتىلاندى. ەدەتتەگٸ جيىنعا داۋىس بەرۋ نيەتٸ تۋرالى سۇراقتان باسقا, رەسپوندەنت سايلاۋ تۋرالى ويلاي ما, ونىڭ سايلاۋ ۋچاسكەسٸ قايدا ەكەنٸن بٸلە مە, ونىڭ ٶزٸ قانشالىقتى جيٸ داۋىس بەرەدٸ, سوڭعى سايلاۋدا داۋىس بەردٸ مە, جوق پا دەگەن سيياقتى باسقا دا سۇراقتار كٸرەدٸ.
سونىمەن قاتار, دج. گەللاپ مودەلٸ, قوعامدىق پٸكٸردٸ زەرتتەۋ سالاسىندا اتى جوعارى بەدەلگە يە بولسا دا, ٷنەمٸ پەرمانەنتتٸك سىنعا ۇشىراپ وتىرادى. بۇل سىننىڭ مەنٸ مودەل تۇراقتى نەتيجە بەرمەۋٸ - ساندار ساۋالنامالارمەن بٸرگە ٶزگەرەدٸ جەنە كەيدە كٷرت قۇبىلىپ وتىرادى. مۇنى تٷسٸندٸرەتٸن بولجامداردىڭ بٸرٸ – سايلاۋ كٶڭٸل-كٷيٸ ٶتە تۋربۋلەنتتٸ, ياعني بارلىق سايلاۋشىلار ٶزدەرٸنٸڭ نيەتتەرٸ مەن ساياسي قالاۋلارىن الدىن-الا ناقتى ايتا المايدى.
بٸز ٶز ساۋالنامالارىمىزدا «ەگەر كەلەسٸ جەكسەنبٸدە پارلامەنتتٸك سايلاۋ ٶتكٸزٸلەتٸن بولسا, سٸز داۋىس بەرۋگە باراسىز با?» دەگەن سۇراق ارقىلى ەلەۋەتتٸ قاتىسۋدى ٶلشەيمٸز. جاۋاپ نۇسقالارى ٷشٸن بەس ساتىلى شكالانى قولدانامىز – «يە», «دەلٸرەگٸ, يە», «دەلٸرەگٸ, جوق», «جوق», «جاۋاپ بەرۋگە قينالامىن».
قازان ايىندا جٷرگٸزٸلگەن ٶلشەۋ نەتيجەلەرٸنە سەيكەس, سايلاۋشىلاردىڭ بارۋ ىقتيمالدىعى 66,7%-دى قۇرايدى, رەسپوندەنتتەردٸڭ بۇل بٶلٸگٸ داۋىس بەرۋگە قاتىسۋ نيەتٸ تۋرالى سۇراققا وڭ جاۋاپ بەردٸ. 15,4% رەسپوندەنت - ابسەنتەيستەر دەپ اتالادى, جاۋاپتارى بويىنشا, ولار پارلامەنتتٸك سايلاۋدا داۋىس بەرۋگە قاتىسپايدى. قالعاندارى بۇل مەسەلە بويىنشا شەشٸم قابىلداعان جوق.
