كٸتاپ بالا تەربيەسٸنٸڭ قاينار بۇلاعى

كٸتاپ بالا تەربيەسٸنٸڭ قاينار بۇلاعى
فوتو:adebiportal.kz
كٸتاپحانالاردا دا بالالارعا ارنالعان شىعارماشىلىق شەبەرحانالار مەن كۋرستار ۇيىمداستىرىلىپ تۇرادى. قازاقستاندا 4 مىڭنان استام كٸتاپحانا جۇمىس ٸستەيدٸ, ولاردىڭ كٶپشٸلٸگٸندە شىعارماشىلىق باعىتتاعى باعدارلامالار بار.

وسى رەتتە بالالار ەدەبيەتٸنە ەرەكشە كٶڭٸل بٶلٸپ, قازاق تٸلٸنٸڭ قولدانىس اياسىن كەڭەيتۋگە ات سالىسىپ جٷرگەن شىڭعىس مۇقان تۋرالى ايتىپ كەتپەسكە بولماس. 

شىڭعىس مۇقان «مازمۇنداما» باسپاسىنىڭ نەگٸزٸن قالاۋشىلاردىڭ بٸرٸ. بۇل باسپا قازاق تٸلٸندە بالالارعا ارنالعان ەدەبيەتتەردٸ, سونداي-اق ەلەمدٸك بەستسەللەرلەر مەن تۇلعالار تۋرالى شىعارمالاردى انا تٸلٸمٸزگە اۋدارۋمەن اينالىسادى. قوعام بەلسەندٸسٸنٸڭ باستى ماقساتى – بالالار ەدەبيەتٸن دامىتۋ. وقىرماندارعا تانىمال تۇلعالاردى تانىستىراتىن «ول كٸم» اتتى سەرييا كٸتاپتارىن دا شىعاردى. 

«ەلٸمٸزدٸڭ بولاشاعى قازاق تٸلٸنە بايلانىستى. سوندىقتان قازاق تٸلٸندە بەرٸلەتٸن اقپاراتتار مەن كونتەنتتەردٸڭ مازمۇنىنا تەرەڭ ٷڭٸلۋ كەرەك. مازمۇندى دامىتا وتىرىپ, قازاق تٸلٸن دامىتامىز, ول ارقىلى قازاقتاردى دامىتامىز, سولايشا ەلٸمٸزدٸڭ دامۋىنا ٷلەس قوسساق پا دەگەن نيەتتە اتالمىش باسپا قۇرىلدى», - دەيدٸ شىڭعىس مۇقان. 


«اۋىلعا كٸتاپ» جوباسى اياسىندا مازمۇنداما باسپاسى بٸرقاتار بالالارعا ارنالعان ەدەبيەتتەردٸڭ تۇساۋكەسەرٸن ٶتكٸزدٸ. شارادا «الجەرنونعا ارنالعان گٷل», «قابانباي باتىر كٸم», «بٸرلٸك بار جەردە», «اقشا اعاشتا ٶسپەيدٸ», «جاقسى وقىساڭ, ماقساتىڭا جەتەسٸڭ», «ەكەم جۇمىسسىز قالدى» كٸتاپتارى اۋىل بالالارىنا تەگٸن تاراتىلدى. 

ەلٸمٸزدە بالالار ەدەبيەتٸ جىلى 2021 جىلى جارييالانعان. بۇل شەشٸم قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ مەدەنيەت جەنە سپورت مينيسترلٸگٸ تاراپىنان قابىلدانىپ, بالالارعا ارنالعان ەدەبيەتتٸ دامىتۋعا, قازاق تٸلٸندەگٸ كٸتاپتاردىڭ قولجەتٸمدٸلٸگٸن ارتتىرۋعا باعىتتالعان. بالالار ەدەبيەتٸ جىلىنىڭ ماقساتى – بالالارعا ارنالعان ساپالى ەدەبيەتتٸ قولداۋ جەنە ناسيحاتتاۋ ارقىلى ولاردىڭ وقۋعا دەگەن قىزىعۋشىلىعىن وياتۋ.

«بالالار ەدەبيەتٸ» جىلىندا وقۋ تالعامىنان شىققان ەڭ ٷزدٸك بالالار جازۋشىسى بولىپ بالالار جازۋشى, كينوستسەناريست, قازاق ميفولوگيياسىن زەرتتەۋشٸ زيرا ناۋرىزباەۆا تانىلدى. 

بالالار تاقىرىبىنا قاتىستى شىعارمالار جازۋعا اۆتور ٶز ويىن بىلايشا بٸلدٸرگەن ەكەن: 

«ال بالالار تاقىرىبىنا بارۋىمنىڭ سەبەبٸ قىزىما قاتىستى. ادام امالدىڭ جوقتىعىنان كەيدە سونداي باتىل قادامدارعا بارادى ەكەن. مىسالى, "باتۋمەن ونىڭ دوستارىنىڭ باسىنان كەشكەندەرٸ" پوۆەستٸنە بالالار كەرەمەت قىزىعۋشىلىق تانىتىپ, مۇنى "حەرري پوتەردٸڭ" قازاقشا بالاماسى», - دەگەن ەدٸ جازۋشى. 


زيرا ناۋرىزباەۆا – قازاقستاندىق جازۋشى, ەتنوگراف جەنە ستسەناريست. ول قازاق مەدەنيەتٸ مەن ميفولوگيياسى, تاريحى تۋرالى زەرتتەۋلەر مەن شىعارماشىلىق جوبالارىمەن تانىمال. زيرا ناۋرىزباەۆا قازاق حالقىنىڭ اۋىز ەدەبيەتٸ مەن ۇلتتىق ميفولوگيياسىن زەرتتەپ, وسى تاقىرىپتاردى قازٸرگٸ زامانعى ەدەبيەتكە ەنگٸزەدٸ. سونداي-اق بالالار ەدەبيەتٸ مەن مەدەنيەتٸنە ٷلەس قوسىپ, قازاق ەرتەگٸلەرٸ مەن ميفولوگيياسىنا نەگٸزدەلگەن كٸتاپتار جازىپ, وقىرماندارعا ۇلتتىق قۇندىلىقتاردى جەتكٸزۋدٸ ماقسات ەتەدٸ.