ۇلتتىق ٶنەرٸمٸزدٸڭ جاعدايى قازٸر قانداي دەڭگەيدە? جانىڭدى تەبٸرەنتٸپ, əسەم əۋەنٸ قۇلاعىڭنىن قۇرىشىن قاندىرىپ, سٶزٸ سٷيەگٸڭنەن ٶتەتٸن, قۇندى, تەربيەلٸك مəنٸ بار, ۇلتتىق بوياۋى بار əندەر قانشالىقتى? تىڭدارمانداردىڭ تالعامى قانداي?
وسى سۇراق مەنٸ كەيٸنگٸ كەزدە جيٸ مازالايدى. نەگە دەسەڭٸز تانىپ بٸتپەيتٸن əنشٸلەر سانىنىڭ كٶبەييۋٸ. بəرٸ əنشٸ بولىپ ساحنادا əن سالىپ, تويلاردا دٷركٸرەتٸپ جٷرگٸسٸ كەلەدٸ-اق. جاقسى عوي... əۋ دەمەيتٸن قازاق جوق. بٸراق, بٸرنəرسەنٸ ۇمىتتىق. Əندەر مەن əنشٸلەردٸڭ كٶبەيۋٸنەن ساپاسىز, جىلاڭقى əندەر كٶبەيدٸ. بۇل دەگەنٸمٸز حالىقتى جٸگەرسٸزدٸك پەن نامىسسىزدىققا جəنە حالىقتى تالعامسىزدىققا تəربيەلەۋدە.
جىلاڭقى, ساپاسىز əندەر ادامنىڭ پسيحولوگيياسىنا تٸكەلەي əسەر ەتۋدە, مۇنى مەن كٶڭٸلسٸزدٸك پەن مۇڭ باسۋعا اپارار تۋرا جول دەپ تٷسٸنەمٸن. سول əندەرٸمەن كٷللٸ حالىققا قانداي تəربيە بەرۋدە? سونىڭ كەسٸرٸنەن قوعامدا سٷيٸكتٸسٸنەن ايرىلعان, ماحابباتقا تويماعان, ساعىنىشىن اڭساعان, سٷيەمٸن دەپ كٷيٸپ قالعان əندەرگە سان جەتپەيدٸ. بٸر كٷندە ون əن شىقسا ونىڭ سەگٸزٸ ماحاببات تۋرالى əندەر دەسەم ارتىق ەمەس. كٸم قانداي əنشٸ ەكەنٸن تانىپ بٸلمەيمٸز, əنٸ قۇلاقتا جاتتالىپ قالمايتىن əنشٸلەر جەتٸپ ارتىلادى. بəرٸنٸكٸ بٸر سارىن قۇلاقتىڭ مەزٸن شىعاراتىن əندەر. كيەلٸ ساحنانى بازارعا اينالدىرعانداي كٷيدەمٸز. ٶنەرٸمٸز كٷيزەلٸسكە ۇشىراماسا ەكەن دەيمٸز. ماحاببات تۋرالى əندەرگە قارسى ەمەسپٸن, دەگەنمەن تىڭدارماندارىن باۋراپ السا, سٶزٸ جٸگەرلٸ وي تاستايتىن, əۋەزدٸ, تەربيەلٸك مəنٸ بولسا, əۋەننەن ۇلتتىق كولوريت ەستٸلٸپ تۇرسا...
ال, كەيبٸر əنشٸلەرٸمٸزدە حاراكتەر جوق, حاريزماتيكا جەتٸسپەيدٸ. ونىمەن قوسا ساۋاتتىلىق جەتٸسپەي جاتادى. ونى كٶپ جەردە بايقايمىن. كٶبٸسٸ كٸتاپ وقىمايدى, قوعاممەن ارالاسپايدى, تاريحىن بٸلمەيدٸ... باياعى كەزدە əن ايتۋ ٷشٸن كوميسسييا قۇرامىنان ٶتكەن ساپالى əندەر عانا ايتىلاتىن ەدٸ. سونىڭ جەمٸسٸنٸڭ ارقاسىندا نەبٸر كەرەمەت əندەر تۋىندادى. Əسەت بەيسەۋوۆ, شəمشٸ قالداياقوۆ, نۇرعيسا تٸلەنديەۆ سىندى تاعى بٸرقاتار ٶنەر ادامدارىنىڭ əندەرٸ سىننان سٷرٸنبەي ٶتٸپ, əلٸ كٷنگە دەيٸن ەسكٸرمەي, تىڭدارماندارىنىڭ كٶڭٸلٸن تاپتى. ٶنەردە سىن ٶتە قاجەت... سىن ايتىلماسا ٶنەر جەتٸمنٸڭ كٷيٸن كەشەدٸ. قازٸر كٸم əن جازعىسى كەلسە دە, əن ايتقىسى كەلسە دە جول اشىق, ٶز ەركٸ بولدى. ٶيتكەنٸ ٶزدەرٸنٸڭ تالعامدارىنا ساي əن ايتۋدا. "تىڭداسا تىڭداسىن, تىڭداماسا قويسىن" دەگەندەي... تىڭدارماندارى بولا ما, əن ٶزٸنە ساي كەلە ما شاتاعى جوق. يə, ايتۋ كەرەك ەسترادا əنشٸلەرٸنٸڭ اراسىندا ٶزٸم مويىندايتىن جاقسى əنشٸلەر بار. كٶپكە توپىراق شاشپايمىن. ٶيتكەنٸ ٶزٸم دە ٶنەر سالاسىنىڭ بٸر اعىسىندا بولعان سوڭ پٸكٸر بٸلدٸرۋگە, ۇلتتىق ٶنەرگە جاناشىر رەتٸندە جازۋعا قۇقىعىم بار دەپ بٸلەمٸن.
تاعى بٸر ايتا كەتەرلٸك جايت, دəستٷرلٸ əندەر مەن كٷي ٶنەرٸ تۋرالى. كەزٸندە ۇلتتىق ارنادان كٶرسەتٸلگەن دəستٷرلٸ əندەردٸڭ "əن ايتىس", "كٷي تارتىس" باعدارلاماسى بولاتىن. Əۋ باسىندا قۋانعان جايىمىز بولعانىمەن, كەيٸنگٸ جىلدارى مٷلدە جوق بولدى. سول كەزدە بايقاعانىم, حالىقتىڭ دəستٷرلٸ əنگە دەگەن قىزىعۋشىلىعى ويانعان ەدٸ. حالىق كومپازيتارلارىن تانىپ, əننٸڭ شىعۋ تاريحىن بٸلٸپ قالعان ەدٸك... ٶكٸنٸشكە وراي دəستٷرلٸ əندەرگە كٶڭٸل كٶپ بٶلٸنبەيدٸ.
ايتار بولساق, قازاقستاندا دəستٷرلٸ əندەردٸ دəرٸپتەيتٸن əۋە تولقىنى ول - قازاق راديوسى مەن شالقار راديوسى عانا... ٶكٸنٸشكە وراي. Əر əنشٸ ٶزٸنٸڭ əنٸ, ٶنەرٸ ارقىلى حالىقتى تəربيەلەيتٸنٸن ۇمىتپاعان ابزال. ٶنەر ادامى ول - حالىق ايناسى. ٶنەر دەگەن قاسيەتتٸ ۇعىمدى بىلعاپ, ۇلتتىعىمىزدى جوعالتىپ المايىق. حالىقتى جٸگەرلٸ, تəربيەلٸك مəنٸ باسىم, ايتار ويى بار, سٶزٸ استارلى, تەرەڭ ماعىنالى, حالىقتىڭ رۋحىن اسقاقتاتاتىن (پاتريوتتىق ) əندەر كٶپ بولسىن دەگەن تٸلەگٸم عانا...
قالقامان ابدراحمانۇلى,
ۇلت پورتالى
