امەريكانىڭ ەۋە شابۋىلىنا قارسى جٷيەسٸنٸڭ تەحنولوگييالىق جەنە كونتسەپتۋالدىق داعدارىسى جاڭا فاكتٸلەرمەن راستالىپ وتىر. ٷش تەۋلٸكتٸڭ ٸشٸندە يەمەن ساۋد ارابيياسىنا بالليستيكالىق زىمىراندارمەن سوققى جاسادى, دەپ جازادى Sputnik اگەنتتٸگٸ.
اقش ٶندٸرٸسٸنٸڭ Patriot زەنيتتٸك زىمىران كەشەندەرٸ بار پوزيتسييالىق اۋداندار كەزەكتٸ رەت حۋسيتتەردٸڭ زىمىراندىق شابۋىلدارىنا جاۋاپ قاتپادى.
ساۋدتىقتاردىڭ سوققىلارىنا يەمەندٸك كٶتەرٸلٸسشٸلەر 23 جەنە 26 قاڭتاردا بالليستيكالىق زىمىرانداردان وق اتۋ ارقىلى جاۋاپ بەردٸ. تٷرلٸ اقپارات كٶزدەرٸ بويىنشا, بۇل زىمىراندار جەرگٸلٸكتٸ نەمەسە يراندىق ٶندٸرٸس بۇيىمى بولىپ سانالادى. ورتاشا قاشىقتىققا ۇشۋعا ارنالعان بارلىق تٶرت زىمىران شامامەن 1000 كيلومەتردٸ, Patriot كەشەندەرٸ ورنالاسقان التى اۋداندى ەڭسەرٸپ, سوڭعى سەتتە عانا ەر-ريياددىڭ شەتكٸ ايماعىندا THAAD جٷيەلەرٸمەن توسقاۋىل قويىلدى. 26 قاڭتاردا باق ەل استاناسىنىڭ اسپانىندا بالليستيكالىق زىمىرانداردىڭ بٸرٸ كٶزٸ جويىلعانىن جەنە ديپلوماتييالىق ورامدا جارىلىس بولعانى تۋرالى حابارلادى. وسىلايشا, جاقىندا عانا ەۋەدەگٸ شابۋىلعا قارسى قورعانىس اۋداندارىن قوسىمشا Patriot ززك-مەن "نىعايتۋ" تيٸستٸ نەتيجە بەرگەن جوق.
2020 جىلدىڭ 23 قاراشاسىندا حۋسيتتەر ساۋد ارابيياسىنىڭ دجيددا قالاسىنداعى Saudi Aramco مەملەكەتتٸك مۇناي-گاز كومپانيياسىنىڭ تاراتۋ ستانتسيياسىنا Quds-2 زىمىراندارىن باعىتتادى. 2019 جىلدىڭ جەلتوقسانىندا يەمەننەن ٸسكە قوسىلعان زىمىراندىق شابۋىلمەن نادجران پروۆينتسيياسىنداعى ەسكەري لاگەردٸ قيراتتى. سول جىلى قىركٷيەگٸندە كٶتەرٸلٸسشٸلەر ساۋد ارابيياسىنىڭ بٸرقاتار نىسانىنا قاناتتى جەنە شابۋىلداۋشى زىمىراندارمەن سوققى جاساپ, ساۋد ارابيياسىن مۇناي ٶندٸرٸسٸنٸڭ 60%-ٸنەن ۋاقىتشا ايىردى. حۋسيتتەر 2019 جىلدىڭ تامىز ايىندا دجيزان ەسكەري ەۋەجايىنا بالليستيكالىق زىمىراندارمەن شابۋىل جاسادى. وسى اتالعان وقيعالاردىڭ بارلىعىندا Patriot ززك نەگٸزٸندە قۇرىلعان ەۋە شابۋىلىنا قورعانىس جٷيەسٸ ساۋد ارابيياسىنىڭ نىساندارىن ەۋە شابۋىلدارىنان قورعاي المادى.
كٶپنىساندى (ەمبەباپ) Patriotزەنيتتٸك زىمىران كەشەنٸ پوزيتسييالىق اۋدانداردىڭ زىمىرانعا قارسى قورعانىسىنا, اەروديناميكالىق نىسانداردى انىقتاۋ جەنە جويۋعا ارنالعان. نىساندى سوعىس جاعدايىندا دٶپ تيگٸزٸپ قۇلاتۋ ىقتيمالدىلىعى – شامامەن 50% (ەرقايسىسىنا كەمٸندە ەكٸ زىمىران كەرەك). PAC-1 جەنە PAC-2 موديفيكاتسيياسىنداعى Patriot ززك جارىقشاقتى ەسكەري بٶلٸگٸ وق تيگەن كٷننٸڭ ٶزٸندە دە ر-17 نەمەسە "سكاد" سىندى توزىعى جەتكەن بالليستيكالىق زىمىرانداردىڭ دا كٶزٸن جويا المايدى. Patriot ززك-نىڭ بٸر باتارەياسى شامامەن 600 ميلليون دوللار تۇرادى.
ٶتكەن جىلدارداعى ەسكەري قاقتىعىستاردا Patriot كەشەنٸ ونىمەن امەريكالىق مامانداردىڭ جۇمىس ٸستەۋٸنە قاراماستان جەڭٸلٸس تاۋىپ جاتىر. پەنتاگوننىڭ مەلٸمەتٸنشە, 2020 جىلدىڭ قاڭتارىندا يراننىڭ زىمىراندىق سوققىلارىنان يراكتاعى امەريكالىق 100-دەن استام ەسكەري كٶز جۇمدى. اقش-تىڭ شەتەلدەگٸ ەسكەري بازاسىندا ەۋەدەگٸ شابۋىلعا قارسى قورعانىس جٷيەسٸ مٷلدە جوق دەگەندٸ ەلەستەتۋ قيىن. بٸز تەحنولوگييالىق داعدارىستىڭ كۋەسٸ بولىپ وتىرمىز. Patriot ززك-نى مودەرنيزاتسييالاۋ مٷمكٸندٸكتەرٸ تاۋسىلدى, ونىڭ كوسترۋكتسيياسى كونتسەپتۋالدى تۇرعىدان ەسكٸردٸ.
يزرايلدٸڭ زىمىرانعا قارسى قورعانىس ۇيىمىنىڭ ەكس-باسشىسى ۋزي رۋبين امەريكالىق زەنيتتٸك زىمىران جٷيەسٸنٸڭ ساۋد ارابيياسىنداعى بۇل وسالدىعىن Patriot كٶكجيەك ٷستٸندەگٸ نىسانداردى عانا كٶرەتٸنٸن جەنە تٶمەن ۇشاتىن جٷيەلەردٸ انىقتاي الماۋىمەن تٷسٸندٸردٸ. رۋبين تٶمەن ۇشاتىن, تٸپتٸ, جەر بەتٸندەگٸ نىسانداردى دا تىپ-تيپىل ەتٸپ جوياتىن رەسەيلٸك "پانتسيرس-1" زەنيتتٸك زىمىراندىق-زەڭبٸرەكتٸك كەشەنٸن ساتىپ الۋدى ۇسىندى. ەر-ريياد بۇل اقىلعا قۇلاق تٷرٸپ, قازٸر اقش-تىڭ تىيىم سالۋىنا قاراماستان, سيريياداعى سوعىس جاعدايىندا سىناقتان ٶتكەن رەسەيلٸك زززك-نى ساتىپ الۋ مەسەلەسٸ قاراستىرىلىپ جاتىر.
اقش مەملەكەتتٸك دەپارتامەنتٸ بۇعان دەيٸن ساۋد ارابيياسىنا قۇنى 15 ميلليارد دوللاردى قۇرايتىن THAAD جٷيەلەرٸن (44 قوندىرعى, 360 زىمىران جەنە جەتٸ رادار) جەتكٸزۋدٸ ماقۇلداعان. بٸر كەشەنگە رادار, التى ٸسكە قوسۋ قوندىرعىسى جەنە 48 زىمىران كٸرەدٸ. الايدا ساتىپ الۋ قاۋٸپسٸزدٸككە كەپٸلدٸك بەرمەيدٸ.
امەريكانىڭ زىمىرانعا قارسى زاماناۋي THAAD ەزٸرلەمەسٸ نىساننىڭ كٶزٸن جويۋ ٷشٸن اپپاراتتىق بلوكتىڭ كينەتيكالىق ەنەرگيياسىن قولدانادى. دەستٷرلٸ وقتۇمسىعى جوق, بٸر زىمىرانمەن تراەكتوريياسى بەرٸلگەن دەلدٸكتەگٸ بٸر عانا نىساندى جويۋعا بولادى. THAAD كەشەنٸنٸڭ دەلدەۋ قاشىقتىعى 200 كيلومەترگە دەيٸنگٸ قاشىقتىق. بٸراق ول اەروديناميكالىق نىساندارمەن, ياعني ۇشقىشسىز ۇشۋ اپپاراتتارى جەنە قاناتتى زىمىراندارمەن سوعىسۋدا تيٸمدٸ ەمەس.
2014 جىلدان بەرٸ يەمەندە ٷكٸمەتتٸك كٷشتەر مەن شەيٸتتەردٸڭ "انسار اللاح" قوزعالىسىنان شىققان حۋسيتتٸك كٶتەرٸلٸسشٸلەرٸ اراسىندا ازاماتتىق سوعىس جٷرٸپ جاتىر. 2015 جىلدىڭ ناۋرىز ايىنان بەرٸ ساۋد ارابيياسى باستاعان اراب ەلدەرٸنٸڭ ەسكەري كواليتسيياسى ٷكٸمەت كٷشتەرٸنە قولداۋ كٶرسەتۋدە. ال حۋسيتتەرگە شەيٸتتٸك يران كٶمەكتەسٸپ جاتىر.
"انسار اللا" شەيٸتتٸك قوزعالىسىنىڭ جوعارعى ساياسي كەڭەسٸ يەمەن اۋماعىنىڭ 20 %-نە يەلٸك ەتەدٸ. مۇندا ەلدەگٸ حالىقتىڭ 70%-ٸ تۇرادى. حۋسيتتەردٸڭ تۇراقتى ورىن الماستىرۋعا ارنالعان ەسكەري بازالارى جوق. اراب كواليتسيياسىنىڭ ۇشاقتارى ولاردىڭ كٶزٸن جويا الادى. كٶتەرٸلٸسشٸلەر جاساعى تاۋداعى ٷڭگٸرلەر مەن جەر استى تٷنەلدەرٸنە تۇراقتى ورىن اۋىستىرىپ تۇرادى. حۋسيتتەردٸڭ قولدان جاساعان جاعالاۋداعى زىمىران كەشەندەرٸ قارسىلاستىڭ ٶز كەمەلەرٸن ەلەۋلٸ قاشىقتىقتا ۇستاۋىنا سەبەپشٸ بولىپ وتىر.
ساۋد ارابيياسى باتىس ٶندٸرٸسٸنٸڭ زاماناۋي قارۋ-جاراعىن پايدالانسا, يەمەندٸك كٶتەرٸلٸسشٸلەر يراندىق قارۋدى كەدەگە جاراتۋدا. سونداي-اق, ولاردى س-75 زەنيتتٸك زىمىران جٷيەلەرٸنٸڭ موديفيكاتسيياسى – بالليستيكالىق Qaher M-1 مەن Qaher M-2 بار.
اۋقىمدى قاراجاتقا ساتىپ العان زاماناۋي قارۋى بار ساۋد ارابيياسى جەڭٸسكە جەتەتٸنٸنە سەنٸم بولعانىمەن, ٸس جٷزٸندە يەمەندٸك كٶتەرٸلٸسشٸلەردٸڭ تۇراقتى ەرٸ دٶپ تيگەن سوققىلارىنان ەر-رييادتى THAAD زاماناۋي موبيلدٸك جٷيەسٸ دە قورعاي الماي تۇر.
