يران مەن اقش اراسىنداعى ەسكەري قاقتىعىس يراندىق حالىققا ىقپالىن تيگٸزبەگەن. جۇرت ەدەتتەگٸدەي تۇرمىس-تٸرشٸلٸگٸن ٸستەپ جاتىر. بۇل تۋرالى يراندا تۇراتىن قازاق جافار شادكام بايانداپ بەردٸ, دەپ جازادى Tengrinews.kz تٸلشٸسٸ.
قازاقتار جاپارباي دەپ اتاپ كەتكەن جافار شادكام يراندا دٷنيەگە كەلگەن. 1966 جىلى گٷلستان وبلىسىنىڭ گورگان قالاسىندا تۋعان. كەيٸن تەگەرانعا وقۋعا تٷسٸپ, سوڭعى 20 جىل بويى يران استاناسىندا تۇرىپ كەلەدٸ.
"ٷش جىلدان بەرٸ زەينەتتەمٸن. سپورت مەكەمەسٸندە بٸرنەشە جىل جۇمىس ٸستەگەنمٸن. يراننىڭ مەملەكەتتٸك تەلەراديوكومپانيياسى شەتەلگە حابار تاراتاتىن راديو اشقالى جاتىر دەگەن حابار ەستٸپ, ەمتيحاننان ٶتٸپ, قازاق راديوسىندا اۋدارماشى ەرٸ ديكتور بولىپ قىزمەت اتقاردىم", - دەيدٸ ول.
بٷگٸندە يراندا تۇراتىن قازاقتاردىڭ ناقتى سانى بەلگٸسٸز. دەگەنمەن باسىم بٶلٸگٸ گٷلستان وبلىسىندا تۇرىپ جاتىر. قازاق دياسپوراسى كٶپ جاعدايدا شوعىرلانىپ, بٸر ايماقتا تۇرادى ەكەن.
يراندىق قازاقتىڭ سٶزٸنشە, جەرگٸلٸكتٸ حالىق اقش-پەن تٷرلٸ قاقتىعىستارعا ٷيرەنٸپ كەتكەن.
"راسىن ايتقاندا, سوڭعى ۋاقىتتا بولىپ جاتقان ەسكەري ەرەكەتتەر حالىقتىڭ تۇرمىس-تٸرشٸلٸگٸنە ەسەر ەتپەدٸ. يراندا يسلام رەسپۋبليكاسى جٷيەسٸ ورناعانىنا 40 جىل ۋاقىت بولدى. وسى جىلدار بويى يران مەن اقش اراسىندا وسىنداي قاقتىعىستار جيٸ بولادى. امەريكالىقتار سوعىسقا دايىنبىز دەپ جيٸ مەلٸمدەيدٸ, بٸراق يران حالقى وعان مەن بەرمەيدٸ. بەرٸنە بۇل ٷيرەنشٸكتٸ جاعداي سيياقتى, قالجىڭداپ, كٷلە قارايدى. "اقش دايىن بولسا, بٸز دە دايىنبىز" دەپ سەنٸمدٸ ايتادى", - دەيدٸ ول.
ونىڭ ايتۋىنشا, ەسكەري ەرەكەتتەر سالدارىنان يران ريالى (1 تەڭگە شامامەن 0.011 ريالعا تەڭ) قۇنسىزدانعان ەكەن.
"يراننىڭ ەسكەري ەرەكەتٸنەن كەيٸن ەلەۋلٸ ٶزگەرٸس بايقالمايدى. حالىق كٷندەلٸكتٸ تٸرشٸلٸگٸن ٸستەپ جٷر. سول باياعى قالپىندا. ەسكەري ەرەكەتتەردەن كەيٸن يران ريالى (ۆاليۋتاسى - ەسك.) قۇنسىزدانىپ, دوللار باعاسى سەل جوعارىلاپ كەتكەن ەدٸ. بٸراق اقش پرەزيدەنتٸ دونالد ترامپتىڭ كەشەگٸ مەلٸمدەمەسٸنەن كەيٸن ۆاليۋتا تۇراقتانىپ كەلەدٸ", - دەيدٸ جافار شادكام.
شادكام گەنەرال كاسەم سۋلەيمانيدٸڭ ٶلٸمٸ يراندىقتاردى اشۋلاندىرعانىن ايتادى.
"يران گەنەرالى كاسەم سۋلەيماني يراكقا رەسمي ساپارمەن بارعاندا ونى جەنە قاسىنداعى 40-قا جۋىق ەسكەريدٸ زىمىرانمەن سوققى جاساپ ٶلتٸرگەن. سودان كەيٸن يران بيلٸگٸمەن قاتار, حالىق تا كەك الۋدى قالادى. سەبەبٸ سۋلەيمانيدٸڭ يراندا ٶتە ابىرويلى. ونى اقتىق ساپارعا شىعارىپ سالۋ رەسٸمٸندە حالىق كٶپتەپ جينالدى. مىسالى, تەگەراندا ٶتكەن رەسٸمدە حالىق ميلليونداپ كەلدٸ. گەنەرالدىڭ تۋعان جەرٸ كەرمان قالاسىندا ادامداردىڭ كٶپ بولۋىنان حالىق قىسىلىپ, 70-تەن اسا ادام قازا تاپتى", - دەيدٸ ول.
ايتا كەتەيٸك, رەسمي مەلٸمەت بويىنشا, سۋلەيمانيدٸ جەرلەۋ رەسٸمٸندە 56 ادام قازا تاۋىپ, 200-دەن اسا ادام جاراقات العان.
ونىڭ ايتۋىنشا, يراندا سوڭعى ۋاقىتتا ادام ٶلٸمٸمەن اياقتالاتىن وقيعالار كٶبەيگەن.
"ٶزدەرٸڭٸز ەستٸگەن بولارسىزدار, تەگەراننان ۇشىپ شىققان ۋكراينالىق ۇشاق كٶپ ۇزاماي اپاتقا ۇشىراعان ەدٸ. ٸشٸندە باسىم بٶلٸگٸ يراندىقتار مەن كانادالىق ستۋدەنتتەر ەكەن. ولار بيلەت ارزان بولعان سوڭ كاناداعا كيەۆ ارقىلى ۇشپاق بولىپتى. ودان بٶلەك تاياۋدا تەگەراننان گٷلستانداعى گومبەد قالاسىنا بەت العان جولاۋشىلار اۆتوبۋسى شاتقالعا قۇلاپ, 19 ادام قازا تاپقان. ولاردىڭ باسىم بٶلٸگٸ - تٷركمەندەر", - دەيدٸ يراندىق قازاق.
زىمىرانمەن سوققىلار جاسالعاننان كەيٸن دە حالىق سوعىس بولادى دەپ قورىقپاعان.
"يران بيلٸگٸ حالىققا سەت سايىن "بٸز سوعىس باستامايمىز, بٸراق ەلدەكٸم سوعىس باستاسا, بٸز ونى تەمامدايمىز" دەپ ايتىپ وتىرادى. كەشەگٸ يراننىڭ زىمىرانمەن سوققىسى - كەك الۋ پروتسەسٸنٸڭ باستالۋى. مۇنىمەن عانا شەكتەلمەيدٸ. "اقش ەسكەرٸن بٷكٸل تاياۋ شىعىس ايماعىنان قۋىپ شىعارمايىنشا توقتامايمىز" دەپ ايتىپ جاتىر بيلٸك", - دەيدٸ شادكام.
ەسكە سالايىق, 3 قاڭتاردا اقش يراك استاناسى باعدات ەۋەجايىنىڭ ماڭىنا ٷش زىمىران ۇشىرىپ, سالدارىنان يران گەنەرالى كاسەم سۋلەيماني قازا تاپقان بولاتىن. پەنتاگون مۇنىڭ جوسپارلانعان سوققى ەكەنٸن مەلٸمدەگەن ەدٸ.
كاسەم سۋلەيمانيدٸڭ قازاسىنان كەيٸن يران 8 قاڭتاردا يراكتاعى ەكٸ امەريكالىق ەۋەبازاعا شابۋىل جاساپ, "ازاپ شەگۋشٸ سٷلەيماني" وپەراتسيياسىنىڭ باستالعانىن جارييالادى. اقش نىساندارىنا قاراتا "جەر - جەر" كلاسىنداعى ونداعان زىمىران ۇشىرىلدى.
شابۋىل نەتيجەسٸندە ەين-ەل-اساد ەۋەبازاسىندا ورنالاسقان بٸرنەشە جويعىش ۇشاق زاقىمدالعان. باسقا اقپاراتتارعا سەنسەك, بٸرنەشە ۇشاق جويىلعان. يراننىڭ Press TV تەلەارناسى 80 ادامنىڭ قازا بولعانىن حابارلادى.
