فوتو: قر مەدەنيەت جەنە اقپارات مينيسترلٸگٸ
قازاقستان حالىقارالىق ساياساتتاعى بٸرۇداي, بٸراق ەسەرلٸ قۇرال رەتٸندە مەدەني ديپلوماتييانى بەلسەندٸ تٷردە قولدانا باستادى. بۇل ستراتەگييانىڭ ماڭىزدى ەلەمەنتتەرٸنٸڭ بٸرٸ — شەتەلدەگٸ مەدەني ورتالىقتاردىڭ قىزمەتٸ. قازاقستان تٸلٸ, دەستٷرٸ, مۋزىكاسى, ەدەبيەتٸ مەن گاسترونوميياسى ارقىلى ٶزٸن ەلەمگە تانىتىپ, «دوستىق كٶپٸرلەرٸن» ورناتىپ, ۇلتتىق برەندتٸ نىعايتىپ كەلەدٸ. قر مەدەنيەت جەنە اقپارات مينيسترلٸگٸ شەتەلدەگٸ قازاقستاننىڭ مەدەني ورتالىقتارىنا شولۋ جاسادى.
بٷگٸنگٸ تاڭدا قازاقستاندىق مەدەني ورتالىقتار اقش, قىتاي, ۇلىبريتانييا, ارگەنتينا, بەلارۋس جەنە باسقا دا بٸرقاتار ەلدەردە جۇمىس ٸستەيدٸ. ولار قازاق تٸلٸن جەنە تاريحىن ناسيحاتتاۋدان باستاپ, فەستيۆالدەر, كٶرمەلەر مەن بٸلٸم بەرۋ باعدارلامالارىن ۇيىمداستىرۋ سيياقتى اۋقىمدى مٸندەتتەردٸ اتقارادى. وسى تۇستا,قازاقستان شەتەلدەردە ٶزٸن قالاي تانىتىپ جاتىر جەنە بولاشاقتا قانداي مٷمكٸندٸكتەرٸ بار ەكەنٸنە توقتالايىق.
بەيجٸڭدەگٸ قازاقستان مەدەني ورتالىعى
بەيجٸڭ قالاسىندا قازاقستاننىڭ مەدەني ورتالىعى 2025 جىلى اشىلادى دەپ جوسپارلانعان. جالپى اۋماعى 700 شارشى مەتردٸ قۇرايتىن بۇل ورتالىق تەك ەتنوورتالىق قانا ەمەس, زاماناۋي مۋلتيفورماتتى كەشەن بولماق. مۇندا كونتسەرت جەنە كينو زالدارى, كوۆوركينگتەر مەن تٸل ٷيرەنۋ سىنىپتارى, گاستروكەشتەر مەن كٶرمەلەرگە ارنالعان الاڭدار اشىلادى. ورتالىقتىڭ نەگٸزگٸ مٸندەتتەرٸنٸڭ بٸرٸ — قىتاي اۋديتوريياسىنا قازاقستاننىڭ تۋريستٸك ەلەۋەتٸن تانىستىرۋ. سەبەبٸ قىتايدا ۇلى جٸبەك جولى بويىنداعى ەلدەرگە دەگەن قىزىعۋشىلىق ارتىپ كەلەدٸ.
ايتا كەتۋ كەرەك, قىتاي — قازاقستاننىڭ ٷش ٸرٸ ساۋدا سەرٸكتەسٸنٸڭ بٸرٸ, ال 2024 جىلى قازاقستانعا كەلگەن قىتايلىق تۋريستەر سانى 650 مىڭنان استى. ورتا ازيياعا دەگەن مەدەني قىزىعۋشىلىقتىڭ ارتۋىن ەسكەرسەك, بەيجٸڭدەگٸ ورتالىق ەلٸمٸزدٸڭ تۇراقتى وڭ يميدجٸن قالىپتاستىرۋدا ستراتەگييالىق رٶل اتقارا الادى.
ۆاشينگتونداعى اباي ورتالىعى
اقش-تاعى العاشقى رەسمي مەدەني ٶكٸلدٸك — دجوردج ۆاشينگتون ۋنيۆەرسيتەتٸندەگٸ اباي ورتالىعى. مۇندا كٶشپەلٸ فيلوسوفييا تۋرالى دەرٸستەر, قازاقستاندىق جازۋشىلارمەن كەزدەسۋلەر مەن فيلم كٶرسەتٸلٸمدەرٸ ٶتەدٸ. سونداي-اق امەريكالىق ستۋدەنتتەرگە قازاق تٸلٸن ٷيرەنۋگە جاعداي جاسالىپ, دياسپورا ٶكٸلدەرٸنٸڭ قاتىسۋىمەن تٷرلٸ شارالار ۇيىمداستىرىلادى.
اقش-تا 20 مىڭنان استام قازاقستاندا تۋعان ازاماتتار تۇرادى. ەلەمدٸك گۋمانيتارلىق كەڭٸستٸكتە نازارعا تالاس كٷشەيٸپ تۇرعان ۋاقىتتا, اباي ورتالىعى مەدەني بايلانىس قۇرالى عانا ەمەس, سونداي-اق قازاق قاۋىمىن بٸرٸكتٸرەتٸن ورىنعا اينالدى.
ارگەنتيناداعى قازاق مەدەني ورتالىعى
روساريو قالاسىنداعى مەدەني ورتالىق قازاق دياسپوراسىن جەنە ورتالىق ازييا مەدەنيەتٸنە قىزىعۋشىلىق تانىتاتىن ارگەنتينالىقتاردى بٸرٸكتٸرەدٸ. مۇندا ۇلتتىق تاعام دايىنداۋ شەبەرلٸك ساباقتارى, ناۋرىز مەرەكەسٸ مەن فولكلورلىق كەشتەر ٶتكٸزٸلەدٸ. ٸس-شارالاردىڭ بارلىعى يسپان تٸلٸندە ٶتەتٸندٸكتەن, قازاق مەدەنيەتٸ جەرگٸلٸكتٸ تۇرعىندارعا كەڭٸنەن تانىلادى.
قاشىقتىققا قاراماستان, لاتىن امەريكاسىندا ەۋرازييالىق مەدەنيەتكە دەگەن قىزىعۋشىلىق ارتىپ كەلەدٸ. بولاشاقتا بۇل ورتالىق وڭتٷستٸك امەريكامەن گۋمانيتارلىق جەنە بٸلٸم سالاسىنداعى ىنتىماقتاستىق الاڭىنا اينالۋى مٷمكٸن.
Kazakh Centre UK — لوندوندا
لوندونداعى Kazakh Centre UK — كٶرمەلەر, فيلم كٶرسەتٸلٸمدەرٸ, جەرمەڭكەلەر مەن بٸلٸم بەرۋ كۋرستارى ارقىلى قازاقستان مەدەنيەتٸن تانىستىراتىن بەلسەندٸ الاڭ. ورتالىق جوبالارىن قازاق دياسپوراسى دا, جەرگٸلٸكتٸ ۇيىمدار دا قولدايدى. مۋلتيمەدەنيەتتٸ لوندون جاعدايىندا بۇل ورتالىق قازاقستاننىڭ بٸرەگەي بەينەسٸن قالىپتاستىرىپ, ونىڭ ەرەكشەلٸكتەرٸن ايقىندايدى.
مەدەني باعىتتان بٶلەك, ورتالىق ەلەۋمەتتٸك فۋنكتسييا دا اتقارادى — ول جاڭا بۋىنعا ۇلتتىق تامىرمەن بايلانىسىن ساقتاۋعا مٷمكٸندٸك بەرٸپ, ولاردى حالىقارالىق كەڭٸستٸككە ينتەگراتسييالايدى.
مينسكٸدەگٸ اباي اتىنداعى ورتالىق
بەلارۋس ۇلتتىق تەحنيكالىق ۋنيۆەرسيتەتٸندەگٸ اباي اتىنداعى قازاق تٸلٸ مەن مەدەنيەتٸ ورتالىعى — مينسك پەن استانا اراسىنداعى بايلانىستى نىعايتۋعا باعىتتالعان بٸلٸم بەرۋ جەنە مەدەني جوبا. مۇندا قازاق تٸلٸ كۋرستارى, پوەزييا كەشتەرٸ مەن عىلىمي كونفەرەنتسييالار ٶتەدٸ.
ەۋرازييالىق ىنتىماقتاستىقتىڭ ارتۋى اياسىندا, مينسكٸدەگٸ ورتالىق — ەلدەر اراسىنداعى جاقىنداسۋ مەن گۋمانيتارلىق ينتەگراتسييانى جۇمساق تٷردە جٷرگٸزۋگە ارنالعان تيٸمدٸ قۇرال.
«وتانداستار» جوباسى
مەملەكەتتٸك «وتانداستار» باعدارلاماسى شەتەلدەگٸ قازاقتارمەن بايلانىستى نىعايتۋعا باعىتتالعان. وسى باعدارلاما اياسىندا مەدەني ورتالىقتارعا ۇلتتىق كيٸمدەر, مۋزىكالىق اسپاپتار, كٸتاپتار جەنە ٸس-شارالاردى ۇيىمداستىرۋعا قاجەتتٸ قولداۋ كٶرسەتٸلەدٸ. بۇل تەك شەتەلدەگٸ قازاقتاردىڭ ۇلتتىق بولمىسىن ساقتاۋ ەمەس, سونىمەن قاتار ٶزگە ەل ازاماتتارىنىڭ قازاقستان مەدەنيەتٸنە قىزىعۋشىلىعىن ارتتىرۋعا دا مٷمكٸندٸك بەرەدٸ.
قازاقستاننىڭ شەتەلدەگٸ مەدەني ورتالىقتارى — تەك دەستٷردٸ تانىستىراتىن ورىن عانا ەمەس, سونىمەن قاتار ەلەممەن ٶنەر, تاريح جەنە سالت-دەستٷر تٸلٸندە سٶيلەسۋگە مٷمكٸندٸك بەرەتٸن ستراتەگييالىق گۋمانيتارلىق قۇرال. ساراپشىلاردىڭ پٸكٸرٸنشە, مەدەني ديپلوماتيياعا سالىنعان ينۆەستيتسييا — سيمۆولدىق قادام عانا ەمەس, سونىمەن قاتار پراگماتيكالىق شەشٸم. وسى ورتالىقتار ارقىلى قازاقستان ەلەمگە قوناقجايلىق, دەستٷرگە قۇرمەت, بەيبٸت ٶمٸر مەن ديالوگقا ۇمتىلىس سيياقتى قۇندىلىقتارىن تانىتادى.
بٷگٸندە حالىقارالىق قاتىناستاردا «جۇمساق كٷشتٸڭ» رٶلٸ ارتىپ وتىرعان شاقتا, قازاقستاننىڭ مەدەني باستامالارى تۇراقتى ىقپالدىڭ ماڭىزدى فاكتورىنا اينالۋدا. ەربٸر شەتەلدەگٸ ورتالىق — تەك عيمارات نەمەسە باعدارلاما عانا ەمەس, بۇل ەلدەن جٸبەرٸلگەن بٸر بٶلشەك, ول ەلەمگە قازاقستاننىڭ اشىقتىعى, باي مۇراسى مەن بولاشاققا سەنٸمدٸ كٶزقاراسى تۋرالى حابار جەتكٸزەدٸ.
بۇل ورتالىقتاردى دامىتۋ مەن قولداۋ — قازاقستاننىڭ حالىقارالىق بەدەلٸنە وڭ يميدجٸن قالىپتاستىرۋعا, ستۋدەنتتەردەن باستاپ زەرتتەۋشٸلەرگە, تۋريستەردەن باستاپ ينۆەستورلارعا دەيٸنگٸ جاڭا بۋىن ٶكٸلدەرٸنٸڭ ەلگە دەگەن قىزىعۋشىلىعىن ارتتىرۋعا سالىنعان ينۆەستيتسييا.