كوللاج: AzattyqRuhy
قازاقستاننىڭ تۇڭعىش پرەزيدەنتٸ نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ نەمەرە ٸنٸسٸ قايرات ساتىبالدىنىڭ بۇرىنعى ەيەلٸ گٷلميرا ساتىبالدى سوتتا جاۋاپ بەرٸپ جاتىر. ول تۇرسەنعالي الاگٶزوۆتٸڭ كومپانيياسىن تارتىپ الماعانىن ايتتى, دەپ حابارلايدى Halyq Uni سايتى.
جاۋاپ الۋ بارىسىندا ادۆوكات ەسەمگٷل دانيالوۆا گٷلميرا ساتىبالدىدان «الاگٶزوۆ سٸزگە قانداي ايىپ تاققانىن كٶرٸپ وتىرسىز. الاگٶزوۆتٸڭ ٶزٸمەن جەنە بۇرىنعى ەيەلٸمەن قالاي تانىسقانىڭىزدى ايتىپ بەرسەڭٸز» دەپ سۇرادى.
«الاگٶزوۆ مەن رەيدەرلٸك جاسادى دەپ ايىپتاپ وتىر. ول مەنٸ كومپانيياسىن تارتىپ الدى دەپ ايىپتادى. مورالدىق شىعىندى نەگە ەكەنٸ بەلگٸسٸز 135 ملرد تەڭگە دەپ ەسەپتەپ وتىر. مەن مۇنداي اقشا تۋرالى تٸپتٸ مەملەكەتتٸك بيۋدجەتتە دە ەستٸگەن ەمەسپٸن. مەن سەكٸلدٸ قازاقستاننىڭ قاراپايىم ازاماتىندا ونداي كٶلەمدەگٸ قاراجات قايدان بولسىن? مەن كەلٸسپەيمٸن. ەشقانداي ٶزٸنشە بيلٸك ەتۋ بولعان جوق, مەن ونىڭ كومپانيياسىن تارتىپ العان جوقپىن», - دەپ جاۋاپ بەردٸ گٷلميرا ساتىبالدى.
ونىڭ ايتۋىنشا, قايرات ساتىبالدىمەن اجىراسقانىنا 20 جىل بولعان.
«2002 جىلدىڭ جەلتوقسانىندا ايىرىلدىق. نەگە جاتقا بٸلەتٸنٸمدٸ ايتايىن. سەبەبٸ ول كەزدە مەن مەملەكەتتٸك ورگاندا جۇمىس ٸستەدٸم, دەكلاراتسييا تاپسىرۋىم قاجەت ەدٸ. قايرات ماعان ايتپاي اجىراستى. سودان كەيٸن بالالارىمدى الىپ كەتٸپ قالدىم. مەنٸڭ وعان ەشقانداي ٶكپەم جوق. قايرات ساتىبالدى پرەزيدەنتتٸڭ نەمەرە ٸنٸسٸ, بارلىعى ونىڭ الدىندا قۇرداي جورعالادى. مەن ٷنەمٸ ەكٸنشٸ ورىندا بولدىم», - دەيدٸ ساتىبالدى.
ايتۋىنشا, ٶزٸ كٶپبالالى وتباسىدان شىققان.
«مەن كٶپبالالى وتباسىدان شىققانمىن. اتا-انامنىڭ 10 بالاسى بار, مەن جەتٸنشٸ پەرزەنتٸمٸن. سول سەبەپتٸ قايرات سيياقتى جٸگٸتتٸڭ مەنٸ ەيەل ەتٸپ العانىنا قۋاندىم. مەن قايراتتان ٷش بالا تاپتىم. بٷكٸل ەلەمگە مەنٸڭ ٷش بالام بار ەكەنٸن ماقتانىشپەن ايتامىن. مەن ولاردى لايىقتى تٷردە جەتكٸزدٸم. بالا تاپقانىم ٷشٸن قازٸر جان-جاقتان جازالاپ جاتىر», - دەدٸ گٷلميرا ساتىبالدى سوت زالىندا جىلاپ.
ونىڭ سٶزٸنشە, 2018 جىلى ۇلى وتباسى قۇرماق بولعان. سول كەزدە تٸلەۋقابىل ابدۋللين (قازاقستاندىق بيزنەسمەن – اۆت.) شاقىرىپ, «Galanz Bottlers» جەنە «Maxi چاي» كومپانييالارى بار ەكەنٸن ايتقان.
وعان دەيٸن كومپانييا شىعاراتىن ٶنٸمدٸ تۇتىنعان ەمەسپٸن, مەن ٷنەمٸ دۇرىس تاماقتانۋدى قولدايمىن. سول كەزدە ول (تٸلەۋقابىل ابدۋللين – اۆت.) مەنٸ ليايسيرا مارات (تۇرسەنعالي الاگٶزوۆتٸڭ بٸرٸنشٸ ەيەلٸ – اۆت.) پەن يلدانا عانيمەن (ليايسيرا ماراتتىڭ سٸڭٸلٸسٸ – اۆتر.) تانىستىردى. بۇرىن ونىڭ تەگٸ قازمامبەتوۆا بولدى, ال قازٸر عاني. سول كەزدە ولار كومپانييا تۋرالى ايتىپ, قارىزىن تٶلەي الماي وتىرعانىن ايتتى. مەن قىزىعۋشىلىق تانىتتىم, سەبەبٸ مەن ٶندٸرٸسپەن اينالىسقاندى جاقسى كٶرەمٸن, - دەدٸ ساتىبالدى.
سونداي-اق گٷلميرا ساتىبالدى ۇل-قىزىنىڭ امەريكادا بٸلٸم العانىن اتاپ ٶتتٸ.
«2002 جىلى اجىراستىم. ۇزاق ۋاقىت مەملەكەتتٸك قىزمەتتە جۇمىس ٸستەدٸم. ورتالىق سايلاۋ كوميسسيياسىنا مامان بولىپ جۇمىسقا تۇردىم. سودان كەيٸن كونستيتۋتسييالىق كەڭەستە جۇمىس ٸستەدٸم. مەملەكەتتٸك باسقارۋ اكادەميياسىن بٸتٸرٸپ, بٸلٸم مينيسترلٸگٸنە اۋىستىم. ۇلىم 16 جاسقا تولعان سوڭ امەريكاعا كەتتٸم. ۇل-قىزىمنىڭ جاقسى بٸلٸم العانىن قالادىم, ٶزٸم تٸلدٸ مەڭگەردٸم. قايرات ساتىبالدىمەن ارالاسپادىم دەپ ايتا المايمىن. قارىم-قاتىناستا بولدىق جەنە ودان تالاپ ەتتٸم. ەكەسٸ رەتٸندە ول بالالارىن قامتاماسىز ەتتٸ. وقۋى مەن پەتەر اقىسىن تٶلەدٸ, ٷش بالامىز امەريكاداعى مەكتەپتٸ تەمامدادى. ال جوعارى بٸلٸمدٸ قازاقستاندا الدى. ولاردىڭ لايىقتى ازامات بولىپ ٶسكەنٸن قالادىم. قايرات ساتىبالدىنىڭ ەيەلٸ بولىپ, ودان بالا تاپقانىم ٷشٸن دەل وسىلاي ساياسي قۋدالاۋعا ۇشىرايمىن دەپ ەشقاشان ويلاماپپىن», - دەدٸ ول.
ايتۋىنشا, سودان كەيٸن اقشانى قايدان الارىن بٸلمەگەن. سول كەزدە ٸس بويىنشا جەبٸرلەنۋشٸنٸڭ بٸرٸ ايگٷل مەكەشەۆا بۇرىنعى كٷيەۋٸ مەن قۇدالارىنان اقشا سۇراۋدى ۇسىنعان.
«2018 جىلى قىزىم ارۋجان قايرات اۋقاتتى ادامعا تۇرمىسقا شىقتى. قايرات ساتىبالدىدان دا اقشا سۇرادىم, بٸراق ول بەرمەدٸ. سودان كەيٸن قۇدالارىمنان كٶمەك سۇرادىم. ولار 650 ملن تەڭگە بەردٸ. قۇرمەتتٸ سوت, مەن ەشكٸم بٸلمەيتٸن دەرەكتەردٸ ايتىپ جاتىرمىن. سونداي-اق مەنٸڭ شوتىمنان «Galanz Bottlers» شوتىنا 200 ملن تەڭگە تٷستٸ. الاگٶزوۆ تە, مەكەشەۆا دا مۇنى بٸلەدٸ», - دەدٸ گٷلميرا ساتىبالدى.
ايتا كەتەيٸك, گٷلميرا ساتىبالدىعا قىلمىستىق كودەكستٸڭ 389-بابىنىڭ 3 جەنە 4 بٶلٸگٸ (ٶزٸنشە بيلٸك ەتۋ), 28-بابىنىڭ 3-بٶلٸگٸ 1 جەنە 8 تارماعى (ادامداردى پايدالانۋ ارقىلى قىلمىستىق قۇقىق بۇزۋشىلىق جاساعان ادام ورىنداۋشى دەپ تانىلادى), 125-بابىنىڭ 2-بٶلٸگٸندە (ادامدار توبىنىڭ الدىن الا سٶز بايلاسۋى ارقىلى جەنە پايداكٷنەمدiك نيەتپەن ادامدى ۇرلاۋ) كٶرسەتٸلگەن قىلمىستى جاسادى دەگەن ايىپ تاعىلعان.
سوتتا گٷلميرا ساتىبالدى ٶزٸنە تاعىلعان ايىپتى مويىندامادى.
ايىپتاۋ اكتٸسٸنە سەيكەس, 2020 جىلدىڭ قىركٷيەگٸندە ساتىبالدى الاگٶزوۆكە تيەسٸلٸ اكتسييالار پاكەتٸن زاڭسىز يەمدەنگەن. سودان كەيٸن ساتىبالدى مەكەشەۆانىڭ مەنشٸگٸندەگٸ «Maxi Bottlers» ٷلەسٸنٸڭ 75%-ىن باسقا سەنٸمدٸ تۇلعاعا قايتا جازۋدى تاپسىرعان. الايدا الدىن الا ۋەدە بەرگەن كومپانييا اكتسييالارىنىڭ 5%-ىن مەكەشەۆاعا بەرۋدەن باس تارتقان.
سودان كەيٸن ساتىبالدى مەكەشەۆانىڭ ٶز ەركٸمەن اكتسييانى جازىپ بەرمەيتٸنٸن تٷسٸنٸپ, ونى ۇرلاۋ ەرەكەتٸن ۇيىمداستىرعان. مەكەشەۆانى ۇرلاپ ەكەتۋدٸ جەكە كٶمەكشٸسٸ باتىرشاەۆقا تاپسىرعان. ال باتىرشاەۆ بۇل ٸسكە ٶزٸنٸڭ ٷش تانىسىن تارتقان.