.jpeg)
قازاقستاننىڭ قورعانىس مينيسترلٸگٸندە ەسكەري مەديتسينالىق بٶلٸمشەلەردٸ زاماناۋي مەديتسينالىق تەحنيكامەن جەنە كەسٸبي كادرلارمەن جابدىقتاۋ مەسەلەلەرٸ تۇراقتى تٷردە شەشٸلۋدە. سونىمەن قاتار ەسكەري مەديكتەردٸڭ قىزمەتٸ جەكە قۇرامنىڭ جاۋىنگەرلٸك قابٸلەتٸن قولداۋعا جەنە ولاردىڭ دەنساۋلىعىن قالپىنا كەلتٸرۋگە باعىتتالعان. بۇل جايلى باس ەسكەري مەديتسينالىق باسقارما باستىعىنىڭ ورىنباسارى, ەمدەۋ پروفيلاكتيكا باسقارماسىنىڭ باستىعى, مەديتسينا قىزمەتٸنٸڭ پولكوۆنيگٸ بەرٸك ٸليياسوۆ ايتىپ بەردٸ, – دەپ حابارلايدى «ۇلت اقپارات».
الدىمەن «ەسكەري مەديتسينا قازٸرگٸ زامانعى ستاندارتتار مەن تالاپتارعا قانشالىقتى ساي?», «ەسكەري مەديتسينالىق مەكەمەلەردٸڭ تەحنيكامەن جەنە اپپاراتۋرامەن جابدىقتالۋ دەڭگەيٸ قانداي?», «بٷگٸنگٸ تاڭدا قازاقستان قارۋلى كٷشتەرٸنٸڭ مەديتسينالىق رەسۋرستارى قانداي?» دەگەن سۇراقتارعا جاۋاپ بەرگەن مەديتسينا قىزمەتٸنٸڭ پولكوۆنيگٸ ەسكەري مەديتسينا ەلٸ دە جاسالۋ ٷستٸندە ەكەنٸن تٸلگە تيەك ەتتٸ.
«ٶزدەرٸڭٸزگە مەلٸم, قازٸرگٸ كەزدە ەسكەري مەديتسينا جالپى دەنساۋلىق ساقتاۋ جٷيەسٸ رەتٸندە مەلٸم. سوندىقتان ستاندارتتار, تالاپتار جالپى دەنساۋلىق ساقتاۋ جٷيەسٸنە قويىلاتىن, ول ەسكەري مەديتسيناعا دا قاتىستى. سوندىقتان بٷكٸل بٸزدٸڭ ەسكەري مەديتسينانىڭ مەكەمەلەرٸ قويىلاتىن تالاپتار مەن ستاندارتتارعا ساي دەپ ايتۋعا بولادى. ەسكەري مەديتسينانىڭ اپپاراتۋرالارى مەن تەحنيكالىق جابدىقتالۋ جاعدايىنا توقتالاتىن بولساق, دەڭگەيلەرگە بٶلۋگە بولادى. ال ەگەر نۇر-سۇلتان, الماتى قالاسىندا ورنالاسقان ەسكەري گوسپيتالداردىڭ جابدىقتالۋ دەڭگەيٸ وبلىستىق, رەسپۋبليكالىق ماڭىزداعى قالالاردا ورنالاسقان اۋرۋحانالاردىڭ دەڭگەيٸنە پارا-پار كەلەدٸ. ال ايماقتاردا ورنالاسقان گوسپيتالدار جاعدايىنا كەلەتٸن بولساق, سەل تٶمەندەۋ دەپ ايتۋعا بولادى. بۇل رەتتە اتاپ ٶتەتٸن جاعداي, بٸزدٸڭ ەسكەري مەديتسيناعا قويىلاتىن تالاپ ەسكەري قاقتىعىس كەزٸندە مەديتسينالىق كٶمەك بەرۋگە دايىندىق جاعدايى. سوندىقتان قورعانىس مينيسترلٸگٸ باسشىلىعىنىڭ بٸزگە قوياتىن تالابى ەسكەري مەديتسينانىڭ موبيلدٸك جاعىن جەتٸلدٸرۋ بولىپ كەلەدٸ. سوعان وراي بٸزدٸڭ قازٸر موبيلدٸك-كەشەندٸك تولىقتىرۋ سۇراعى ٶتە جاقسى جٷرٸپ جاتىر دەپ ايتا الامىن. قازٸرگٸ كەزدە بٸزدٸڭ قولدانىسىمىزدا بٸرنەشە موبيلدٸك-مەديتسينالىق كەشەندەرٸمٸز بار. ول كەشەندەرمەن جابدىقتاۋ وسى كەزدە دە جٷرگٸزٸلٸپ جاتىر, جالعاسىپ جاتىر. اعىمداعى جىلدى ايتساق, بٸز 60 كەرەۋەتتٸك موبيلدٸك دالالىق گوسپيتال الدىق. بۇل گوسپيتالدٸڭ ەرەكشەلٸگٸ قۇرامىندا بٸرنەشە وپەراتسييا جاسايتىن ورىندىعى بار, رەانيماتسييالىق بٶلٸمدەر بار, ناۋقاستاردى ورنالاستىراتىن بٶلٸمدەر بار, دياگنوستيكالىق بٶلٸمشەسٸ بار. دياگنوستيكالىق بٶلٸمشەسٸندە زاماناۋي تەحنيكالار مەن اپپاراتتارمەن جابدىقتالعان. بۇل دياگنوستيكالىق بٶلٸمشەنٸڭ قۇرامىنا جىلجىمالى كومپيۋتەرلٸك توموگراف كٸرەدٸ. بۇل كەشەندٸ سونىمەن قاتار, اۆتونومدى تٷردە گازبەن, سۋمەن, ەلەكترمەن جابدىقتاۋ مٷمكٸنشٸلٸگٸ بار. ونىڭ ارتىندا تاماقتانۋ كەشەنٸ دە قوسىلعان. سوندىقتان بۇل كەشەندٸ پايدالانۋ كەزٸندە بٸز ۇرىس-قاقتىعىس كەزٸندە دالالىق جاعدايدا مەديتسينالىق كٶمەك كٶرسەتۋگە دايىن ەكەنٸمٸزدٸ ايتىپ ٶتۋگە بولادى. سونىمەن قاتار, بٸز اعىمداعى جىلى سانيتارلىق-باكتەرولوگييالىق لابوراتورييا الدىق, پتسر جاساي الاتىن مٷمكٸندٸگٸ بار ونىڭ. سونىمەن قاتار بروندالعان ترانسپارتەر الدىق. سونداي-سونداي كەشەندٸ شارۋالار اتقارىلىپ جاتىر», – دەيدٸ مەديتسينا قىزمەتٸنٸڭ پولكوۆنيگٸ بەرٸك ٸليياسوۆ.
ونىڭ ايتۋىنشا, قازٸرگٸ ۋاقىتتا بولاشاق ەسكەري دەرٸگەرلەردٸ ەۋە قورعانىس كٷشتەرٸ ەسكەري ينستيتۋتىنا كۋرسانتتاردى قابىلداۋ ارقىلى جٷرگٸزٸلٸپ جاتىر. ەۋە قورعانىس كٷشتەرٸ ەسكەري ينستيتۋتى باتىس قازاقستان مەديتسينالىق ۋنيۆەرسيتەتٸمەن كەلٸسٸمشارت جاسالعان.
«كۋرسانتتاردى ۋنيۆەرسيتەت جاعدايىندا مەديتسينالىق دايىندىقتان ٶتكٸزەمٸز. بيىلعى جىلى بٸز 26 كۋرسانت قابىلدادىق. سونىمەن قاتار, بٸز شەتەلگە كۋرسانتتار جٸبەرۋ ارقىلى دا ەزٸرلٸك جٷرگٸزەمٸز. بيىل بٸز سانك-پەتەربۋرگ قالاسىنداعى ەسكەري مەديتسينالىق اكادەميياعا كۋرسانتتار جٸبەردٸك. ارمەنيياعا, ەرەۆانداعى مەديتسينالىق ۋنيۆەرسيتەتكە كۋرسانتتار جٸبەردٸك, ولاردىڭ جالپى سانى 14 ادامدى قۇرادى. سونىمەن قاتار, بٸز ديپلومنان كەيٸنگٸ دايارلىقتى دا ۇيىمداستىرىپ جاتىرمىز. ول پروفيلدٸك ماماندار دايارلاۋ ٷشٸن قازٸرگٸ ۋاقىتتا بٸز سانك-پەتەربۋرگ قالاسىنداعى ەسكەري مەديتسينالىق اكادەميياعا بٸزدٸڭ وفيتسەرلەردٸ جٸبەرٸپ جاتىرمىز. بيىل شامامەن جەتٸ وفيتسەردٸ ماماندىقتارى بويىنشا ەزٸرلەۋگە جٸبەردٸك. ونىڭ ٷستٸنە, قورعانىس مينيسترلٸگٸ باسشىلىعىنىڭ قولداۋىمەن قازٸرگٸ ۋاقىتتا بٸز ٶزٸمٸزدٸڭ ەلدە سول پروفيلدٸك مامانداردى دايىنداۋ ٸس-شاراسىن جٷرگٸزۋ ٷشٸن دايىندىق جۇمىستارىن جٷرگٸزٸپ جاتىرمىز. ول ەندٸ رەزيدەنتۋرا بويىنشا دايىندىق بولادى. بۇل رەتتە بٸز زاڭناماعا ٶزگەرٸستەر ەنگٸزۋ, ۇيىمداستىرۋ شارالارىن جٷرگٸزٸپ جاتىرمىز. سوعىس ۋاقىتىندا مەديتسينالىق قىزمەت كٶرسەتۋ سۇراعىنا توقتالاتىن بولساق, ەرينە بٸزدٸڭ ەسكەري مەديتسينا تٸكەلەي سوعىسقا قاتىستى دەپ ايتۋ ەرتەرەك. بٸزدٸڭ ونداي تەجٸريبەمٸز جوق. بٸراق كٷندەلٸكتٸ جۇمىسىمىزدا بٸز ەلٸمٸزدەگٸ تٷرلٸ جارىلىستار كەزٸندە بٸزدٸڭ ەسكەري دەرٸگەرلەر كٶمەك كٶرسەتۋگە قاتىسىپ, قويىلعان تالاپتاردى ابىرويمەن ورىنداپ شىققان. ونىڭ ٷستٸنە, بٸزدٸڭ ەسكەري دەرٸگەرلەر بولىپ جاتقان كٷندەلٸكتٸ جاتتىعۋلارعا جٸتٸ قاتىسىپ وتىرادى. ەرينە, بۇل جٷرگٸزٸلگەن شارالاردىڭ بەرٸ بۇلاردىڭ دايارلىعىنا, ەرتەڭ ەل باسىنا كٷن تۋعان كەزدە ەلدٸ قورعاۋعا, ەسكەريلەرگە كٶمەك كٶرسەتۋ, مەديتسينالىق كٶمەك كٶرسەتۋگە دايىندىعىنا سەنٸمدٸمٸز», – دەيدٸ بەرٸك ٸليياسوۆ.
ماماننىڭ ايتۋىنشا, قازٸرگٸ تاڭدا ەسكەري مەديتسينالىق مەكەمەلەردٸڭ قۇزىرىنا كٸرمەيتٸن قىزمەتتٸڭ بٸرٸ – ونكولوگييا.
«ونكولوگييا كەزٸندە بٸز قىزمەت كٶرسەتپەيمٸز. 18-گە تولماعان بالالارعا كٶمەك كٶرسەتپەيمٸز. بالا تۋۋ ٸسٸنە ارالاسپايمىز. سونىمەن قاتار بٸزدە جوعارى تەحنولوگييالىق مەديتسينالىق قىزمەتتەردٸڭ ٸشٸندە نەيروحيرۋرگييا, كارديوحيرۋرگييا, تراۆماتولوگييا جاقسى, سول رەتتە بٸزدٸڭ جاساپ جاتقان شارالارىمىز باستاپقى كەزەڭدە بولىپ تۇر. حالىق دەنساۋلىعى جەنە دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسى تۋرالى قازاقستان رەسپۋبليكاسى كودەكسٸنە سەيكەس, قر ازاماتتارى دەرٸگەردٸ جەنە مەديتسينالىق مەكەمەنٸ تاڭداۋعا قۇقىلى دەپ جازىلعان. سوعان بايلانىستى بٸزدٸڭ ەسكەري قىزمەتشٸلەر ٶزدەرٸنٸڭ قۇقىعىنا سەيكەس ازاماتتىق مەديتسينالىق مەكەمەلەرگە جٷگٸنۋگە قۇقىلارى بار. ەسكەريلەرگە بارلىق جاعداي جاسالعان. ولار جەرگٸلٸكتٸ ەمحانالارىنا تٸركەلگەن, ونىڭ ٷستٸنە ەلەۋمەتتٸك مەديتسينالىق ساقتاندىرۋ قورىندا ولار ٷكٸمەت قاراجاتى ەسەبٸنەن ساقتاندىرىلعان, سوندىقتان بٸزدٸڭ ەسكەريلەر جالپى ازاماتتىق دەنساۋلىق ساقتاۋ جٷيەسٸندە تولىق ەم قابىلداۋعا قۇقىلى», – دەيدٸ ول.
سونىمەن قاتار, ەسكەري قىزمەتشٸلەردٸ شەتەلدە ەمدەۋ تەرتٸبٸ قازاقستان رەسپۋبليكاسى دەنساۋلىق ساقتاۋ مينيسترٸنٸڭ بۇيرىعىنا سەيكەس بەكٸتٸلگەن. ەگەر ەسكەري قىزمەتشٸلەر سول تٸزٸمگە كٸرەتٸن ناۋقاستاردىڭ قاتارىندا بولعان جاعدايدا شەتەلدە ەم الۋىنا بولادى.
«ونىڭ ٷستٸنە, بۇيرىققا سەيكەس, ەگەر ەسكەري قىزمەتشٸ ەسكەري قىزمەتٸن ٶتكەرۋ كەزٸندە جاراقات العان جاعدايدا, ەگەر ول جاراقاتتى قازاقستاندا ەمدەي المايتىن بولساق, ونى شەتەلگە جٸبەرۋگە قۇقىعىمىز بار. ساناتورييالىق-كۋرورتتىق ەمدەلۋ ەسكەري قىزمەتشٸلەرگە جەنە ەسكەري زەينەتكەرلەرگە ول ەمدٸ بەرۋ قر ەسكەري قىزمەت جەنە ەسكەري قىزمەتتٸڭ مەرتەبەسٸ تۋرالى زاڭعا سەيكەس بەكٸتٸلگەن. زاڭعا بايلانىستى ەسكەري قىزمەتشٸلەر جەنە 25 جىل ٶتٸلٸ بار ەسكەري زەينەتكەرلەر ساناتورييالىق-كۋرورتتىق ەم الۋعا قۇقىلى. ەگەردە ەسكەري قىزمەتكەرلەرگە ساناتورييالىق-كۋرورتتىق ەم قابىلداۋ ٷشٸن مەديتسينالىق كٶرسەتكٸشتەر بٸزدٸڭ قورعانىس مينيسترٸنٸڭ بۇيرىعىمەن بەكٸتٸلسە, ەسكەري زەينەتكەرلەردٸڭ تٸزٸمٸ دەنساۋلىق ساقتاۋ مينيسترٸنٸڭ بۇيرىعىمەن بەكٸتٸلگەن. ەگەر سونداي ناۋقاستانۋلار بولعان كەزدە ساناتورييالىق-كۋرورتتىق ەم قابىلداۋعا جولدانادى. بٸز بيىل ساناتورييالىق-كۋرورتتىق ەمدەلۋگە 1100 جولداما الىپ وتىرمىز. ول سارىاعاش قالاسىندا ورنالاسقان «ەسەل» ساناتورييٸ جەنە قاراعاندى وبلىسىندا ورنالاسقان بالقاش ساناتورييٸ. جوسپارلى تٷردە قازٸر ەمدەلۋگە جٸبەرۋ جۇمىسى جٷرگٸزٸلٸپ جاتىر», – دەيدٸ باس ەسكەري مەديتسينالىق باسقارما باستىعىنىڭ ورىنباسارى, ەمدەۋ پروفيلاكتيكا باسقارماسىنىڭ باستىعى, مەديتسينا قىزمەتٸنٸڭ پولكوۆنيگٸ بەرٸك ٸليياسوۆ.
