© AFP 2023 / MARK WILSON
12 مامىردا باس پروكۋراتۋرادا ەكونوميكالىق رەسۋرستاردىڭ زاڭسىز شوعىرلانۋىنا قارسى ٸس-قيمىل مەسەلەلەرٸ جٶنٸندەگٸ ۆەدومستۆوارالىق كوميسسييانىڭ كەزەكتٸ وتىرىسى ٶتتٸ. وعان باس پروكۋرور بەرٸك اسىلوۆ قاتىستى, دەپ حابارلايدى "ۇلت اقپارات".
ۆەدومستۆو مەلٸمەتٸنشە, وتىرىستا جۇمىستىڭ نەتيجەلەرٸ, جەكەلەگەن ٸستەر بويىنشا تىيىم سالىنعان مٷلٸكتٸ قابىلداۋ تەتٸكتەرٸ, سونداي-اق پاراللەلدٸ قارجىلىق تەرگەپ-تەكسەرۋلەر جٷرگٸزۋ تۋرالى مەسەلە قارالدى.
"قۇقىق قورعاۋ ورگاندارىنا قاراجاتتى جىلىستاتۋ بەلگٸلەرٸمەن تابىس الۋعا بايلانىستى ٸستەر بويىنشا تيٸمدٸ پاراللەلدٸ تەرگەپ-تەكسەرۋلەر ۇيىمداستىرۋ تاپسىرىلدى. بۇل نەگٸزگٸ قىلمىس بويىنشا مەن-جايلاردى انىقتاۋمەن قاتار مٷلٸكتٸ زاڭسىز شىعارۋ, قىلمىستىق جولمەن الىنعان اقشانى زاڭداستىرۋ فاكتٸلەرٸن انىقتاۋعا مٷمكٸندٸك بەرەدٸ.
كوميسسييا قىلمىستىق ٸستەر بويىنشا زالالدى ٶتەۋ كەزٸندە مەملەكەت مٷددەلەرٸن ساقتاۋ, تٶرەلٸك جەنە ٶزگە دە تەۋەكەلدەردٸ ەسەپكە الۋ قاجەتتٸگٸن كٶرسەتتٸ. باس پروكۋرور اسىلوۆ كوميسسييا مٷشەلەرٸنٸڭ الدىندا ەل پرەزيدەنتٸنٸڭ اكتيۆتەردٸ قايتارۋ جٶنٸندەگٸ تاپسىرماسىن ساپالى ورىنداۋدىڭ ەرەكشە ماڭىزدىلىعىن اتاپ ٶتتٸ. بۇل رەتتە تەرگەپ-تەكسەرۋلەر مەن تەكسەرٸستەر وربيتاسىنا ادال بيزنەستٸ تارتۋعا جول بەرٸلمەيتٸنٸنە نازار اۋدارىلدى" - دەلٸنگەن حابارلامادا.
تۇتاستاي العاندا, بٷگٸنگٸ تاڭدا مەملەكەتكە ورتاق كٷش-جٸگەرمەن 760 ملرد تەڭگەدەن استام سوماعا اكتيۆتەر قايتارىلعان, ونىڭ ٸشٸندە شەتەلدٸك يۋريسديكتسييالاردان - 575 ملن دوللار.
"قايتارۋ شارالارى كوميسسييانىڭ بارلىق مٷشەسٸمەن جەنە تارتىلعان مەملەكەتتٸك ورگاندارمەن قابىلدانادى.
جوعارعى سوت بۇرىن نەگٸزسٸز وليگوپولييا سۋبەكتٸلەرٸنٸڭ پايداسىنا شىعارىلعان شەشٸمدەرگە باس پروكۋروردىڭ 24 نارازىلىعىن قاناعاتتاندىردى. مىسالى, الماتى اۋىر ماشينا جاساۋ زاۋىتىنىڭ 31% اكتسيياسىن جەكەشەلەندٸرۋدٸ زاڭسىز دەپ تانۋ تۋرالى سوت شەشٸمٸ قابىلداندى. باسقا جاعدايدا جوعارعى سوتتىڭ قاۋلىسى استانالىق «دۋمان» قوناق ٷي كەشەنٸنٸڭ يەلەرٸنەن 1,3 ملرد تەڭگە ٶندٸرٸپ الۋعا مٷمكٸندٸك بەردٸ.
بۇدان باسقا سوتتار زاڭسىز ساتىلعان مەملەكەتتٸك مٷلٸكتٸ قايتارۋ جٶنٸندەگٸ ونداعان تالاپتاردى قاناعاتتاندىردى. ولاردىڭ ٸشٸندە ٶندٸرٸستٸك نىساندار, بازارلار, كوممەرتسييالىق ٷي-جايلار, ەليتالىق ۋچاسكەلەر جەنە ت.ب. بار" - دەلٸنگەن ۆەدومستۆو حابارلاماسىندا.
مەسەلەن, سوت شەشٸمٸ بويىنشا امٶز مەنشٸگٸنە اتىراۋ قالاسىنداعى سۇيىتىلعان مۇناي گازدى ساقتاۋ پاركٸنٸڭ 50% ٷلەسٸ قايتارىلعان.
سونداي-اق, قۇقىق قورعاۋ ورگاندارى قىلمىستىق ٸستەر شەڭبەرٸندە جالپى سوماسى 620 ملرد تەڭگەگە اكتيۆتەردٸ قايتارۋدى قامتاماسىز ەتكەن, ونىڭ ٸشٸندە شەتەلدٸك يۋريسديكتسييالاردان - 575 ملن دوللار.
باس پروكۋراتۋرا مەلٸمەتٸنشە, باسقا مەملەكەتتەرگە قۇقىقتىق كٶمەك كٶرسەتۋ تۋرالى 100-دەن استام سۇراۋ حات جولداندى. ولار بويىنشا 100 ملن اقش دوللارىنان اساتىن مٷلٸككە تىيىم سالىندى.
قارجى مينيسترلٸگٸ قارجى-ٶنەركەسٸپ توپتارىنىڭ (قٶت) كەسٸپورىندارىنان قوسىمشا 100 ملرد تەڭگەدەن استام سالىق ٶندٸرٸپ العان.
ەكولوگييا جەنە تابيعي رەسۋرستار مينيسترلٸگٸ قٶت كومپانييالارىنا 7 ملرد تەڭگەگە جۋىق ايىپپۇل سالسا, بقدا 4 ملرد تەڭگەگە سانكتسييالار قولدانعان.
پروكۋرورلاردىڭ شارالارىمەن وليگوپولييا سۋبەكتٸلەرٸنە بۇرىن نەگٸزسٸز بەرٸلگەن نەمەسە نىسانالى ماقساتى بويىنشا پايدالانىلمايتىن 460 مىڭ گەكتاردان استام جەر قايتارىلعان.
سونداي-اق نارىقتىق باعاسىنان 4 ەسە تٶمەن باعامەن ساتىپ الىنعان الماتىنىڭ كٶتەرمە ساۋدا نارىعىنداعى ٷلەسٸ, وليگوپولييا سۋبەكتٸلەرٸنٸڭ مەنشٸگٸندە زاڭسىز بولعان الماتى ەۋەجايىنىڭ 17 كوممەرتسييالىق ٷي-جايلارى مەملەكەتكە قايتارىلعان.
"شەتەلدە مٷلٸكتٸ انىقتاۋ ماقساتىندا شەتەلدٸك ەرٸپتەستەرمەن جەنە حالىقارالىق ۇيىمدارمەن ٶزارا ٸس-قيمىلعا ەرەكشە نازار اۋدارىلادى.
اعىمداعى جىلدىڭ سەۋٸر ايىندا شۆەيتسارييادا قازاقستاننىڭ باس پروكۋراتۋراسى مەن بازەل باسقارۋ ينستيتۋتى اراسىندا ىنتىماقتاستىق تۋرالى كەلٸسٸمگە قول قويىلدى. وسى ينستيتۋتتىڭ قۇرامىنا كٸرەتٸن اكتيۆتەردٸ قايتارۋ جٶنٸندەگٸ حالىقارالىق ورتالىعى (ICAR) – ەلەمدەگٸ ەڭ ٸرٸ ورتالىقتاردىڭ بٸرٸ.
بۇل باعىتتاعى جۇمىس جالعاسىپ جاتىر. كوميسسييا قىزمەتٸ اياسىنداعى شارالار كەشەنٸ ەكونوميكالىق رەسۋرستار تار شەڭبەردەگٸ تۇلعالاردىڭ قولىندا شوعىرلانۋدى توقتاتقانعا دەيٸن جەنە ادال بەسەكەلەستٸك پايدا بولعانعا دەيٸن قابىلداناتىن بولادى" - دەپ حابارلادى ۆەدومستۆو باسپاسٶز قىزمەتٸ.
