پەتەر توناۋشىلاردان قالاي قورعانۋ كەرەك?

جىل سايىن قازاقستاندا ون مىڭداعان پەتەرلەردٸ تونايدى, ال توناۋشىلاردان قورعانۋدىڭ كەڭ تارالعان ەدٸستەرٸ كەيدە جەتكٸلٸكسٸز: تەجٸريبەلٸ ۇرىلار بٸرنەشە مينۋت ٸشٸندە پەتەرگە كٸرٸپ, تازارتا الادى.

سوندىقتان, پەتەردٸ قاراۋسىز قالدىرساق, بٸز ونىڭ قاۋٸپسٸز ەكەنٸنە ەردايىم سەنٸمدٸ بولا بەرمەيمٸز. ال توناۋ ستاتيستيكاسى كەيدە جۇمىس ورنىنان نەمەسە دەمالىستان كەيٸن ٷيگە ورالعاننان كەيٸن, پەتەردەگٸ بارلىق نەرسەنٸڭ ورنىندا ەكەندٸگٸنە سەنٸمدٸلٸك بەرمەيدٸ.

قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ باس پروكۋراتۋراسىنىڭ مەلٸمەتٸنشە, 2018 جىلدىڭ التى ايىندا عانا قازاقستاندا 17370 پەتەردە ۇرلىق جاسالدى. بۇل ٶتكەن جىلعىدان 12,8%-عا از. دەگەنمەن, قازاقستاندا ۇرلىقتىڭ كٶبٸسٸن پەتەر ۇرلىعى شامامەن 20%-ىن قۇرايدى (تەك ۇيالى تەلەفونداردى ۇرلاۋ تۋرالى عانا).

وبلىس بويىنشا بٶلٸنگەن ستاتيستيكاعا قاراساڭىز, ۇرلىقتاردىڭ كٶپشٸلٸگٸ الماتى وبلىسى (2 734), الماتى (2 183), وڭتٷستٸك قازاقستان (1 963), شىعىس قازاقستان (1 523), قاراعاندى ​​(1 240) جەنە قوستاناي وبلىسىندا (1 239) ورىن الادى. بۇل ٶڭٸرلەر ەلدەگٸ بارلىق ۇرلىقتاردىڭ شامامەن 63% -ىن قۇرايدى.

توناۋ باتىس-قازاقستان (629), قىزىلوردا (490), اتىراۋ (469), سولتٷستٸك قازاقستان (459) جەنە مانعىستاۋ (288) وبلىستارىندا ەڭ از.

الايدا, ەربٸر وبلىستاعى حالىق سانى دەرەكتەرٸن سالىستىرىپ, جان باسىنا ۇرلىقتىڭ مٶلشەرٸن ەسەپتەي وتىرىپ, 100 مىڭ ادامعا شاققانداعى ۇرلىق سانى بويىنشا كٶشباسشىلار قوستاناي وبلىسى, الماتى وبلىسى, الماتى, شىعىس قازاقستان جەنە اقمولا وبلىستارى بولىپ تابىلادى.

كەستە 1. ايماق بويىنشا ۇرلىق ستاتيستيكاسى

* ۇرلىق ستاتيستيكاسى – قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ باس پروكۋرورىنىڭ مەلٸمەتٸ بويىنشا

** ۇرلىق كوەففيتسيەنتٸ – شامامەن, KK = فورمۋلاسى بويىنشا ەسەپتەلەدٸ (ۇرلىق سانى * 100 000) / حالىق سانى

قازاقستاندىقتار پەتەرلەرٸن توناۋشىلاردان قالاي قورعايدى?

قازاقستاندىقتاردىڭ ٶز پەتەرلەرٸنٸڭ قاۋٸپسٸزدٸگٸ جەنە سول ٷشٸن نە ٸستەيتٸنٸ تۋرالى سۇراستىرۋ ٷشٸن «نوماد ينشۋرانس» ساقتاندىرۋ كومپانيياسىنىڭ ماماندارى كليەنتتەر اراسىندا ساۋالناما جٷرگٸزدٸ. زەرتتەۋ نەتيجەلەرٸ بويىنشا كەلەسٸ انىق بولدى:

•  Респонденттердің  кем дегенде 64%-ы күндердің бір күнінде пәтер тонаушылардан 

қорғану керектігін ойлайды, бірақ ол үшін ешқандай әрекет жасамады;

• Олардың 61%-ы пәтер тонаушылардан қорғалған деп есептейді;

•  54%-ы пәтерді қорғау бойынша шаралар қабылдайды;

•  37%-ы бұл туралы ешқашан ойланбаған.

توناۋشىلاردان قورعاۋ ٷشٸن رەسپوندەنتتەردەن كٶپ تارالعان جولدارى:

قورعالعان قۇلىپ (86%). رەسپوندەنتتەردٸڭ كٶپشٸلٸگٸ ەسٸك قۇلپىنىڭ قاۋٸپسٸزدٸگٸنە سەنٸمدٸ ەكەندٸگٸن ايتادى. دەگەنمەن, ەسٸك قۇلىپتارى ەرقاشان سەنٸمدٸ ەمەس ەكەندٸگٸن ايتا كەتۋ كەرەك. ۇزاق ۋاقىتتان كەيٸن, نە تەز بۇزىلاتىندارى بار. باستاپقى جەنە تسيليندرلٸ تٷرلٸ تسيليندرلەردٸڭ ەكٸ تٷرٸن ورناتۋ كەرەك. ولار پەتەردٸ بۇزۋدان 100% قورعامايدى, بٸراق توناۋشىلار ٷشٸن «جۇمىستى» ەدەۋٸر قيىنداتادى.

قاۋٸپسٸز ەسٸك. رەسپوندەنتتەردٸڭ 76%-ى پەتەرگە قاۋٸپسٸز ەسٸكتەر ورناتقانىن ايتتى. قاقپاشالارى بار بولات ەسٸكتەردٸ (جەنە جاقسىراق ەكٸ ەسٸكپەن) ورناتۋ – بۇل توناۋشىلاردىڭ ٸلمەكتەردٸ كەسٸپ, ەسٸكتٸ الىپ تاستاۋ مٷمكٸندٸگٸن جوققا شىعارادى.

كٸرۋ كەزٸندە بەينە باقىلاۋ (56%). بۇل ەدٸس 100% قاۋٸپسٸز ەمەس. ەدەتتە, تەجٸريبەلٸ ۇرشىلار الدىن الا پەتەردٸ تاڭداپ, ۇرلىقتى مۇقييات جوسپارلايدى. دەمەك, كٸرە بەرٸسٸندەگٸ بەينە كامەرا كەدەرگٸ ەمەس. الايدا كٶپتەگەن رەسپوندەنتتەر بۇل جەتكٸلٸكتٸ دەپ سانايدى.

تەرەزەلەردەگٸ تورلار (43%). ەگەر سٸز بٸرٸنشٸ نەمەسە ەكٸنشٸ قاباتتا تۇرساڭىز, قورعالاتىن جەنە نىعايتىلعان تەرەزەلەر – مٸندەتتٸ شارا. ەڭ جاقسىسى – بەرٸك تورلار ورناتۋ. جوعارعى قاباتتاردىڭ (ۇرىلار ٷيدٸڭ شاتىرىنان كٸرە الادى) جەنە پەتەرلەردٸڭ جانىندا ٶرت سٶندٸرۋ باسپالداقتارى نەمەسە كٸرۋلەردٸندە «سٶرەلەرٸ» ورنالاسقان تۇرعىندارىنا دا وسىنداي كەڭەس بەرەمٸز.

سيگنال (24%). كٶپتەگەن توناۋشىلار بٸرنەشە مينۋت ٸشٸندە ەنٸپ الاتىن پەتەردٸ تاڭدايدى. سوندىقتان بۇزۋ ۋاقىتىن ارتتىراتىن جەنە «جۇمىسىن» قيىنداتاتىن نەرسە توناۋشىلاردىڭ ٷرەيٸن تۋدىرۋى مٷمكٸن. دابىل – توناۋشلىلار ٷشٸن پەتەردٸ قورعاۋ تەسٸلدەرٸنٸڭ «ۇناتپايتىن» تٷرٸ بولىپ تابىلادى. الايدا وعان رەسپوندەنتتەردٸڭ تەك 24%-ى ورنالاسادى.

قاۋٸپسٸزدٸك (12%). كٸرەبەرٸستە كونسەرجدىڭ نەمەسە كٷزەتتٸڭ بولۋى پەتەردٸڭ ۇرلانۋ ىقتيمالدىعىن ازايتادى. دەگەنمەن, ەر ٷيدە كونسەرج, تٸپتٸ ودان دا كٷزەتشٸ جوق.

ساقتاندىرۋ پوليسٸ (8%). ساقتاندىرۋ پوليسٸنٸڭ بولۋى ۇرىلاردان قورعامايدى. الايدا بۇل كٷتپەگەن شىعىنداردان قورعايدى جەنە ۇرلانعان مٷلٸككە اقشا قايتارۋعا كٶمەكتەسەدٸ.

«مٷلٸكتٸ ساقتاندىرۋ قازاقستانداعى ەڭ تانىمال ساقتاندىرۋ تٷرٸ ەمەس. ساقتاندىرۋ تٷرلەرٸنٸڭ ٷلەسٸ كەيدە 50%-دان اساتىن باتىس ەلدەرٸنەن قاراعاندا, قازاقستاندىقتار مٷلٸكتٸ ساقتاندىرۋ پوليستەرٸن سيرەك ساتىپ الادى. كٶپشٸلٸك, ەدەتتە, يپوتەكا نەسيەسٸن الۋ ٷشٸن ساقتاندىرۋ – شارتتارىنىڭ بٸرٸ بولعاندىقتان, پوليستٸ ساتىپ الادى. الايدا, بۇل ساقتاندىرۋ تٷرٸ پەتەر يەلەرٸن ۇرلىقتىڭ سالدارىنان قورعامايدى. – دەپ تٷسٸندٸرەدٸ «نوماد ينشۋرانس» ساقتاندىرۋ كومپانيياسىنىڭ باسقارما تٶراعاسى داۋرەن يمانجانوۆ.

"جىلدىق پەتەر نەمەسە ٷيدٸ ساقتاندىرۋ پوليسٸ – كٷتپەگەن شىعىنداردان ٶزٸڭٸزدٸ قورعاۋدىڭ ارزان جولى دەپ سانايمىن. تۇرعىنداردى ۇرىلاردان قورعاۋدىڭ ەڭ سەنٸمدٸ ەدٸستەرٸمەن قاتار, ول سٸزدٸ جايسىز جاعدايدان قورعايدى!" - دەيلٸ ول.

پەتەرگە ساقتاندىرۋ قۇنى ٶتە تٶمەن. مىسالى, ەگەر شارشى مەتر جەنە پەتەردٸڭ ٸشٸندەگٸ مٷلٸك (زەرگەرلٸك بۇيىمدار مەن اقشالاردى قوسپاعاندا) 25 ميلليون تەڭگەنٸ قۇراسا, جىلدىق ساقتاندىرۋ پوليسٸ شامامەن 80 000 تەڭگە تۇراتىن بولادى. بۇل پەتەر تەك ۇرىلاردان عانا ەمەس, سونىمەن بٸرگە ٶرتتەن, تابيعي اپاتتاردان, جەر سٸلكٸنٸستەرٸنەن, سۋ تاسقىنىنان جەنە ۇشاتىن زاتتاردىڭ قۇلدىراۋىنان ساقتاندىرىلادى.

«نوماد ينشۋرانس» ساقتاندىرۋ كومپانيياسىنىڭ ماماندارى ٶز پەتەرٸن توناۋشىلاردان قورعاۋدىڭ كەلەسٸ جولدارىن ۇسىنادى:

•       Кіру мен пәтерде бейнебақылау орнату;

•       Ажыратқыштармен күшейтілген есікті салу (екі есікті орнатқан жөн);

•       Екі түрдегі құлыптарды орнату;

•       Үйге қоңырау шалу;

•       Ерте демалыс немесе жоспарланған сапар туралы ешкімге айтпау 

(әлеуметтік желілерге жазбау);

•       Демалыс кезінде туыстарын пәтерді тексеріп алуға сұрау;

•       Үйде қауіпсіздік қорапшаны орнатыңыз, ол ұрылармен сүйреуге болмайды. 

Ішінде құнды заттарды сақтауға болады;

•       Пәтерді сақтандыру.

ەڭ باستىسى, بٸلۋ كەرەك – پەتەردٸ 100% قورعاۋعا ەشقانداي جول جوق.  بٸراق بۇل ۇسىنىمدار توناۋشىلاردىڭ جۇمىسىن مٷمكٸندٸگٸنشە قيىنداتادى. پەتەر توناۋشىلارى تەز جەنە قيىندىقسىز كٸرە الاتىن پەتەرلەردٸ «جاقسى كٶرەدٸ» ەكەنٸن ەسكەرسەك, ەگەر بۇل قيىن جەنە ۇزاق بولسا, پەتەرگە كٸرۋدٸ قالامايدى.