© Sputnik / تيمۋر باتىرشين
قازاقستاننىڭ عالىمدارى كٷيگەن جەنە تروفيكالىق جارالاردى ەمدەيتٸن بيولوگييالىق ماتەريالدى ويلاپ تاپتى. ونى ٸرٸ قارا مالدىڭ كٶكشاندىرىنان جاساپ, الماتى جەنە قاراعاندى قالالارىنىڭ مەديتسينالىق مەكەمەلەرٸندە سىناقتان ٶتكٸزدٸ, دەپ حابارلايدى Sputnik قازاقستان اگەنتتٸگٸ "حابار 24" ارناسىنا سٸلتەمە جاساپ.
بيولوگييالىق ماتەريالدى جاساۋعا جەنە سىناقتان ٶتكٸزۋگە ون جىلدان استام ۋاقىت كەتتٸ. ول تابيعي كوللاگەن مەن ەلاستين تالشىقتارىنان تۇرادى جەنە قۇرامى جاعىنان ادام تەرٸسٸنە جاقىن. ونىڭ كٶمەگٸمەن تروفيكالىق جارالاردى, سونداي-اق, I جەنە II دەڭگەيدەگٸ كٷيٸكتەردٸ ەمدەۋگە بولادى.
"بۇل يدەيا 2011 جىلى پايدا بولدى. 2012 جىلى بٸزگە بٸلٸم جەنە عىلىم مينيسترلٸگٸ تاراپىنان گرانت بەرٸلدٸ. ال ەكٸ جىلدان كەيٸن جوبامىزدى سەتتٸ ٸسكە اسىردىق. ارتىنان كلينيكالىق زەرتتەۋلەردٸ باستاپ كەتتٸك", - دەيدٸ پروفەسسور ۆياچەسلاۆ وگاي.
سيىردىڭ كٶكشاندىرىن بيوماتەريالعا اينالدىرۋ ٷشٸن ونى بٸرنەشە رەت ٶڭدەيدٸ. الدىمەن مەحانيكالىق ٶڭدەۋ جاسالادى. سول كەزدە ٷلكەن قان تامىرلارى مەن مايدى الىپ تاستادى. ودان كەيٸن بٸرنەشە بٶلٸككە كەسەدٸ. ٶلشەمٸ – 10/10 سم. ٶڭدەۋدٸڭ ەكٸنشٸ ساتىسىندا جانۋار جاسۋشالارى مەن دنك-نى الىپ تاستايدى. وسىنىڭ بەرٸن جاساۋ ٷشٸن ەكٸ اپتاداي ۋاقىت قاجەت.
"بٸزدە ارنايى رەاكتيۆتەر بار. ونىمەن جاسۋشالاردى شىعارامىز. ودان كەيٸن دنك-سىن الىپ تاستايمىز. سوسىن بٸرنەشە رەت تازالايمىز, جۋامىز جەەن يادرولىق فيزيكا ينستيتۋتىنا اپارامىز. ول جەردە بەتا-سەۋلەمەن ٶڭدەيدٸ", - دەپ اتاپ كٶرسەتتٸ عالىم ەسەل يسابەكوۆا.
بيوماتەريالدى كٷيٸك پەن جارانى ەمدەۋگە عانا ەمەس, پلاستيكالىق حيرۋرگييا مەن تٸس يمپلانتولوگيياسىدا قولدانۋعا بولادى. كلينيكالىق زەرتتەۋلەر الماتى مەن قاراعاندىنىڭ مەديتسينالىق مەكەمەلەرٸندە ٶتتٸ. بيوماتەريال I جەنە II دەڭگەيدەگٸ كٷيٸكتەرٸ بار 120 پاتسيەنتكە سالىندى.
قازٸرگٸ كەزدە تٸركەۋ شارالارى باستالدى. ال عالىمدار حالىقارالىق عىلىمي جۋرنالدارعا ماقالا دايىنداۋعا كٸرٸستٸ.
