فوتو: maginarius.ru
استانادا قازاقستانداعى ۋاقىتتى ەسەپتەۋ مەسەلەلەرٸ بويىنشا ۆەدومستۆوارالىق جۇمىس توبىنىڭ قورىتىندى وتىرىسى ٶتتٸ, - دەپ حابارلايدى "ۇلت اقپارات" ساۋدا جەنە ينتەگراتسييا مينيسترلٸگٸنە سٸلتەمە جاساپ.
ۆەدومستۆو مەلٸمەتٸنشە, جۇمىس توبى وسى جىلدىڭ اقپان ايىندا قازاقستاندىقتاردىڭ قولايلى ۋاقىت بەلدەۋٸنە كٶشۋ تۋرالى بٸرنەشە رەت كەلٸپ تٷسكەن ٶتٸنٸشتەرٸنە بايلانىستى قۇرىلعان. جىل بويى قازاقستاندىق عالىمدار مەن تٷرلٸ سالا ساراپشىلارى ەل اۋماعىندا بٸرىڭعاي ۋاقىت بەلدەۋٸن بەلگٸلەۋ مەسەلەسٸن زەرتتەگەن.
«جۇمىس توبىنىڭ قۇرامىنا ف. گ. فەسەنكوۆ اتىنداعى «استروفيزيكا ينستيتۋتى», «گەنەتيكا جەنە فيزيولوگييا ينستيتۋتى», «گەوگرافييا جەنە سۋ قاۋٸپسٸزدٸگٸ ينستيتۋتى», م. ا. ايتحوجين اتىنداعى «مولەكۋلالىق بيولوگييا جەنە بيوحيمييا ينستيتۋتى», «قازاق ونكولوگييا جەنە راديولوگييا عىلىمي-زەرتتەۋ ينستيتۋتى» عالىمدارى, سونداي-اق ساراپشىلار, قوعام قايراتكەرلەرٸ, قر پارلامەنتٸنٸڭ دەپۋتاتتارى جەنە مەملەكەتتٸك ورگانداردىڭ ٶكٸلدەرٸ كٸردٸ», - دەلٸنگەن حابارلامادا.
بٷگٸنگٸ تاڭدا قازاقستاندا UTC+5 جەنە UTC+6 ەكٸ ۋاقىت بەلدەۋٸ قولدانىلادى. ەلدٸڭ كٶپ بٶلٸگٸ (باتىس ايماقتاردى قوسپاعاندا - ەسك.) UTC+6 ايماعىندا ورنالاسقان.
الايدا, عالىمداردىڭ پٸكٸرٸنشە, UTC+6 ۋاقىت بەلدەۋٸ تابيعي كٷن ۋاقىتىنا سەيكەس كەلمەيدٸ, بۇل بيولوگييالىق ريتمدەر مەن ادام دەنساۋلىعىنا كەرٸ ەسەر ەتەدٸ. اتاپ ايتقاندا, ساراپشىلار ەلوردا ۋاقىتى بويىنشا تۇراتىن وبلىستار مەن قالالارداعى ۋاقىتتى بٸر ساعاتقا (UTC+5) اۋىستىرۋ نۇسقاسىن ۇسىنىپ وتىر. وسىلايشا, بٷكٸل قازاقستان بويىنشا بٸرىڭعاي ۋاقىت بەلگٸلەنەدٸ.
«مەن بۇل مەسەلەمەن 10 جىلدان استام ۋاقىت اينالىسىپ كەلەمٸن. عىلىمي كونسەنسۋسقا سەيكەس, ادام دەنساۋلىعى ٷشٸن كٷن سەۋلەسٸنە, ياعني تابيعي ۋاقىتقا مٷمكٸندٸگٸنشە جاقىن تۇراقتى ۋاقىت بەلدەۋلەرٸن قولدانعان دۇرىس. عىلىمي-زەرتتەۋ ينستيتۋتتارى مەن مەنٸڭ ەرٸپتەستەرٸم ۇسىنعان بٷكٸل قازاقستان بويىنشا UTC+5 بٸرىڭعاي ۋاقىت بەلدەۋٸنە كٶشۋ يدەياسى - بۇرىن ۇسىنىلعان بارلىق نۇسقالاردىڭ ٸشٸندەگٸ ەڭ وڭتايلىسى», - دەدٸ قولدانبالى حرونوبيولوگييا مامانى بولات نۇرحوجاەۆ.
دەنساۋلىق ساقتاۋ مينيسترلٸگٸ دە وسىنداي ويدى ۇستانادى جەنە ۋاقىت بەلدەۋٸن تابيعي ۋاقىتقا سەيكەس كەلتٸرۋ قازاقستاندىقتاردىڭ دەنساۋلىعىنا جاعىمدى ەسەر ەتەدٸ دەپ سانايدى.
«قازاقستان حالقىنىڭ باسىم بٶلٸگٸ ٶزٸنٸڭ گەوگرافييالىق ۋاقىت بەلدەۋٸندە تۇرمايدى. ساراپشىلار توبى, پروفەسسور-فيزيولوگتار بۇل مەسەلەنٸ جىل بويى زەرتتەدٸ. دەنەنٸڭ فيزيولوگيياسى مەن قىزمەتٸ, گورمونالدى تەپە-تەڭدٸك تۇرعىسىنان بٸز UTC+5 ۋاقىت بەلدەۋٸنە اۋىسا وتىرىپ, دەنەمٸزدٸڭ بيولوگييالىق ساعاتىنا سەيكەس ويانىپ, ۇيىقتايمىز دەگەن پٸكٸردٸ ۇستانامىز», - دەپ اتاپ ٶتتٸ قر دەنساۋلىق ساقتاۋ مينيسترلٸگٸنٸڭ عىلىم جەنە ادام رەسۋرستارى دەپارتامەنتٸنٸڭ ديرەكتورى دەۋلەت الدىنعۇروۆ.
«استانا» مەديتسينا ۋنيۆەرسيتەتٸنٸڭ قالىپتى فيزيولوگييا كافەدراسىنىڭ مەڭگەرۋشٸسٸ كۋرەيش حامچيەۆتٸڭ پٸكٸرٸنشە, ۋاقىتتىڭ تابيعي تەرتٸبٸنەن وزۋى شارشاۋ مەن سوزىلمالى اۋرۋلاردىڭ پايدا بولۋىنا ىقپال ەتەدٸ.
«دەسينحرونوز, قازٸر كٶپتەگەن ايماقتاردا بولىپ جاتقان نەرسە, ياعني بيولوگييالىق ريتمدارعا سەيكەس كەلمەۋٸ ۇزاق مەرزٸمدٸ شارشاۋدىڭ, دەپرەسسييانىڭ, ۇيقىسىزدىقتىڭ جەنە ٶنٸمدٸلٸكتٸڭ تٶمەندەۋٸنٸڭ سەبەبٸ. مۇنىڭ بەرٸ جٷرەك-قان تامىرلارى, قاتەرلٸ ٸسٸك جەنە باسقا اۋرۋلاردىڭ دامۋ قاۋپٸنٸڭ فاكتورلارى. تسيركادالىق نەمەسە بيولوگييالىق ريتمدەر بٸزدٸڭ ٶمٸرٸمٸزدٸڭ اجىراماس بٶلٸگٸ جەنە بۇل تسيركادالىق سترەسستەرگە قارسى تۇرۋ ٶتە قيىن. سوندىقتان بٷكٸل رەسپۋبليكا حالقىنىڭ تابيعي ريتمدارىن ٷندەستٸرۋ قاجەت», - دەدٸ ول.
ساراپشىلار دەنساۋلىققا پايدادان باسقا, بٸرىڭعاي ۋاقىت بەلدەۋٸن ورناتۋ ەلٸمٸزدٸڭ ەرتٷرلٸ ٶڭٸرلەرٸنٸڭ تۇرعىندارى اراسىنداعى ۋاقىت كەدەرگٸلەرٸن جويۋدى, كٶلٸك جەنە باسقا دا كوممۋنيكاتسييالاردىڭ جاقسارۋىن, بيزنەستٸ جٷرگٸزۋگە, سونداي-اق مەملەكەتتٸك ورگاندار مەن تٶتەنشە جاعدايلار قىزمەتتەرٸنٸڭ ٶزارا ٸس-قيمىلىنا جاعىمدى ەسەر ەتەتٸنٸن اتاپ ٶتتٸ.
«جۇمىس توبى حالىقارالىق تەجٸريبەنٸ دە زەرتتەدٸ. وسىلايشا, ەلەمنٸڭ 175 ەلٸندە بٸرىڭعاي ۋاقىت بەلدەۋٸ ورناتىلعان. بٸر ۋاقىت بەلدەۋٸندە بارلىعى 22 مەملەكەت تۇرادى.
جۇمىس توبى وتىرىسىنىڭ قورىتىندىسى بويىنشا عىلىمي دەلەلدەر مەن قورىتىندىلارعا نەگٸزدەلگەن ەسەپ دايىندالىپ, بەكٸتٸلدٸ, ول تيٸستٸ مەملەكەتتٸك ورگاندارعا جولداناتىن بولادى» - دەلٸنگەن حابارلامادا.
