ۇلىستىڭ ۇلى كٷنٸ ناۋرىز مەيرامى قازاق حالقى ٷشٸن ەمەس, تٷركٸ ۇلتتارى ٷشٸن دە ٶتە ماڭىزدى مەيرام. جىل باسى, جاڭا جىلدىڭ باستالۋى. قازاقستان كٶپۇلتتى مەملەكەت بولعاندىقتان ەلٸمٸزدە ناۋرىز مەيرامى ەرەكشە اتالىپ ٶتٸلەدٸ. ەسٸرەسە تٷرلٸ ەتنوستار اراسىنداعى مەيرامنىڭ تٷرلٸشە جاڭارىپ, جاڭعىرىپ تويلانۋى ەرەكشە. وسى ورايدا «ۇلت» پورتالى بٸرنەشە ۇلت ٶكٸلدەرٸمەن تٸلدەسٸپ, ناۋرىز مەيرامىن قالاي تويلايتىنى تۋرالى ەڭگٸمەگە تارتىپ كٶردٸ.
ۋكراين ۇلتىنىڭ مەيرامدى قارسى الۋى
ۋكاريندىقتار ناۋرىزدى تابيعاتتىڭ جاڭارۋىن بەينەلەيتٸن مەيرام دەپ باعالايدى. كٷن مەن تٷننٸڭ تەڭەلۋٸ جەر بەتٸن مەكەندەگەن بارلىق حالىق ٷشٸن ماڭىزدى بولسا, ناۋرىز قازاقستاندىقتار ٷشٸن ورتاق مەيرام. بۇل تۋرالى ۋكراين مەدەني ورتالىعىنىڭ مٷشەسٸ يرينا جيليك ەڭگٸمەلەپ بەردٸ.
-قازاقستان كٶپۇلتتى مەملەكەت ەكەنٸن بارشاڭىز بٸلەسٸزدەر. بٸز قازاق حالقىنىڭ كەڭ قۇشاعى مەن مول مەيرٸمٸن كٶرگەن ەتنوستارمىز. بۇل جاقسىلىقتى اتا-بابامىزدان باستاپ, كەلەشەك ۇرپاعىمىزعا دەيٸن ۇمىتپايتىنىمىز سٶزسٸز. مەن قازاقستاندا تۋىلدىم, ەس بٸلگەلٸ ناۋرىز مەيرامىن تويلايمىز. بۇل بٸرلٸك پەن دوستىقتىڭ سيمۆولى ٸسپەتتەس. ناۋرىز مەيرامىنان قوناقجايلىلىقتى, مول داستارحاندى, ٶزگەگە قۋانىش سىيلاۋدى ۇعىنامىز. ال بۇل قاسيەتتەر قازاقتىڭ قانىندا بۇرىننان بار ەكەنٸ سٶزسٸز. دوستىق ٷيٸندە بارلىق مەرەكەلەردٸ بٸرگە تويلاۋ دەستٷرگە اينالعان. ناۋرىزدى دا وسىلاي قارسى الىپ, جىل سايىن ۇمىتىلماس ەسەر الىپ كەلەمٸز. بٸراق قازٸرگٸ پاندەمييا كەزٸندە كارانتين شەكتەۋلەرٸن قاتاڭ ساقتاۋىمىز قاجەت. ەر وتباسى ٶز شاڭىراعىندا وتىرىپ, تۋعان-تۋىس, جورا-جولداستارىن تەلەفون ارقىلى قۇتتىقتاعانى ابزال, - دەدٸ يرينا.
يرينا ناۋرىز كٶجەنٸ ٶتە جاقسى كٶرەدٸ جەنە ەجەسٸنەن ٷيرەنگەن ناۋرىز كٶجەنٸ جىل سايىن جەتٸ دەم قوسىپ جاساۋدى دا دەستٷرگە اينالدىرعان. بۇل تۋرالى ٶزٸ بىلاي دەيدٸ:
-مەنٸڭ ەجەم قازاقستانعا كەلگەن كەزدە قازاقتىڭ ەكٸ اۋىز ٷيٸن بٶلٸسٸپ, قارا بيدايىن تەڭ جەگەنٸن ٷنەمٸ ايتىپ وتىراتىن. سول قازاق ازاماتتارمەن ھمٸر بويى كٶرشٸ بولىپتى. سولاردان نان جابۋدى, ماقتا تەرۋدٸ, ناۋرىز كجە دايىنداپ, باۋىرساق پٸسٸرۋدٸ ٷيرەنگەن. بٸز كەيدە قازاقتىڭ ەتٸن دە اسىپ جەپ, قىمىزىن دا قۇمارلانا ٸشەمٸز. ال ناۋرىزدا ەدەتتەگٸدەي مٸندەتتٸ تٷردە ناۋرىز كٶجە دايىندايمىز.مەن ەجەمنەن ٷيرەنگەن كٶجەنٸ جاساي الامىن. جەتٸ تٷرلٸ دەم, دەندٸ-داقىلدار قوسامىن. سٷرلەنگەن ەت, قازىنى ارنايى كٶجەگە ساقتايمىن. قولدان كەسپە كەسٸپ, قوسىمانى. ٶتە دەمدٸ بولىپ شىعادى. ٷي-ٸشٸمٸزبەن, كٶرشٸ-قولاڭىمىزبەن باس قوسىپ, تٸلەك ايتىپ, ناۋرىز كٶجەدەن دەم تاتامىز, - دەيدٸ ۋكارين قىزى يرينا.
ورىس ۇلتىنىڭ ناۋرىزدى تويلاۋى
ال كٶپۇلتتى قازاقستانداعى تٷرلٸ ەتنوس ٶكٸلدەرٸنٸڭ باسىم بٶلٸگٸن ورىس ۇلتى قۇرايتىنى بەلگٸلٸ. دەگەنمەن بۇل حالىق تا ناۋرىز مەيرامىن اتاۋسىز قالدىرمايدى. مەسەلەن, تاتيانا تاراسوۆا ۇلىستىڭ ۇلى كٷنٸنە وراي ٶتكٸزٸلەتٸن كونتسەرتتەردٸڭ بٸرٸن قالدىرمايدى. ورايى كەلسە, ٶزٸ دە ەن ايتىپ, بي بيلەگەندٸ جاقسى كٶرەدٸ. ول تەك سوڭعى ەكٸ جىلدا پاندەميياعا بايلانىستى ناۋرىزدىڭ ٶز دەڭگەيٸندە تويلانباي جٷرگەنٸنەن قىنجىلاتىنىن جەتكٸزدٸ.
-بٸز ۇلتىمىز ەرتٷرلٸ بولعانىمەن, بەرٸمٸز بٸر شاڭىراق استىندا تاتۋ-تەتتٸ ٶمٸر سٷرٸپ وتىرعان حالىقتارمىز. ناۋرىز – قازاقستان اتتى شاڭىراقتىڭ استىنا جيىلعان بارلىق ەتنوستاردىڭ ورتاق مەيرامى. بۇل كٷندٸ بٸز دە ەرەكشە قادٸرلەيمٸز جەنە اسىعا كٷتەمٸز. ىستىق باۋىرساق پەن ناۋرىز كٶجەنٸڭ دەمٸن جاقسى كٶرمەيتٸن ادام جوق شىعار. كٶكتەم مەيرامى بولعاندىقتان, بەرٸمٸز جاڭا ەرٸ جاقسى ٶمٸر باستالاتىنداي اسىعا كٷتەتٸنٸمٸز راس, - دەيدٸ تاتيانا.
تاتيانا تاراسوۆا قازاقستاندا تۋىلىپ, قازاق اۋىلىندا ٶسكەن بويجەتكەن. سوندىقتان دا قازاق حالقىنىڭ سالت-دەستٷرلەرٸن, ۇلتتىق ويىندارىن جاقسى بٸلەدٸ. ٶيتكەنٸ كٸشكەنتايىنان قازاق بالالارىمەن بٸرگە ويناپ, كەلٸن تٷسٸرۋ, بەسٸك تويلاردى كٶرٸپ, كٶكپاردا دوستارى ٷشٸن تاقىپ قىسىپ ٷيرەنگەن.
-وسى جەردە تۋىپ-ٶسكەندٸكتەن قازاقتىڭ سالت-دەستٷرٸن, مەدەنيەتٸن قۇرمەتتەيمٸز. باسقا جاققا قونىس اۋدارۋ جايلى وي مٷلدە كەلگەن ەمەس. سەبەبٸ وسى قاسيەتتٸ توپىراققا شىن باۋىر باستىق. كونتسەرتتەردە قازاقشا ەندەردٸ دە ورىندايمىز. مەنٸڭ قازاق دوستارىم ٶتە كٶپ. جەنە بٸز ۇلتقا بٶلٸنبەي تاتۋ-تەتتٸمٸز, - دەيدٸ ول.
قازاقستاندىق بەلارۋستاردىڭ ناۋرىز تويلاۋى
ەلٸمٸزدە قازاقستان حالىقتارى اسسامبلەياسى جۇمىس ٸستەيتٸنٸ بەلگٸلٸ. بۇل ۇيىم وسى ەلدٸ مەكەندەپ وتىرعان تٷرلٸ حالىقتاردىڭ بٸرلٸگٸ ٷشٸن جۇمىس ٸستەيدٸ. ونىڭ قۇرامىندا بەلارۋس ەتنومەدەني بٸرلەستٸگٸ دە بار. بۇل بٸرلەستٸك جىل سايىن ناۋرىز مەيرامىن ەرەكشە اتاپ ٶتەدٸ. قازاقتىڭ حالىق ەندەرٸمەن قاتار ۇلتتىق ەندەرٸن, بيلەرٸن بيلەپ, ەكٸ ۇقلتتىڭ ۇلتتىق تاعامدارىن ەزٸرلەپ, مول داستارحان باسىندا باس قوسادى. بۇل تۋرالى بٸزگە بەلارۋس ەتنومەدەني بٸرلەستٸگٸنٸڭ مٷشەسٸ گالينا اۆگۋستينا ەڭگٸمەلەپ بەردٸ.
-مەن قازاقستانعا 1960 جىلى كٶشٸپ كەلگەنمٸن. سودان بەرٸ قازاق حالقىنىڭ بار جاقسىلىعىن كٶرٸپ كەلەمٸن. بۇدان كەيٸن باسقا جاققا قونىس اۋدارۋ, باسقا ەلدٸ كٶرۋ سيياقتى وي دا بولعان ەمەس. ٶيتكەنٸ قازاقتىڭ جەرٸ كەڭ, قۇشاعى اشىق, داستارحانى مول. حالىقتاردى بٶلٸپ-جارمايدى. وسى قازاق ٸشٸندە وتىرىپ ۇلتتىق ەندەرٸ مەن ۇلتتىق تاعامدارىن ٷيرەنٸپ العانمىن. ٶزٸمە قاتتى ۇنايدى. ناۋرىز كٶجەدەن بٶلەك, ەت اسىپ, باۋىرساق پٸسٸرە الامىن. ونىڭ دەمٸ تٸل ٷيرەدٸ عوي, - دەيدٸ گالينا.
ونىڭ ايتۋىنشا, قازاقتىڭ تامىرى تەرەڭدە جاتقان سالت-دەستٷرلەرٸ, بالا تەربيەلەۋ ٷلگٸسٸ كەرەمەت. جاستارى ٷلكەندٸ سىيلاپ, كٶمەكتەسۋگە ەركەز دايىن تۇراتىنىن جاقسى بٸلەدٸ.
ناۋرىز مەيرامى قارساڭىندا ەلٸمٸزدەگٸ تٷرلٸ ۇلت ٶكٸلدەرٸنٸڭ پٸكٸرٸ وسىنداي بولدى. كٶكتەممەن جارىسا كەلٸپ, جەر-جٷزٸنٸڭ جاڭارۋىنا سەبەپ بولاتىن ۇلىستىڭ ۇلى كٷنٸ قۇتتى بولسىن!
