قازاقستاندا تۇراقتى ەكونوميكانىڭ دامۋىن قامتاماسىز ەتۋ ٷشٸن تەحنيكالىق جەنە قىزمەت كٶرسەتۋ باعىتىنداعى كادرلاردى دايارلاۋ ٷشٸن دۋالدى وقىتۋ جٷيەسٸ قابىلدانعان بولاتىن. بٸلٸم جەنە عىلىم مينيسترلٸگٸ 2016 جىلى "دۋالدى وقىتۋدى ۇيىمداستىرۋ قاعيدالارىن بەكٸتۋ تۋرالى" زاڭ قابىلداندى. زاڭعا 2018 جىلى ٶزگەرٸس ەنگٸزٸلدٸ. دۋالدى وقىتۋ دەگەن – بٸلٸم بەرۋ مەكەمەسٸ, ونىڭ ٸشٸندە كوللەدج جەنە جوعارى وقۋ ورنى, مەن ٶندٸرٸستە قاتار بٸلٸم الۋ. ول تەورييا مەن پراكتيكالىق بٸلٸمنٸڭ ٶزارا بايلانىسىپ بەرۋلٸنە نەگٸزدەلگەن. بۇل تۋرالى «ۇلت» پورتالى حابارلايدى.
دۋالدىق جٷيەدە بٸلٸم بەرۋشٸ مەن بٸلٸم الۋشىنىڭ قارىم-قاتىناسى تەپە-تەڭدٸك جەنە ەدٸلدٸك پرينتسيپٸنە نەگٸزدەلگەن. دۋالدى وقىتۋدا بٸلٸم الۋشى دايىندىقتىڭ تەورييالىق بٶلٸمٸن بٸلٸم بەرۋ ۇيىمىنىڭ قابىرعاسىندا السا, پراكتيكالىق بٶلٸگٸ قانداي دا بٸر ٶندٸرٸستە, جۇمىس ورنىندا بەرٸلەدٸ.
كەسٸپورىندار بٸلٸم بەرۋ مەكەمەلەرٸنە قانشا مامان قاجەت ەكەنٸن ايتىپ, ناقتى سانىن ايتادى. ال جۇمىس بەرۋشٸلەر وقۋ باعدارلاماسىن جاساۋعا اتسالىسادى. ستۋدەنتتەر وقۋدان قول ٷزبەي-اق, كەسٸپورىندا تاعىلىمدامادان ٶتٸپ, تەجٸريبە جيناقتايدى. قازاقستانداعى دۋالدى وقىتۋ جٷيەسٸندە جۇمىس بەرۋشٸنٸڭ رٶلٸ كٷشەيەدٸ. كەسٸپورىن اۋماعىندا ستۋدەنتتەرگە ارنالعان وقۋ جۇمىس ورىندارى قۇرىلادى.
قازاقستانداعى بٸلٸم جٷيەسٸنە توقتالار بولساق, وقۋ ورىندارىندا تەورييالىق دايىندىققا باسىمدىق بەرٸلەدٸ, ال تەجٸريبە جيناۋعا وقۋ پروتسەسٸنٸڭ ون پايىزى عانا بٶلٸنگەن. سونىڭ نەتيجەسٸندە كوللەدج, تەحنيكۋمدار مەن جوعارى وقۋ ورىندارىنىڭ تٷلەكتەرٸ قانداي دا بٸر قىزمەتكە بارعاندا, كەسٸپورىنعا بارعاندا مٷلدە تەجٸريبەسٸز بولىپ شىعا كەلەدٸ. ال وسى مەسەلەنٸ شەشۋ ٷشٸن گەرمانييادا باستالعان دۋالدى وقىتۋ جٷيەسٸ ەنگٸزٸلدٸ. سەبەبٸ جۇمىس بەرۋشٸگە از دا بولسا تەجٸريبەسٸ بار مامان قاجەت, ونىڭ قولىندا قىزمەتكەردٸڭ بويىنداعى تەجٸريبە داعدىلارىن قالىپتاستىرىپ وتىرۋعا ۋاقىت تا, رەسۋرس تا جوق بولۋى بەك مٷمكٸن.
ال بۇل جٷيە بٸردەن تەورييالىق جەنە پراكتيكالىق داعدى قالىپتاستىرعان ماماندى دايارلاپ شىعارۋدى كٶزدەيدٸ. وقۋ پروتسەسٸنٸڭ, ونىڭ ٸشٸندە ۋاقىتتىڭ ٷشتەن بٸر بٶلٸگٸندە ستۋدەنت بازالىق بٸلٸم الادى, ال قالعان ٷشتەن ەكٸ بٶلٸگٸندە كەسٸپورىندا ٸس جٷزٸندە بٸلٸم جيناقتايدى. باستى ماقسات – ٶندٸرٸستە جۇمىس ٸستەۋدٸڭ بازالىق داعدىلارى قالىپتاسقان بٸلٸكتٸ جەنە ساۋاتتى ماماندى دايىنداۋ. ال قازاقستاندا دۋالدى وقىتۋ جٷيەسٸ قالاي دامىپ جاتىر? ەلٸمٸزدە كادرلاردى دايارلاۋدىڭ مۇنداي تٷرٸ 2012 جىلدان باستاپ ەنگٸزٸلە باستادى. جٷيەنٸڭ جەتٸستٸگٸ رەتٸندە نورماتيۆتٸك اكتٸلەردە "دۋالدى وقىتۋ" ۇعىمى بەكٸتٸلٸپ, ەڭبەك كودەكسٸمەن تٸكەلەي بايلانىستى بولۋىن اتاۋعا بولادى. سونىمەن قاتار وسى زاڭناما نەگٸزٸندە تەحنيكۋمدار مەن كوللەدجدەردە وقىتۋ جٷيەسٸنٸڭ تەورييا مەن پراكتيكاعا بٶلٸنەتٸن ۋاقىت بەكٸتٸلدٸ. سوعان سەيكەس, 40% تەوريياعا كٶڭٸل بٶلٸنسە, 60% پراكتيكاعا نازار اۋدارىلادى. سونىمەن قاتار دۋالدى وقىتۋدى ۇيىمداستىرۋ نەگٸزدەرٸ اياسىندا تەحنيكالىق جەنە كەسٸپتٸك بٸلٸم بەرەتٸن وقۋ ورىندارىندا وسىنداي باعدارلامالاردى ٸسكە اسىرۋ ەرەجەسٸ بەكٸتٸلدٸ. ەڭ تيٸمدٸسٸ – جٷيە بويىنشا وقيتىن ادامدارعا كەسٸپورىندا ٶتكەن ۋاقىتى ەڭبەك ٶتٸلٸ بولىپ ەسەپتەلەدٸ.
قازاقستاندا دۋالدى وقىتۋدىڭ ٸسكە اسىرۋدىڭ نەعۇرلىم پەرسپەكتيۆالى باعىتتارى تەحنيكا-تەحنولوگييالىق جەنە اۋىل شارۋاشىلىعى سالاسىندا باسىمدىققا يە بولىپ وتىر. قازٸر كوللەدجدەردە دۋالدى وقىتۋ ٶتە تابىستى تٷردە جٷزەگە اسىپ جاتىر, ٶيتكەنٸ مۇنداي تيپتەگٸ بٸلٸم بەرۋ قۇرىلىمدارى باستاپقىدا ٶندٸرٸسكە باعىتتالعان ورتا بۋىن ماماندارىن دايارلاۋدى كٶزدەيدٸ.
قازٸر قازاقستاندا 350-گە تارتا كوللەدج وسى جٷيەگە جۇمىلدىرىلعان. ولار ەكٸ مىڭعا جۋىق كەسٸپورىنمەن بايلانىس جاساسقان. ورتا ەسەپپەن جىل سايىن جيىرما مىڭعا جۋىق ستۋدەنت دۋالدى وقىتۋ بويىنشا تەجٸريبە مەن تەورييانى ۇشتاستىرىپ بٸلٸم الىپ جاتىر.
جۇمىس بەرۋشٸلەر تٸزٸمدە بار كوللەدجدەرگە تٷسەتٸن ستۋدەنتتەرمەن شارت جاساسادى. سونىڭ ارقاسىندا ستۋدەنت وقۋدى اياقتاعاننان كەيٸن ناقتى كەسٸپورىنعا جۇمىسقا ورنالاساتىنىن بٸلەدٸ, ال ٶندٸرٸس باسشىسى ۇجىمعا جاڭا بٸلٸكتٸ قىزمەتكەر كٸرەتٸنٸنە سەنٸمدٸ بولادى.
